«Η αλλαγή είναι το τελικό αποτέλεσμα κάθε ουσιαστικής γνώσης», είπε κάποτε ο Λεό Μπουσκάλια και φαίνεται πως η γνώση που απέκτησε η Γαλλίδα Anna Vanderbruggen όχι μόνο την οδήγησε σε μια αλλαγή, αλλά ακόμη παραπέρα, στο άνοιγμα μιας νέας αγοράς. Για αυτό και απέσπασε το ΕΙΤ CHANGE Award 2022, ένα από τα πέντε έπαθλα που απονέμει κάθε χρόνο σε πρωτοποριακές ιδέες και εφαρμογές το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (European Institute of Innovation and Technology, ΕΙΤ). Η νέα ερευνήτρια ανέπτυξε έναν επαναστατικό νέο τρόπο εξαγωγής πολύτιμου γραφίτη από μπαταρίες ιόντων λιθίου. Η μέθοδός της, η οποία είναι η πρώτη του είδους της (πατέντα), διαχωρίζει τη λεπτή σκόνη από τις θρυμματισμένες μπαταρίες ιόντων λιθίου σε δύο πολύτιμα προϊόντα αντί για ένα. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει την αποτελεσματική και εξαιρετικά επιλεκτική ανακύκλωση τόσο του γραφίτη όσο και των μετάλλων από χρησιμοποιημένες μπαταρίες ιόντων λιθίου. Ο στόχος είναι μια πραγματικά κυκλική αλυσίδα εφοδιασμού μπαταριών, που θα συμβάλει στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της παραγωγής μπαταριών και της εξάρτησης από εισαγωγές πρώτων υλών από χώρες εκτός ΕΕ. Η Anna συνεργάζεται με την start-up Erzlabor που υποστηρίζεται από το EIT RawMaterials.
Η καινοτόμος Rotation Heat Pump (περιστροφική αντλία θερμότητας) που δημιούργησε ο Αυστριακός Bernard Adler με την υποστήριξη του ΕΙΤ InnoEnergy θα μπορούσε να αποδειχθεί ένας «πράσινος» game changer για τη βιομηχανία, για αυτό και του χάρισε το ΕΙΤ Innovators Award. Οι βιομηχανικές διαδικασίες θέρμανσης εξακολουθούν να οδηγούνται από ορυκτά καύσιμα, αυξάνοντας σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Λαμβάνοντας τη θερμότητα βιομηχανικών απορριμμάτων και κλιμακώνοντάς την σε θερμοκρασίες που φτάνουν τους 150 °C, η καινοτομία της περιστροφικής αντλίας θερμότητας που βασίζεται στον κύκλο του Joule προσφέρει μια πιο «πράσινη» προσέγγιση.
Ο Γερμανός Christoph Berger σκέφτηκε ότι σχεδόν το 80% των χώρων σε δημόσια κτίρια και διοικητικές υπηρεσίες, αλλά και σε εκπαιδευτικά ιδρύματα μένουν αχρησιμοποίητοι αρκετές μέρες τον χρόνο. Ωστόσο, παρότι μένουν άδειοι συνεχίζουν να θερμαίνονται. Τα κοινά μέτρα για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας δεν εκμεταλλεύονται αυτό το δυναμικό εξοικονόμησης των αχρησιμοποίητων χώρων επειδή δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τη συμπεριφορά χρήσης των κτιρίων. Αυτός του ο προβληματισμός αποτέλεσε την έμπνευση για τον «έξυπνο» θερμοστάτη, ο οποίος αντιλαμβάνεται την παρουσία ή όχι ατόμων μέσα στον χώρο και τον θερμαίνει όσο χρειάζεται. Το προϊόν που ονομάζεται vilisto που υποστηρίχθηκε από το ΕΙΤ InnoEnergy και που απέφερε στον δημιουργό του το ΕΙΤ Venture Award, συμβάλει στην εξοικονόμηση έως και 32% της θερμότητας.
Στη Γερμανίδα Catherine Schreiber που είναι CEO και co-founder της ADVITOS , απονεμήθηκε το EIT Women Leadership Award. Η ερευνήτρια με την υποστήριξη του ΕΙΤ Digital ανέπτυξε μια τεχνολογική λύση, την ADVOS (Advanced Organ Support) για τη θεραπεία της ανεπάρκειας πολλαπλών οργάνων (4 σε 1) για βαρέως πάσχοντες ασθενείς, που αποτελεί κοινή αιτία θανάτου στις ΜΕΘ. Μαζί με τον συνιδρυτή της, Δρ. Bernhard Kreymann, ξεκινώντας από το μηδέν ανέπτυξαν μια συσκευή και στη συνέχεια μια επιτυχημένη εταιρεία medtech με 70 υπαλλήλους που έχει ήδη αποσπάσει πολλά βραβεία. Η θεραπεία ADVOS έχει σήμανση CE, αναγνωρίζεται από διεθνείς ειδικούς και χρησιμοποιείται ήδη σε μονάδες εντατικής θεραπείας σε περισσότερα από 20 νοσοκομεία σε όλη τη Γερμανία, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων κορυφαίων πανεπιστημιακών νοσοκομείων
Το πέμπτο έπαθλο, το βραβείο του κοινού, EIT Public Award απονεμήθηκε στην Ιταλίδα Sabrina Maria Malpede. Η Sabrina είναι η CEO και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ACT Blade Ltd, η οποία αναπτύσσει το ελαφρύτερο, πιο ελεγχόμενο και βιώσιμο πτερύγιο ανεμογεννητριών στην αγορά παγκοσμίως. Το ACR Blade είναι ένα μεγάλο τεχνολογικό βήμα προς τα εμπρός στην ικανότητα αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας και εκμετάλλευσης της αεροελαστικής επιστήμης και τεχνογνωσίας. Η καινοτομία αναπτύχθηκε από τη Sabrina κατά τη διάρκεια των διδακτορικών της σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης, υποστηρίχθηκε από το ΕΙΤ InnoEnergy και χρησιμοποιείται ήδη για τον σχεδιασμό ιστίων για αγωνιστικά γιοτ που διαγωνίζονται στο America’s Cup.
