Είναι ευρέως γνωστό ότι ένα αποτελεσματικό σύστημα προειδοποίησης για τσουνάμι σε μια περιοχή πρέπει όχι μόνο να είναι γρήγορο και ακριβές στην παράδοση προειδοποιητικών μηνυμάτων στις Αρχές, αλλά και να διασφαλίζει ότι αυτά τα μηνύματα φτάνουν έγκαιρα στους κατοίκους και στους τουρίστες και ότι εκείνοι γνωρίζουν τους κινδύνους και τη σωστή συμπεριφορά σε περίπτωση συναγερμού.
Ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για την εφαρμογή αυτού του στόχου είναι μέσω του προγράμματος Tsunami Ready, που προωθεί η UNESCO από το 2015. Πρόσφατα, ως «tsunami ready» αναγνωρίστηκε και η Σάμος.
Η πρωτοβουλία Tsunami Ready είναι ένα διεθνές πρόγραμμα που αποσκοπεί στην αναγνώριση κοινοτήτων που επενδύουν στον μετριασμό, την προετοιμασία καθώς και στην αντιμετώπιση του κίνδυνου από τσουνάμι. Επίσης, προωθεί τη συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης με τις εθνικές και τοπικές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας και εκτάκτων αναγκών, καθώς και την ενημέρωση και προετοιμασία του τοπικού πληθυσμού.
Το πρόγραμμα Tsunami Ready επιδιώκει να οικοδομήσει ανθεκτικές κοινότητες μέσω στρατηγικών ευαισθητοποίησης και ετοιμότητας που θα προστατεύουν τη ζωή, τα μέσα διαβίωσης και την περιουσία των ανθρώπων από τα τσουνάμι σε διάφορες περιοχές. Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι να βελτιωθεί η ετοιμότητα της παράκτιας κοινότητας για τσουνάμι και να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες κυρίων ανθρώπινων ζωών. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω μιας συλλογικής προσπάθειας για την επίτευξη ενός τυπικού επιπέδου ετοιμότητας για τσουνάμι μέσω της εκπλήρωσης ενός συνόλου καθιερωμένων δεικτών.
Αν και οι κοινότητες μπορούν να αναγνωριστούν ως «Έτοιμες για τσουνάμι», αυτή η αναγνώριση δεν συνεπάγεται έγκριση ή εγγύηση ότι μια κοινότητα μπορεί ή θα αποδώσει σε ένα ορισμένο επίπεδο σε περίπτωση τσουνάμι. Η αναγνώριση ετοιμότητας για τσουνάμι δεν σημαίνει ότι μια κοινότητα είναι ανθεκτική στο τσουνάμι, αλλά ότι έχει υιοθετήσει μέτρα για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο από τσουνάμι.
Το πρόγραμμα στη Σάμο εφαρμόστηκε μέσω του έργου με κωδική ονομασία CoastWAVE με χρηματοδότηση από τη Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας (DG-ECHO), το οποίο συντονίζει η IOC/UNESCO. Η εμπειρία από το πρόσφατο τσουνάμι τον Οκτώβριο του 2020 που έπληξε τη Σάμο ευαισθητοποίησε τις Αρχές, οι οποίες ανταποκρίθηκαν θετικά στην πρόσκληση να συνεργαστούν στο πρόγραμμα CoastWAVE- εφαρμογή του διεθνούς προγράμματος Tsunami Ready της UNESCO στην πόλη της Σάμου.
Η πόλη της Σάμου είναι η πρώτη πόλη στην Ελλάδα και η τρίτη στη Μεσόγειο που αναγνωρίζεται από την UNESCO ως Tsunami Ready, συμβάλλοντας στον πρωτοποριακό στόχο της UNESCO για τη θωράκιση από τον κίνδυνο τσουνάμι του 100% των απειλούμενων παράκτιων κοινοτήτων παγκοσμίως, μέχρι το 2030. Εκτός της Ελλάδας έχουν επιλεγεί άλλες έξι παράκτιες πόλεις σε χώρες του Βορειοανατολικού Ατλαντικού, της Μεσογείου και Συνδεδεμένων Θαλασσών. Οι πόλεις αυτές είναι η Αλεξάνδρεια (Αίγυπτος), η Chipiona (Ισπανία), η Λάρνακα (Κύπρος), το Marsaxlokk (Μάλτα), το El Jadida (Μαρόκο) και το Büyükçekmece (Τουρκία).
Η αναγνώριση του νησιού ως Tsunami Ready έγινε σε ειδική τελετή, η οποία διοργανώθηκε από τον Δήμο ανατολικής Σάμου (ΔΑΣ), σε συνεργασία με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών την Τετάρτη 19 Ιουνίου 2024 στο Δημαρχιακό Μέγαρο.
