Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, παραδέχτηκε ότι δεν διαθέτει τη νομική αρμοδιότητα να διατάξει τη σύλληψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, για εγκλήματα πολέμου, σε περίπτωση που εκείνος επισκεφθεί τη μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ, αφού νωρίτερα είχε δηλώσει ότι εξέταζε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Ο Μαμντάνι δεν διευκρίνισε πώς κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα. Ανεξάρτητοι νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν στο Reuters ότι ο Μαμντάνι δεν έχει την εξουσία να προχωρήσει στη σύλληψη του Νετανιάχου, επειδή οι ΗΠΑ γενικά αναγνωρίζουν την ασυλία των αρχηγών κρατών και των εκπροσώπων των Ηνωμένων Εθνών, ενώ παράλληλα η Ουάσιγκτον δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ).
Γιατί ο Μαμντάνι θέλει να συλληφθεί ο Νετανιάχου
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, με έδρα τη Χάγη, εξέδωσε το 2024 ένταλμα σύλληψης κατά του Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Το Ισραήλ απορρίπτει τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και αρνείται τις κατηγορίες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σε συνέντευξή του στους New York Times, η οποία μεταδόθηκε το Σάββατο, ο Μαμντάνι χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «εγκληματία πολέμου» και δήλωσε ότι η νομική υπηρεσία του δήμου εξέταζε ενεργά κατά πόσο ο νόμος επιτρέπει τη σύλληψή του, εάν ο Νετανιάχου επισκεπτόταν τη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο.
Ο Μαμντάνι, μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος, είχε κάνει παρόμοιες δηλώσεις και κατά την προεκλογική του εκστρατεία για τις δημοτικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου 2025.
Σε βίντεο που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το βράδυ της Τρίτης, ο Μαμντάνι παραδέχτηκε πως δεν διαθέτει τέτοια εξουσία.
«Είναι σαφές ότι δεν έχουμε την ανεξάρτητη νομική αρμοδιότητα να εκτελέσουμε αυτό το ένταλμα», δήλωσε ο Μαμντάνι.
Ούτε το γραφείο του Μαμντάνι ούτε η πρεσβεία του Ισραήλ στην Ουάσιγκτον απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.
{https://x.com/NYCMayor/status/2079718073058091261}
Τι λέει ο νόμος
Ειδικοί στο διεθνές δίκαιο αναφέρουν ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο Μαμντάνι δεν μπορεί να διατάξει τη σύλληψη του Νετανιάχου.
Δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, δεν υπάρχει μηχανισμός στο αμερικανικό δίκαιο για την εκτέλεση των ενταλμάτων σύλληψης που εκδίδει το Δικαστήριο της Χάγης, δήλωσε ο Άλεξ Γουάιτινγκ, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ και πρώην εισαγγελέας του ΔΠΔ, καθώς και πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης.
Επιπλέον, αμερικανικός νόμος του 2002, γνωστός ως American Service-Members Protection Act, απαγορεύει ρητά στις Ηνωμένες Πολιτείες να εκδίδουν οποιοδήποτε πρόσωπο, ανεξαρτήτως εθνικότητας, στο ΔΠΔ, ανέφερε ο Γουάιτινγκ.
Οι εν ενεργεία αρχηγοί κυβερνήσεων, όπως ο Νετανιάχου, είναι επίσης γενικά απαλλαγμένοι από τη σύλληψη και τη δίωξη στα αμερικανικά δικαστήρια, ενώ οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών του ΟΗΕ απολαμβάνουν νομική ασυλία κατά τη διάρκεια της μετακίνησής τους προς και από μια συνάντηση του ΟΗΕ, ανέφερε η Ρεμπέκα Ίνγκμπερ, καθηγήτρια στη Νομική Σχολή Cardozo και πρώην δικηγόρος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Μπορεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να συλλάβει τον Νετανιάχου;
Ο Μαμντάνι κάλεσε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εκτελέσει το ένταλμα.
Σύμφωνα με τον Γουάιτινγκ, για να μπορέσει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να συλλάβει τον Νετανιάχου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε πρώτα να προσχωρήσουν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και να καταργήσουν τον νόμο American Service-Members Protection Act. Ακόμη όμως και τότε, πρόσθεσε, η συμφωνία μεταξύ του ΟΗΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία παρέχει ασυλία στους εκπροσώπους του ΟΗΕ, θα εξακολουθούσε να αποτελεί εμπόδιο.
Με πληροφορίες από Reuters
