Από εμβληματικά μιμίδια μέχρι στιγμιότυπα από ταινίες, η OpenAI έχει καταλάβει το διαδίκτυο δημιουργώντας Ghibli style πορτρέτα μέσα σε δευτερόλεπτα με το νέο εργαλείο δημιουργίας εικόνων του ChatGPT «4o Image Generation».
Σε σχετική ανακοίνωσή της, η OpenAI χαρακτηρίζει το εργαλείο ως την «πιο προηγμένη συσκευή παραγωγής εικόνων, ενσωματωμένη στο GPT 4o», η οποία διαθέτει ένα πολυτροπικό μοντέλο με την ικανότητα να παρέχει ακριβείς και φωτορεαλιστικές εξόδους.
Ωστόσο, κάτω από τη μαγεία του animation, παραμονεύει ένα λιγότερο παραμυθένιο ερώτημα: Τι γίνεται με την ιδιωτικότητά μας;
Αυτό το ερώτημα απασχολεί και τον Ειδικό Γραμματέα Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης, και συντονιστή της Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, κ. Γιάννη Μαστρογεωργίου, ο οποίος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και με αφορμή μια εξαιρετική ανάλυση της συνιδρύτριας της AI, Tech & Privacy Academy, Luiza Jarovsky, που είναι μια από τις φωνές με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο στη διακυβέρνηση του AI, σχολιάζει:
«Για να αποκτήσουμε το δικό μας «Ghibli avatar», ανεβάζουμε προσωπικές, οικογενειακές, ακόμη και ευαίσθητες φωτογραφίες στο ChatGPT. Έτσι, η OpenAI αποκτά πρόσβαση σε νέες, φρέσκες εικόνες προσώπων, χωρίς να ξοδέψει δεκάρα.
Και όχι, δεν είναι το ίδιο με το να «σκραπάρει» εικόνες από το διαδίκτυο. Γιατί;»
Ο κ. Μαστρογεωργίου επισημαίνει ένα νομικό bypass της ιδιωτικότητας γράφοντας πως στην Ε.Ε., όταν μια εταιρεία «ξύνει» εικόνες από το διαδίκτυο, πρέπει να βασίζεται σε έννομο συμφέρον (Άρθρο 6 του GDPR). Αυτό σημαίνει πως πρέπει να προστατεύσει τα δικαιώματα των ατόμων — και συχνά δεν μπορεί καν να χρησιμοποιήσει αυτές τις εικόνες για εκπαίδευση ΑΙ.
«Όμως όταν εμείς τις ανεβάζουμε οικειοθελώς, τότε η νομική βάση γίνεται συγκατάθεση (Άρθρο 6.1.α). Και αυτό δίνει στην OpenAI πολύ περισσότερη ελευθερία. Ειδικά αν δεν έχουμε κάνει opt-out από τη χρήση των δεδομένων μας για εκπαίδευση των μοντέλων», αναφέρει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι αυτές οι εικόνες είναι πρωτότυπες — δεν υπάρχουν στα social media, δεν είναι δημόσιες. Είναι προσωπικές, αληθινές. Δηλαδή, ιδανικό υλικό για να εκπαιδευτεί ένα AI στο πώς «μοιάζει» ο άνθρωπος.
«Υπάρχουν όμως και άλλες διαστάσεις εκτός από τις νομικές με πρώτη την Ηθική Διάσταση: Συγκατάθεση υπό “χειραγώγηση”. Είναι όντως “εθελοντική” η συγκατάθεση, όταν ο χρήστης δεν καταλαβαίνει πλήρως πώς θα χρησιμοποιηθούν τα δεδομένα του, η λειτουργία είναι κρυμμένη πίσω... FOMO και η διαδικασία είναι σχεδιασμένη για να σε κάνει να ανεβάσεις φωτογραφίες χωρίς δεύτερη σκέψη;»
Ο κ. Μαστρογεωργίου αναφέρεται και στη Ψυχολογική Διάσταση, στον συναισθηματικό δεσμό με την τεχνολογία: «Τα Ghibli-style πορτρέτα δεν είναι απλώς φωτογραφίες. Είναι συναισθηματικά φορτισμένες αναπαραστάσεις του εαυτού μας, που χτίζουν δεσμό με το AI. Αυτό καθιστά την εφαρμογή όχι απλώς μια πλατφόρμα, αλλά έναν ψηφιακό καθρέφτη και σχεδόν... σύμβουλο αισθητικής ταυτότητας».
Τέλος, ο Ειδικός Γραμματέας κάνει λόγο και για μια Κοινωνιοτεχνολογική Διάσταση, όπου το GenAI γίνεται πολιτιστικό εργαλείο: «Το γεγονός ότι το “Ghibli style” έγινε τόσο δημοφιλές λέει πολλά: H AI δεν είναι πια απλώς εργαλείο, είναι ένας μηχανισμός αισθητικής παραγωγής και αισθητικής διαμόρφωσης. Αυτό ίσως δεν είναι αρνητικό, αλλά είναι σίγουρα ιδιαίτερο».
