Η κορτιζόλη, γνωστή ως «ορμόνη του στρες», έχει γίνει θέμα συζήτησης στο διαδίκτυο. Οι influencers στον τομέα της ευεξίας προειδοποιούν για τα διάφορα συμπτώματα της χρόνιας υψηλής κορτιζόλης: ξύπνημα στις 3 το πρωί, «πρησμένο πρόσωπο από κορτιζόλη» και συσσώρευση λίπους στην κοιλιά. Πολλοί μάλιστα προτείνουν προγράμματα διατροφής και άσκησης που, όπως ισχυρίζονται, βοηθούν στη ρύθμιση τής κορτιζόλης.
Ωστόσο, πραγματικά χρειάζεστε συμπληρώματα και συμβουλές από influencers για να ελέγξετε την κορτιζόλη σας; Οι γιατροί απαντούν ότι αυτό είναι εξαιρετικά απίθανο.
Μην βιάζεστε να χαρακτηρίσετε αυτή την ορμόνη ως «κακή», τονίζουν. Και αν υποψιάζεστε ότι κάτι δεν πάει καλά, να απευθύνεστε σε έναν ειδικό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η κορτιζόλη σας κρατάει ζωντανούς και οι διαταραχές είναι σπάνιες
Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη απαραίτητη για την επιβίωση. Παράγεται από τα επινεφρίδια, που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά, και είναι μία από τις πολλές ορμόνες που ενεργοποιούνται σε περιόδους στρες. Μπορεί να επηρεάσει τη φλεγμονή, το ανοσοποιητικό σύστημα, τον μεταβολισμό, την αρτηριακή πίεση και πολλές άλλες σωματικές λειτουργίες. Η κορτιζόλη είναι εξαιρετικά συντονισμένη με το σώμα και το περιβάλλον σας: αυξάνεται το πρωί όταν ξυπνάτε και μειώνεται το βράδυ πριν κοιμηθείτε. Επίσης αυξάνεται όταν είστε άρρωστοι ή σε περιόδους στρες, λένε οι γιατροί.
«Τα επίπεδα κορτιζόλης μας ρυθμίζονται λεπτό προς λεπτό», δήλωσε στο AP ο δρ Ρομπέρτο Σαλβατόρι, ενδοκρινολόγος στο πανεπιστήμιο Johns Hopkins. «Είναι πολύ ευαίσθητα».
Είναι σπάνιο να παρουσιαστεί μα διαταραχή και αιτία της να είναι από μόνη της η κορτιζόλη. Εάν το επίπεδο κορτιζόλης ενός ατόμου είναι χρόνια χαμηλό, οι γιατροί θα διαγνώσουν επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Αυτό περιλαμβάνει μια αυτοάνοση πάθηση που ονομάζεται νόσος του Addison, στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στα επινεφρίδια.
Τα άτομα με σύνδρομο Cushing έχουν υπερβολικά υψηλά επίπεδα κορτιζόλης. Μεταξύ των αιτιών είναι οι όγκοι στα επινεφρίδια ή στην υπόφυση, οι οποίοι είναι συνήθως καλοήθεις. Αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή, χειρουργική επέμβαση ή και τα δύο.
Συζητήστε με τον γιατρό σας πριν ζητήσετε εξέταση κορτιζόλης
Τα συμπτώματα τόσο της υψηλής όσο και της χαμηλής κορτιζόλης είναι ευρέα και μπορεί να αποτελούν δείκτες άλλων προβλημάτων υγείας.
Η επινεφριδιακή ανεπάρκεια μπορεί να εκδηλωθεί με κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους, χαμηλή πίεση και μειωμένη όρεξη. Το σύνδρομο Cushing συνοδεύεται από αύξηση βάρους, υψηλή αρτηριακή πίεση, ευθραυστότητα των οστών, αύξηση βάρους στο πρόσωπο και την κοιλιά, ανώμαλη τριχοφυΐα στις γυναίκες, διαταραχές ύπνου και άλλα.
Η διάγνωση απαιτεί χρόνο, πολλαπλές εξετάσεις και κατανόηση της συνολικής κατάστασης της υγείας του ασθενούς, σύμφωνα με τους γιατρούς.
«Υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες στην ερμηνεία των επιπέδων κορτιζόλης και αυτό είναι που με κάνει να ανησυχώ λίγο όταν οι ασθενείς υποβάλλονται σε εξετάσεις κορτιζόλης χωρίς την επίβλεψη ενός γιατρού», δήλωσε η Δρ Κέιτ Γκέτενμπεργκ, ενδοκρινολόγος στο UTHealth Houston.
Μια μεμονωμένη εξέταση κορτιζόλης στο αίμα δεν παρέχει χρήσιμες πληροφορίες και θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιττό άγχος και ιατρικές παρακολουθήσεις, τόνισε.
Για παράδειγμα, οι γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά θα έχουν ψευδώς υψηλά αποτελέσματα κορτιζόλης στο αίμα, λόγω του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το φάρμακο στον οργανισμό.
Να είστε προσεκτικοί με τα συμπληρώματα που ισχυρίζονται ότι μειώνουν την κορτιζόλη
Οι ενδοκρινολόγοι αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν αποδεδειγμένες θεραπείες χωρίς ιατρική συνταγή για υψηλή ή χαμηλή κορτιζόλη, παρά τους ισχυρισμούς ότι συμπληρώματα όπως το ashwagandha και το μαγνήσιο βοηθούν στη «μείωση της κορτιζόλης».
«Δεν είναι ακίνδυνα», προειδοποιεί ο Δρ Τζέιμς Φίντλινγκ, ενδροκρινολόγος στο Medical College of Wisconsin.
Με πληροφορίες από Associated Press
