Το δημόσιο σύστημα υγείας (ΕΣΥ) βρίσκεται σε οριακό σημείο αντοχής, όπως καταδεικνύει η νέα έρευνα του Eteron – Ινστιτούτου για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το ΚΕΠΥ. Η μελέτη εξετάζει τις συνέπειες των διαδοχικών κρίσεων – οικονομικής και πανδημικής – αλλά και των περιοριστικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν ως απάντηση σε αυτές, θέτοντας στο επίκεντρο την υγεία ως κοινωνικό δικαίωμα.
Υιοθετώντας ένα αναλυτικό πλαίσιο που προσεγγίζει την υγεία ως κοινωνικό δικαίωμα, η έρευνα αξιολογεί διαχρονικά τους πόρους, τις παρεχόμενες υπηρεσίες και τα αποτελέσματα του ΕΣΥ στην οικονομική προστασία και την πρόσβαση του πληθυσμού σε φροντίδα υγείας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη επείγουσας ανάταξης του ΕΣΥ με όλους τους αναγκαίους χρηματοδοτικούς, υλικούς και ανθρώπινους πόρους.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας είναι «καμπανάκι» για τα τεκταινόμενα στο ΕΣΥ:
- Η δημόσια δαπάνη υγείας μειώθηκε κατά 43,3% μεταξύ 2009 και 2019.
- Το ΕΣΥ έχασε 13,6% των νοσοκομείων του και 23,5% των νοσοκομειακών κλινών την ίδια περίοδο.
- Οι ανικανοποίητες ιατρικές ανάγκες του πληθυσμού αυξήθηκαν κατά 28,2%.
- Κατά την πανδημική περίοδο (2020–2024), η αύξηση των δημόσιων δαπανών κατά 9,7% συνοδεύτηκε από μείωση της χρηματοδότησης των νοσοκομείων κατά 2,6%.
- Πραγματοποιήθηκαν 350.000 λιγότερες χειρουργικές επεμβάσεις.
- Στη μετα-πανδημική περίοδο (2024), η χρηματοδότηση των νοσοκομείων παραμένει 38% κάτω από τα προ κρίσεων επίπεδα του 2009.
- Το υγειονομικό προσωπικό ήταν μειωμένο κατά 9,6% σε σχέση με το 2009.
Η έρευνα υλοποιήθηκε από την ομάδα του ΚΕΠΥ, με συμμετοχή καταξιωμένων επιστημόνων και μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, ενώ Project coordinator από την πλευρά του Eteron είναι η Μαρία Λούκα. Ειδικότερα συμμετείχαν Ηλίας Κονδύλης - Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ, Αθανασία Παλάντζα - Επιστημονική Συνεργάτρια Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ, Ζωή Παρχαρίδη - Υποψήφια Διδάκτωρ Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ, Ουρανία Κουτσοτόλη - Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Δημόσιας Υγείας/Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ, Ερασμία Μπουλιτσάκη - Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Δημόσιας Υγείας/Πολιτικής Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ και Αλέξης Μπένος - Ομότιμο Καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο Τμήμα Ιατρικής ΑΠΘ.
Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για αναβάθμιση του ΕΣΥ, με επαρκείς χρηματοδοτικούς, υλικούς και ανθρώπινους πόρους, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση και η ποιότητα της δημόσιας περίθαλψης για όλους τους πολίτες. Η υγεία, όπως επισημαίνεται, παραμένει το μεγάλο κοινωνικό ζητούμενο που απαιτεί άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις.
Όλη η έρευνα του ETERON
