Η κάποτε ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι ανήκουν σε διακριτές φυλές οδήγησε τους γενετιστές σε εσφαλμένα συμπεράσματα σχετικά με το ρόλο των γονιδίων στη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών και στην υγεία, και σε ορισμένες περιπτώσεις, σε επιβλαβείς διακρίσεις εις βάρος ορισμένων ομάδων.
Μια επιτροπή αμερικανών εμπειρογνωμόνων που συγκλήθηκε από τις National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (NASEM) προτείνει τώρα μια γενική αναθεώρηση αυτής της πρακτικής. Πιο συγκεκριμένα, σε σχετική έκθεσή της η επιτροπή καλεί τους ερευνητές να καταργήσουν τον όρο «φυλή» από τις μελέτες τους, να κάνουν προσεκτική χρήση ετικετών όπως η εθνικότητα και να προσδιορίζουν την καταγωγή των μελών μιας ομάδας βάσει γονιδιωμάτων αναφοράς που προέρχονται από ορισμένους πληθυσμούς.
«Καλούμε τους ερευνητές να είναι πιο συγκεκριμένοι σχετικά με το τι προσπαθούν να κάνουν», λέει η αμερικανίδα γενετίστρια του Πανεπιστημίου Duke, Charmaine Royal, συμπρόεδρος της επιτροπής. Η ανακριβής περιγραφή ορισμένων παραγόντων «αποτελεί μεγάλο πρόβλημα στην κοινότητα της γενετικής και της γονιδιωματικής, και θα είναι μεγάλη αλλαγή η υιοθέτηση μιας πιο στοχαστικής προσέγγισης», προσθέτει.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι η «φυλή» ή η αντίληψη ότι οι πληθυσμοί ανήκουν σε διακριτές βιολογικές ομάδες είναι μια κοινωνική παραπλανητική και επιβλαβής κατασκευή και όχι ένας επιστημονικά έγκυρος τρόπος εκτίμησης της γενετικής ποικιλότητας. Η ανθρώπινη γενετική παραλλαγή είναι το αποτέλεσμα πολλών δυνάμεων (ιστορικών, κοινωνικών, βιολογικών) και καμία μεμονωμένη μεταβλητή δεν αντιπροσωπεύει πλήρως αυτή την πολυπλοκότητα. Όλοι οι πληθυσμοί έχουν μετακινηθεί και αναμειχθεί με άλλους με την πάροδο του χρόνου. Οι Ευρωπαίοι σήμερα έχουν καταγωγή από τη Μέση Ανατολή, για παράδειγμα και οι περισσότεροι έγχρωμοι Αμερικανοί, που συνήθως έχουν αφρικανική καταγωγή, έχουν επίσης ευρωπαϊκή καταγωγή που ποικίλει. Η γεωγραφική θέση μπορεί να παραβλέπει τη γενετική διαφοροποίηση εντός αυτής της περιοχής, ενώ εθνοτικές ετικέτες όπως ο Λατίνος συχνά αντικατοπτρίζουν τον πολιτισμό και όχι τη γενετική καταγωγή, λέει η έκθεση, επισημαίνοντας πως πολλά στοιχεία φυλετικής θεώρησης, συμπεριλαμβανομένων της ουσιοκρατίας και του βιολογικού ντετερμινισμού, έχουν επηρεάσει τη σύγχρονη σκέψη γύρω από την γενετική του ανθρώπου οδηγώντας στην περιθωριοποίηση ορισμένων λαών προς όφελος άλλων.
Η επιτροπή προτείνει οι ερευνητές να προσδιορίσουν την καταγωγή μιας ομάδας χρησιμοποιώντας τη «γενετική ομοιότητα» ή υπολογίζοντας πόσο στενά σχετίζονται τα μέλη της με συλλογές γονιδιωμάτων από διαφορετικούς πληθυσμούς που είναι γνωστά ως γονιδιώματα αναφοράς. Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πρόγραμμα που ονομάζεται “1000 γονιδιώματα” προκύπτει από τη δειγματοληψία του DNA ομάδων σε διάφορες τοποθεσίες, όπως είναι οι μετανάστες Γκουτζαράτι στο Χιούστον, οι Γιορούμπα της Νιγηρίας και οι Τοσκανοί στην Ιταλία. Οι επιστήμονες θα μπορούσαν να ποσοτικοποιήσουν πόσο κοντά είναι το γονιδίωμα μιας ομάδας ή ενός ατόμου σε μία ή περισσότερες από αυτές τις ομάδες αναφοράς, λέει η έκθεση.
Η επιτροπή παραθέτει επίσης επιχειρήματα ορισμένων ερευνητών ότι η χρήση γονιδιωμάτων αναφοράς θα ήταν πιο ακριβής από την εφαρμογή ευρύτερων ετικετών και συστήνει στους ερευνητές να «προσαρμόσουν» τη χρήση άλλων περιγραφικών μεθόδων για πληθυσμούς στη μελέτη τους. Για παράδειγμα, μπορεί να μην απαιτούνται καθόλου ετικέτες για τα κύτταρα που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη μιας ασθένειας, εάν οι μηχανισμοί πιστεύεται ότι είναι οι ίδιοι σε άτομα κάθε προέλευσης. Για τους ερευνητές που αναζητούν νέα γονίδια που προκαλούν ασθένειες, η εθνικότητα ενός ατόμου μπορεί να είναι σχετική εάν σημαίνει ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η φτώχεια, οι διακρίσεις ή η έκθεση σε χημικές ουσίες επηρεάζουν την υγεία του ατόμου. Και οι επιστήμονες που μελετούν την ανθρώπινη εξέλιξη ίσως χρειαστεί να συμπεριλάβουν τη γεωγραφική τοποθεσία όπου συλλέχθηκαν δείγματα για να βοηθήσουν στην ανίχνευση της ιστορίας μιας ομάδας, για παράδειγμα.
Unspalsh
Ο μόνος ερευνητικός τομέας στον οποίο η αντιληπτή ή αυτοπροσδιοριζόμενη φυλή ενός ατόμου μπορεί να είναι σχετική, λέει η έκθεση, είναι για μελέτες σχετικά με τις ανισότητες στην υγεία, όπου οι φυλετικές κατηγορίες μπορούν συχνά να χρησιμεύσουν ως δείκτης για τον τρόπο με τον οποίο ο δομικός ρατσισμός - οι πολιτικές σε όλη την κοινωνία που οδηγούν σε μειονεκτική θέση ορισμένες ομάδες ανθρώπων, συχνά με βάση τη φυλή—επηρεάζει την υγεία ενός ατόμου ή οδηγεί σε ανισότητες στην πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη.
Πολλοί γενετιστές του ανθρώπου έχουν ήδη αφαιρέσει τον όρο «φυλή» από την έρευνά τους. «Νομίζω ότι η έκθεση είναι εξαιρετικά σημαντική και περιεκτική», λέει η κλινική και μοριακή γενετίστρια Wendy Chung από το Πανεπιστήμιο Columbia,. «Τα ζητήματα είναι πολύχρωμα και ευαίσθητα, επομένως νομίζω ότι είναι χρήσιμο για τους ερευνητές που δεν σκέφτονται τόσο βαθιά να έχουν καθοδήγηση και βαθύτερη κατανόηση».
Πηγή: Science
