Την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με το περιοδικό Science,το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ απήγγειλε κατηγορίες σε μέλη ενός φερόμενου ως διεθνούς κυκλώματος λαθρεμπορίου πιθήκων και συγκεκριμένα σε δύο αξιωματούχους της άγριας ζωής της Καμπότζης και σε στελέχη μιας εταιρείας προμήθειας πρωτευόντων (εκτός ανθρώπων) για παράνομη εξαγωγή εκατοντάδων και ενδεχομένως περισσότερων από 2000 μακάκων “cynomolgus”, ενός είδους υπό εξαφάνιση στις ΗΠΑ για έρευνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, δυο υψηλόβαθμοι υπάλληλοι της εταιρείας με έδρα το Χονγκ Κονγκ πλήρωσαν με εκατομμύρια δολάρια αξιωματούχους της άγριας ζωής της Καμπότζης για να συλλάβουν χιλιάδες μακάκους από εθνικά πάρκα και από άλλες προστατευόμενες περιοχές της χώρας και να πλαστογραφήσουν τα χαρτιά τους ώστε να φαίνεται ότι τα ζώα έχουν εκτραφεί σε αιχμαλωσία.
Οι αμερικανοί επιστήμονες ανησυχούν γιατί το κακουργηματικού χαρακτήρα κατηγορητήριο πιθανότατα θα επιδεινώσει την έλλειψη αυτών των πιθήκων, που χρησιμοποιούνται στα πάντα, από τις δοκιμές ασφάλειας φαρμάκων μέχρι την έρευνα εμβολίων.
Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι κύρια προτεραιότητα είναι να σταματήσει αυτό το παράνομο εμπόριο, τόσο για την επιστήμη όσο και για τα ίδια τα ζώα.
Μάλιστα, κάποιοι από τη βιοϊατρική κοινότητα προτείνουν την αναπαραγωγή αυτού του είδους μακάκου στις ΗΠΑ, αλλά και την περιορισμένη χρήση αυτών των ζώων.
Δεν είναι σαφές πόσα από αυτά τα έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί στην έρευνα, αλλά μία από τις δύο εταιρείες που τα παρέλαβαν από τους λαθρέμπορους είναι ο μεγαλύτερος ιδιώτης προμηθευτής πιθήκων πολλών ερευνητικών εργαστηρίων των ΗΠΑ σύμφωνα πάντα με το Science.
Οι μακάκοι “Cynomolgus”, γνωστοί και ως μακάκοι με μακριά ουρά ή cynos, είναι —με διαφορά— τα είδη πιθήκων που εισάγονται περισσότερο στις ΗΠΑ.
Σχεδόν 30.000 εισήλθαν στη χώρα πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία από το αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), το οποίο ρυθμίζει την εισαγωγή πρωτευόντων πλην του ανθρώπου.
Οι περισσότεροι cynos χρησιμοποιούνται από φαρμακευτικές και βιοτεχνολογικές εταιρείες, ενώ είναι επίσης τα κύρια είδη πιθήκων που εισάγονται στην Ευρώπη για έρευνα και που συνήθως εκτρέφονται σε μεγάλες εγκαταστάσεις στην Ασία.
Μέχρι πρότινος, ο κύριος προμηθευτής cynos ήταν η Κίνα, εξάγοντας περίπου 30.000 ζώα το 2018, αλλά η χώρα σταμάτησε την προμήθεια κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Πολλοί απέδωσαν την απόφασή της στον εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ και στην επιθυμία της να ενισχύσει τη δική της βιοϊατρική βιομηχανία.
Αρκετές χώρες, κυρίως στη νοτιοανατολική Ασία, προσπάθησαν να καλύψουν το κενό, με την Καμπότζη να εξάγει τώρα τον μεγαλύτερο αριθμό cynos- περισσότερους από 29.000 το 2020-η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων απεστάλη στις ΗΠΑ.
Η ανάγκη για cynos αυξήθηκε ειδικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Το είδος ήταν ένα από τα κύρια ζωικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν για τη δοκιμή εμβολίων κατά της COVID-19.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τους πιθήκους για να μελετήσουν επίσης το Αλτσχάιμερ, τη νόσο του Πάρκινσον και άλλες ασθένειες και αυτή η μεγάλη ζήτηση τροφοδοτεί το παράνομο εμπόριο στην Καμπότζη. Πέρυσι, η εταιρεία Inotiv εξαγόρασε την Envigo που ήταν ο μεγαλύτερος προμηθευτής πειραματόζωων και κυριάρχησε στην αγορά.
Σήμερα φιλοξενεί επί του παρόντος περισσότερους από 9.000 πιθήκους (στη συντριπτική πλειοψηφία τους cynos) τους οποίους πουλά σε ιδιωτικά και ακαδημαϊκά εργαστήρια.
Οι επιστήμονες καταδικάζουν την παράνομη εισαγωγή cynos και για έναν ακόμη λόγο.
Οι άγριοι πίθηκοι φέρουν ιούς που θα μπορούσαν να μολύνουν άλλα πειραματόζωα με τα οποία συστεγάζονται ή τους ανθρώπους. Επίσης διακατέχονται από στρες μόνο και μόνο επειδή βρίσκονται κοντά σε ανθρώπους για πρώτη φορά, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε «πολύ διαφορετικά δεδομένα».
Πάντως αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να περάσει έναν νόμο αυτόν τον μήνα που θα απαγορεύσει την εισαγωγή όλων των άγριων ζώων και των απογόνων τους.
