Σύμφωνα με την υπάρχουσα βιβλιογραφία ο ιός HSV-1, αυτός που προκαλεί συνήθως τον επιχείλιο έρπητα, διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Η θεωρία πίσω από τη συσχέτιση του ιού HSV-1 με τη νόσο Αλτσχάιμερ είναι ότι, καθώς στις μεγαλύτερες ηλικίες εξασθενεί το ανοσοποιητικό, ο ιός βρίσκει ευκαιρία να εισέλθει στον εγκέφαλο, όπου παραμένει σε λανθάνουσα μορφή. Μπορεί όμως να ενεργοποιηθεί λόγω περιφερικής μόλυνσης , στρες ή ανασοκαταστολής. Με την επανειλημμένη ενεργοποίηση του ιού προκαλούνται σωρευτικές βλάβες με σχηματισμό πλακών βήτα αμυλοειδούς και τοξικών προϊόντων του που οδηγούν στην εκδήλωση της νόσου Αλτσχάιμερ. Τη θεωρία αυτή μελέτησε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, νευροβιολόγος Ruth Itzhaki, όταν έμαθε ότι μια σπάνια λοίμωξη που ονομάζεται εγκεφαλίτιδα από έρπητα επηρέασε τις ίδιες περιοχές τους εγκεφάλου με αυτές που επηρεάζει η νόσος Αλτσχάιμερ.
"H νόσος Αλτσχάιμερ προσβάλλει περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Ο αριθμός των περιστατικών αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, γι αυτό είναι επιτακτική η ανάγκη για αποτελεσματικές θεραπείες. Μία πιθανότητα, που βασίζεται σε έρευνα της ομάδας μου, η οποία εμπλέκει τον ιό του απλού έρπη τύπου 1 (HSV-1) στην αιτιολογία της νόσου Αλτσχάιμερ, και υποστηρίζεται και από πρόσφατες μελέτες άλλων ομάδων, είναι η χρήση των αντιϊκών παραγόντων για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου", επισημαίνει η Ruth Itzhaki σε ανακοίνωσή της στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου Alzheimer & 2ο Μεσογειακό Συνέδριο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων και Συγγενών Διαταραχών, το οποίο διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη.
Κατά την έρευνα της ομάδας της κ. Itzhaki ανιχνεύτηκε DNA του ιού HSV-1 στους εγκεφάλους πολλών ηλικιωμένων και διαπιστώθηκε ότι ο HSV-1, μαζί με το γενετικό παράγοντα, το ε4 αλληλόμορφο του γονιδίου της απολιποπρωτεΐνης (APOE-ε4), προσδίδει υψηλό κίνδυνο για νόσο Αλτσχάιμερ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 60% των περιπτώσεων. Βρέθηκε, επίσης, ότι ο ιός ήταν σε λανθάνουσα κατάσταση, αλλά μπορούσε να ενεργοποιηθεί και συνεπώς να γίνει επιβλαβής.
Στο πλαίσιο της μελέτης συσχετίστηκε ο HSV-1 άμεσα με βιοδείκτες της νόσου Αλτσχάιμερ. Φάνηκε ότι λοίμωξη HSV-1, σε κυτταρικές καλλιέργειες των νευρικών και άλλων τύπων κυττάρων και των εγκεφάλων ποντικού, προκαλεί την απόθεση βήτα - αμυλοειδούς (Αβ) και Τ (Ρ-tau) πρωτεϊνης, που αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά του εγκεφάλου που έχει νόσο Αλτσχάιμερ. Ακόμη, πιο σημαντικό θεωρείται ότι τα περισσότερα από τα DNA HSV-1 σε εγκεφάλους με νόσο Αλτσχάιμερ εντοπίστηκαν ειδικά μέσα σε πλάκες αμυλοειδούς. Στη συνέχεια βρέθηκε ότι ο αντι-ερπητικός παράγοντας, ασικλοβίρη (ACV), καθώς επίσης και διάφορα άλλα αντι-ιικά, αναστέλλουν σημαντικά τον επαγόμενο από HSV1-σχηματισμό βήτα αμυλοειδούς και πρωτεϊνης Τ σε κυτταρικές καλλιέργειες.
Η νέο-ανακαλυφθείσα σχέση, μεταξύ του HSV-1 και Alzheimer, μπορεί να συμβάλλει στην εξεύρεση νέων προληπτικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων για έναν συγκεκριμένο τύπο άνοιας. Γι αυτό το λόγο, σε συνεργασία με την Αγγλίδα ερευνήτρια και την Ελληνική Εταιρεία νόσου Alzheimer, θα πραγματοποιηθεί έρευνα σε δείγμα 30 ασθενών με ήπια άνοια, όπου θα εξεταστούν ασθενείς που είναι θετικοί στα αντισώματα του ιού ώστε να χορηγηθεί αντιϊκό φάρμακο και να μελετηθεί η εξέλιξη των ασθενών.
