Όλα δείχνουν πως ο χανταϊός δεν είναι η επόμενη πανδημία. Όμως, με το 2026 να προβλέπεται ως το πιο θερμό έτος που έχει καταγραφεί ποτέ, το ξέσπασμα του χανταϊού αποτελεί μια προειδοποίηση για αυτό που οι ειδικοί δημόσιας υγείας λένε εδώ και χρόνια: ένας θερμότερος πλανήτης είναι ένας πιο θανατηφόρος πλανήτης.
Οι αυξανόμενες παγκόσμιες θερμοκρασίες και οι επιπτώσεις που προκαλούν - πιο σφοδροί καύσωνες, ισχυρότερες καταιγίδες και ευρύτερη εξάπλωση λοιμωδών νοσημάτων - απειλούν την ανθρώπινη υγεία με πολλαπλούς τρόπους.
Οι κορυφαίες παγκόσμιες ιατρικές επιστημονικές ενώσεις μιλούν για αυτό ήδη από το 2009, όταν το περιοδικό «The Lancet» χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή «τη μεγαλύτερη παγκόσμια απειλή για την υγεία του 21ου αιώνα».
Η έκθεση του Lancet για το 2025 διαπίστωσε ότι η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για «εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο», με τη ζέστη να προκαλεί μόνη της 546.000 θανάτους.
Το Associated Press και το CNN φαίνεται να είναι τα πρώτα μεγάλα μέσα ενημέρωσης που συνέδεσαν την κλιματική αλλαγή με το ξέσπασμα του χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο που αναχώρησε από την Αργεντινή την 1η Απριλίου. Το CNN ανέφερε ότι ο χανταϊός υπάρχει εδώ και καιρό στη νότια Αργεντινή, αλλά η συχνότητά του έχει αυξηθεί πρόσφατα, με τα κρούσματα «να έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο, καθώς η χώρα καταγράφει 32 θανάτους μαζί με τον υψηλότερο αριθμό μολύνσεων από το 2018».
Επικαλούμενο τοπικούς ερευνητές δημόσιας υγείας, το AP ανέφερε ότι «οι υψηλότερες θερμοκρασίες επεκτείνουν το εύρος του ιού επειδή … τα τρωκτικά που τον μεταφέρουν μπορούν να ευδοκιμούν σε περισσότερες περιοχές». Μια ιστορική ξηρασία που ώθησε τα ζώα εκτός των φυσικών τους οικοτόπων σε αναζήτηση τροφής ακολουθήθηκε από έντονες βροχοπτώσεις. «Όταν αυξάνεται η βροχόπτωση, αυξάνεται η διαθεσιμότητα τροφής, οι πληθυσμοί των τρωκτικών μεγαλώνουν και … η πιθανότητα μετάδοσης μεταξύ τρωκτικών - και τελικά προς τον άνθρωπο - επίσης αυξάνεται», δήλωσε ο Ραούλ Γκονσάλες Ιτίγκ, ερευνητής του κρατικού επιστημονικού φορέα CONICET στο AP.
Τρεις επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου έχουν πεθάνει από χανταϊό και εννέα έχουν μολυνθεί. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει τονίσει ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό είναι πολύ χαμηλός και ότι δεν υπάρχει κίνδυνος πανδημίας αντίστοιχης με την Covid-19 που συγκλόνισε τον κόσμο το 2020.
Σε κάθε περίπτωση, η σύνδεση μεταξύ χανταϊού και κλιματικής αλλαγής παραμένει μακριά από το να είναι οριστική· απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε η κλιματική αλλαγή σε αυτό το συγκεκριμένο ξέσπασμα.
Όπως εξηγήθηκε πρόσφατα στο Journal of the American Medical Association, οι υψηλότερες θερμοκρασίες επιτρέπουν σε κουνούπια, τσιμπούρια και τρωκτικά που μεταφέρουν μολυσματικές ασθένειες να εξαπλώνονται σε περιοχές που προηγουμένως δεν μπορούσαν να επιβιώσουν, αυξάνοντας την απειλή για τον άνθρωπο από ασθένειες όπως η ελονοσία, η χολέρα, η νόσος του Lyme και άλλες.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες είναι ακριβώς αυτό που αναμένεται τους επόμενους μήνες σε μεγάλο μέρος του βόρειου ημισφαιρίου. Η φετινή χρονιά αναμένεται να είναι η θερμότερη στην ιστορία των καταγραφών, λόγω του Ελ Νίνιο που ενισχύει τις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες από την κλιματική αλλαγή. Εκτός από την άμεση απειλή για την ανθρώπινη υγεία, η ζέστη θα αυξήσει επίσης την πιθανότητα ξηρασιών και πυρκαγιών.
Πηγή: Covering Climate Now
