Ο ιός της COVID-19 εκτός από τον μηχανισμό των ορχικών κυττάρων που παράγουν την ορμόνη τεστοστερόνη, οικειοποιείται επίσης τις μεταβολικές οδούς των ίδιων κυττάρων, αλλά και τη χοληστερόλη, έναν πρόδρομο της τεστοστερόνης, επηρεάζοντας έτσι τον σχηματισμό της.
Αυτό επιβεβαιώθηκε σε μια μελέτη που διεξήχθη στη Βραζιλία από ερευνητές της Οδοντιατρικής Σχολής Araraquara (FOAr-UNESP), σε συνεργασία με την Ιατρική Σχολή Ribeirão Preto στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο (FMRP-USP), σε όρχεις διαγονιδιακών ποντικών.
Η μελέτη αποκάλυψε για πρώτη φορά ίχνη του SARS-CoV-2 σε λιπιδικές εγκλείσεις (lipid inclusions) και σε οργανίδια που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή τεστοστερόνης στα κύτταρα Leydig υπό την επίδραση της ωχρινοτρόπου ορμόνης (LH). Επιπλέον, οι ερευνητές περιέγραψαν τον μηχανισμό με τον οποίο ο ιός παρεμβαίνει στη λειτουργία αυτών των κυττάρων. Η ανακάλυψη εξηγεί πιθανώς γιατί οι άνδρες ασθενείς με σοβαρή COVID-19 έχουν χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης και, πιθανώς, χοληστερόλης.
«Αφού μολύνει τα κύτταρα Leydig στους όρχεις, ο ιός χρησιμοποιεί μεταβολικές οδούς λιπιδίων και τη δομή των κυττάρων για να αναπαραχθεί, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την παραγωγή τεστοστερόνης. Αυτό συμβαίνει επειδή αυτά τα κύτταρα, υπεύθυνα για την παραγωγή τεστοστερόνης, εκφράζουν υψηλές συγκεντρώσεις του υποδοχέα ACE2, διευκολύνοντας την είσοδο του ιού», εξηγεί σε δελτίο τύπου η Estela Sasso-Cerri, καθηγήτρια στο FOAr-UNESP, η οποία συντόνισε τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. «Επιπλέον, τα κύτταρα είναι υπεύθυνα για την αποθήκευση χοληστερόλης που είναι απαραίτητη για τη σύνθεση τεστοστερόνης και περιέχουν εξειδικευμένους κυτταρικούς μηχανισμούς για την παραγωγή στεροειδών ορμονών, καθιστώντας τα ιδανικό στόχο για λοίμωξη».
Η έρευνα διεξήχθη σε διαγονιδιακά ποντίκια που αναπτύχθηκαν σε εργαστήριο και εκφράζουν τον ιικό υποδοχέα ACE2. Όταν μολυνθούν, αναπτύσσουν COVID-19 με παρόμοιο τρόπο με τους ανθρώπους, γεγονός που επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση του μηχανισμού που χρησιμοποιεί ο ιός.
«Παρατηρήσαμε έντονη συγκέντρωση ACE2 στους ίδιους κυτταρικούς τύπους, τόσο στους όρχεις των ποντικών όσο και στους ανθρώπινους όρχεις. Το αποτέλεσμα, επομένως, επικυρώνει το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη επιβεβαιώνοντας ότι ο όρχις είναι ένα όργανο-‘στόχος’ για τον SARS-CoV-2», λένε οι ερευνητές.
Στη μελέτη, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο ιός SARS-CoV-2 μπορεί να μεταβάλει τον μεταβολισμό των λιπιδίων στα κύτταρα Leydig. Έτσι, παρά τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στα μολυσμένα κύτταρα Leydig, αυτά είναι γεμάτα λιπίδια, επειδή ο ιός εντείνει την αποθήκευση χοληστερόλης για τον πολλαπλασιασμό του.
Η μελέτη παρατήρησε επίσης αλλαγές στο λειτουργικό προφίλ των κυττάρων Leydig, τα οποία μετά τη μόλυνση από τον ιό, σταμάτησαν να παράγουν στεροειδείς ορμόνες και απέκτησαν ανοσολογικό προφίλ.
«Η μόλυνση με τον SARS-CoV-2 προκάλεσε επίσης στα κύτταρα Leydig την έκκριση μεγάλων ποσοτήτων προφλεγμονωδών κυτοκινών, μια διαδικασία που κανονικά δεν επιτελούν. Αυτή η αύξηση των κυτοκινών μπορεί επίσης να επηρεάζει την παραγωγή τεστοστερόνης», εξηγεί ο Salmo Azambuja de Oliveira στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο (UNIFESP) και πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Αυτά τα ευρήματα προάγουν την κατανόηση των επιστημόνων για τις κυτταρικές και μοριακές διεργασίες που σχετίζονται με την ενδοκρινική δυσλειτουργία των όρχεων που προκαλείται από ιογενή λοίμωξη.
«Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τα κλινικά παρατηρούμενα χαμηλά επίπεδα χοληστερόλης σε ασθενείς με σοβαρή COVID-19 και μπορεί να ρίξουν φως στην ευαλωτότητα των ανδρών στον κορωνοϊό και στο υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας σε σύγκριση με τις γυναίκες. Η μελέτη ανοίγει επίσης το δρόμο για την ανάπτυξη βιοδεικτών που υποδεικνύουν τη σοβαρότητα της COVID-19, καθώς και για την εφαρμογή θεραπειών με βάση υπολιπιδαιμικά φάρμακα που παρεμβαίνουν στον μεταβολισμό των λιπιδίων και αναστέλλουν τη δράση του ιού», λέει η Sasso-Cerri.
