Κάποιοι το λένε «τουαλέτα», άλλοι «κένωση» ή «αφόδευση». Όπως και να το πείτε, πρόκειται για μια φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού που αξίζει να συζητείται ανοιχτά. Όπως λέει κι ένα παιδικό βιβλίο: «Όλοι κάνουν κακά».
Τα κόπρανα μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την υγεία ή τη διατροφή, αλλά και για πιθανές λοιμώξεις ή ασθένειες. Η ποσότητα, η συχνότητα και η μορφή τους αποτελούν βασικούς δείκτες της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος.
Αν και θεωρείται «φυσιολογικό» να πηγαίνει κάποιος τουαλέτα από δύο φορές την ημέρα έως τρεις φορές την εβδομάδα, γαστρεντερολόγοι απαντούν στο ερώτημα «Υπάρχει ιδανική ώρα;».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η «καλύτερη» ώρα
Σύμφωνα με ειδικούς, δεν υπάρχει συγκεκριμένη «καλύτερα» ώρα. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η σταθερότητα και η ρουτίνα.
Ο οργανισμός λειτουργεί με βάση τους κιρκάδιους ρυθμούς, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει πολλές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της πέψης. Όταν το έντερο λειτουργεί σε σωστό ρυθμό, οι κενώσεις είναι πιο τακτικές και πλήρεις. Όταν ο ρυθμός διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστούν δυσκοιλιότητα ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Παρ’ όλα αυτά, πολλοί γαστρεντερολόγοι σημειώνουν ότι για τους περισσότερους ανθρώπους η πρωινή ώρα, μετά το ξύπνημα, είναι η καλύτερη.
Γιατί το πρωί θεωρείται ιδανικό
Πρώτον, το παχύ έντερο παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας, κυρίως τις πρωινές ώρες. Παράλληλα, το πρωί αυξάνονται ορμόνες όπως η κορτιζόλη, οι οποίες ενισχύουν την κινητικότητα του εντέρου.
Δεύτερον, κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου, το πεπτικό σύστημα επιβραδύνεται και το έντερο συγκεντρώνει περιεχόμενο. Το πρωί, με το ξύπνημα, η λειτουργία του επανέρχεται σε φυσιολογικούς ρυθμούς.
Τρίτον, ενεργοποιείται το λεγόμενο γαστροκολικό αντανακλαστικό: όταν κάποιος τρώει ή πίνει, το στομάχι διεγείρει το έντερο ώστε να κινηθεί το περιεχόμενό του. Το φαινόμενο αυτό είναι συχνά πιο έντονο μετά το πρωινό γεύμα ή τον καφέ.
Παράγοντες που επηρεάζουν τις κενώσεις
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο. Η επαρκής πρόσληψη φυτικών ινών διευκολύνει τη λειτουργία του εντέρου, ενώ η αφυδάτωση και η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκοιλιότητα.
Η σωματική δραστηριότητα επίσης συμβάλλει θετικά, καθώς η κίνηση ενισχύει την κινητικότητα του εντέρου. Αντίθετα, η καθιστική ζωή μπορεί να την επιβραδύνει.
Τα ταξίδια, το άγχος, ορισμένες παθήσεις (όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ο διαβήτης ή παθήσεις του θυρεοειδούς), αλλά και φάρμακα όπως οπιοειδή ή αντικαταθλιπτικά, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συχνότητα και την ποιότητα των κενώσεων.
Επιπλέον, η εγκυμοσύνη και η ηλικία συνδέονται συχνά με πιο αργή λειτουργία του εντέρου λόγω ορμονικών αλλαγών, πίεσης στα όργανα και φυσικής μείωσης της κινητικότητας.
Πώς μπορεί να επιτευχθεί σταθερή ρουτίνα
Οι ειδικοί προτείνουν τη δημιουργία ρουτίνας, όπως σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης, πρωινή έκθεση στο φως της ημέρας και κατανάλωση πρωινού πλούσιου σε φυτικές ίνες. Ο καφές μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διέγερση του εντέρου.
Συνιστάται επίσης η τακτική σωματική άσκηση, η επαρκής ενυδάτωση, η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες και η διαχείριση του στρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί η χρήση συμπληρωμάτων, όπως το μαγνήσιο, κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
«Το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει επαρκής συχνότητα κενώσεων, ώστε να μην δημιουργείται συσσώρευση στο έντερο. Αν και μια καθημερινή κένωση μπορεί να αποτελεί έναν καλό στόχο για πολλούς ανθρώπους, δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να θεωρείται η λειτουργία του εντέρου φυσιολογική», αναφέρει ο Will Bulsiewicz, γαστρεντερολόγος με έδρα το Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας.
«Επιπλέον, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που κάνουν κένωση κάθε μέρα και παρ’ όλα αυτά εξακολουθούν να έχουν δυσκοιλιότητα. Αν δεν υπάρχει πλήρης κένωση, ακόμη και μια μικρή καθημερινή ποσότητα μπορεί να μην είναι επαρκής. Γι’ αυτό, μεγαλύτερη σημασία έχει η επάρκεια της κένωσης και όχι η αυστηρή τήρηση μιας συγκεκριμένης συχνότητας».
Συμπέρασμα
Η καλύτερη ώρα για κένωση είναι το πρωί, και αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη δημιουργία μιας σταθερής πρωινής ρουτίνας που ευνοεί τη λειτουργία του εντέρου, όπως ένα πρωινό πλούσιο σε φυτικές ίνες, κατανάλωση νερού και καφέ, καθώς και μια σταθερή ώρα παραμονής στην τουαλέτα. Παρ’ όλα αυτά, κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, και αυτό που θεωρείται «φυσιολογικό» μοτίβο κενώσεων μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.
«Πρέπει να δίνεται προσοχή σε ξαφνικές ή επίμονες αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου και να ζητείται συμβουλή από επαγγελματία υγείας για την αντιμετώπιση πιθανών ανησυχιών. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να βελτιστοποιηθεί η υγεία του πεπτικού συστήματος και η συνολική ευεξία», συμβουλεύει ο Kenneth Brown, γαστρεντερολόγος στο Τέξας.
Με πληροφορίες από eatingwell.com
