Η καθημερινή κατανάλωση ενός μέτριου πορτοκαλιού μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης κατά περίπου 20%, σύμφωνα με νέα μελέτη του Harvard Medical School.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα εσπεριδοειδή – και ειδικότερα τα πορτοκάλια – ενδέχεται να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της κατάθλιψης, μέσω της επίδρασής τους στο μικροβίωμα του εντέρου και κατ’ επέκταση στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Η έμπνευση πίσω από τη μελέτη
Η έρευνα ξεκίνησε όταν ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Chatpol Samuthpongtorn εντόπισε μια επιστημονική εργασία του 2016 που υπέθετε ότι τα εσπεριδοειδή ίσως μειώνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυτό κίνησε το ενδιαφέρον της ερευνητικής ομάδας, καθώς υπήρχε πρόσβαση σε ένα εξαιρετικά πλούσιο σύνολο δεδομένων.
Η μελέτη ξεκίνησε το 1989 και περιλαμβάνει περισσότερες από 100.000 γυναίκες, οι οποίες κάθε δύο χρόνια παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για:
- τη διατροφή τους
- τον τρόπο ζωής
- τη φαρμακευτική αγωγή
- τη γενική κατάσταση της υγείας τους
Αναλύοντας τα δεδομένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερα εσπεριδοειδή εμφάνιζαν χαμηλότερα ποσοστά μελλοντικής κατάθλιψης.
Γιατί μόνο τα εσπεριδοειδή;
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της μελέτης είναι ότι το αποτέλεσμα φαίνεται να αφορά αποκλειστικά τα εσπεριδοειδή.
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν τη συνολική κατανάλωση φρούτων και λαχανικών ή μεμονωμένα φρούτα όπως μήλα και μπανάνες, δεν εντόπισαν καμία σημαντική συσχέτιση με τον κίνδυνο κατάθλιψης.
Αυτό δείχνει ότι πιθανώς κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των εσπεριδοειδών ευθύνεται για την προστατευτική τους δράση.
Ο ρόλος του εντέρου και του βακτηρίου F. prausnitzii
Ένα μοναδικό στοιχείο της έρευνας ήταν η ανάλυση δειγμάτων κοπράνων από υποσύνολο συμμετεχουσών, προκειμένου να μελετηθεί το μικροβίωμα του εντέρου.
Οι ερευνητές εντόπισαν ότι το βακτήριο Faecalibacterium prausnitzii (F. prausnitzii) ήταν:
- πιο άφθονο σε άτομα χωρίς κατάθλιψη
- αυξημένο σε όσους κατανάλωναν περισσότερα εσπεριδοειδή
Το συγκεκριμένο βακτήριο φαίνεται να επηρεάζει την παραγωγή δύο βασικών νευροδιαβιβαστών της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης. Οι ουσίες αυτές ρυθμίζουν τη διάθεση και είναι γνωστές για τον ρόλο τους στη συναισθηματική ισορροπία.
Για επιβεβαίωση των ευρημάτων σε άνδρες, οι ερευνητές στράφηκαν στη Men's Lifestyle Validation Study, όπου διαπιστώθηκε επίσης ότι τα υψηλότερα επίπεδα F. prausnitzii συσχετίζονταν με χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός;
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, το F. prausnitzii ενδέχεται να χρησιμοποιεί μια μεταβολική διαδικασία που επηρεάζει τα επίπεδα σεροτονίνης και ντοπαμίνης στο έντερο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι:
Μεγάλο ποσοστό της σεροτονίνης παράγεται στο έντερο, ενώ οι νευροδιαβιβαστές αυτοί μπορούν να επηρεάσουν τον εγκέφαλο μέσω του άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Η σύνδεση αυτή ενισχύει τη θεωρία ότι η ψυχική υγεία σχετίζεται στενά με την υγεία του εντέρου.
Μπορεί το πορτοκάλι να αντικαταστήσει τα αντικαταθλιπτικά;
Η μελέτη αφορά την πρόληψη της κατάθλιψης και όχι τη θεραπεία της.
Τα παραδοσιακά αντικαταθλιπτικά, όπως οι επιλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση ήδη υπάρχουσας κατάθλιψης.
Ωστόσο, στο μέλλον, η κατανάλωση εσπεριδοειδών θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος μιας ολιστικής στρατηγικής πρόληψης και υποστήριξης της ψυχικής υγείας - πάντα σε συνδυασμό με ιατρική καθοδήγηση.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το μέλλον;
Σύγουρα απαιτούνται κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί οριστικά η αιτιώδης σχέση μεταξύ κατανάλωσης εσπεριδοειδών και μείωσης του κινδύνου κατάθλιψης.
Η έρευνα η οποία χρηματοδοτήθηκε από το National Cancer Institute, μέρος των National Institutes of Health, ανοίγει τον δρόμο για περισσότερη έρευνα γύρω από τη σχέση της διατροφής και της ψυχικής υγείας αλλά και τον ρόλο του μικροβιώματος. Παράλληλα αποτελεί μία φυσική, χαμηλού κινδύνου παρέμβαση για πρόληψη.