Να σημειωθεί ότι οι φιναλίστ σε κάθε κατηγορία είναι τρείς. Ο νικητής μαζί με το βραβείο λαμβάνει 50.000 ευρώ, ο δεύτερος 25.000 ευρώ και ο τρίτος υποψήφιος 15.000 ευρώ.
Οι φιναλίστ καινοτόμοι
Το EIT, ως ένας φορέας της ΕΕ που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Horizon Europe, του προγράμματος πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία, ενισχύει την ικανότητα της Ευρώπης να καινοτομεί παρέχοντας λύσεις σε πιεστικές παγκόσμιες προκλήσεις και καλλιεργώντας το επιχειρηματικό ταλέντο για τη δημιουργία βιώσιμης ανάπτυξης και θέσεων εργασίας ειδικευμένων στην Ευρώπη.
Το Ινστιτούτο υποστηρίζει την ανάπτυξη δυναμικών πανευρωπαϊκών συνεργασιών (Κοινότητες Γνώσης και Καινοτομίας, KICs) μεταξύ κορυφαίων εταιρειών, ερευνητικών εργαστηρίων και πανεπιστημίων. Μέχρι σήμερα το Ινστιτούτο έχει υποστηρίξει οκτώ Κοινότητες Καινοτομίας στους τομείς: κλίμα, ψηφιοποίηση, τρόφιμα, υγεία, ενέργεια, μεταποίηση, πρώτες ύλες και αστική κινητικότητα. Πιο πρόσφατα, ίδρυσε το EIT Culture & Creativity για να δώσει ώθηση σε λύσεις στους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς και βιομηχανίες.
{https://www.youtube.com/watch?v=mQVVFsijBMQ}
«Είναι σαφές ότι η καινοτομία είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση των πιεστικών παγκόσμιων προβλημάτων από την κλιματική αλλαγή στην ενέργεια και την επισιτιστική ασφάλεια. Οι φετινοί νικητές απέδειξαν ότι υπάρχουν πολλά υποσχόμενες λύσεις που αναδύονται από όλη την Ευρώπη, οι οποίες πρόκειται να μεταμορφώσουν την κοινωνία και να αναδείξουνε την ήπειρό μας σε παγκόσμιο ηγέτη. Συγχαρητήρια στους αποδέκτες των φετινών βραβείων και σε όλους τους υποψηφίους. Είναι τα πρότυπά μας για αλλαγή», δήλωσε η Ευρωπαία Επίτροπος για την Καινοτομία, την Έρευνα, τον Πολιτισμό, την Εκπαίδευση και τη Νεολαία, κα, Mariya Gabriel.
Η Επίτροπος Mariya Gabriel
Το ΕΙΤ ως «επιταχυντής» της καινοτομίας
«Ως το μεγαλύτερο οικοσύστημα καινοτομίας της Ευρώπης, η αποστολή του EIT είναι να προωθήσει την καινοτομία και να συγκεντρώσει τις επιχειρήσεις, την έρευνα και την εκπαίδευση για την επίλυση παγκόσμιων προκλήσεων. Καθένας από τους νικητές των βραβείων EIT 2022 ακολουθεί αυτήν την αποστολή και θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε αυτούς και άλλους επιχειρηματίες σε κάθε βήμα του ταξιδιού τους, από την αρχική τους ιδέα έως ένα επιτυχημένο προϊόν ή υπηρεσία για μια πιο φωτεινή Ευρώπη», λέει ο Έλληνας Πρόεδρος του ΕΙΤ, καθ. Νεκτάριος Ταβερναράκης.
Ο Πρόεδρος_του_ΕΙΤ_Καθ. ΝεκτάριοςΤαβερναράκης
Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας ιδρύθηκε το 2008 επιδιώκοντας να γίνει το πρωτοπόρο σχέδιο για την αριστεία και να βοηθήσει την Ευρώπη να «ξεκλειδώσει» το δυναμικό καινοτομίας που διαθέτει. Με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 της ΕΕ, είναι η πρώτη ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ολοκλήρωση του “Τριγώνου της Γνώσης” (εκπαίδευση, έρευνα, επιχειρηματικότητα) μέσω των “Κοινοτήτων Γνώσης και Καινοτομίας” (KICs).
Ως το μεγαλύτερο οικοσύστημα καινοτομίας της Ευρώπης, το EIT συγκεντρώνει περισσότερους από 3.400 εταίρους σε περισσότερους από 200 κόμβους καινοτομίας στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν. «Είναι ο μόνος φορέας καινοτομίας με παρουσία σε κάθε χώρα της ΕΕ. Και αυτή είναι η μοναδικότητα και η αξία του», σχολιάζει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΕΙΤ, καθηγητής Νεκτάριος Ταβερναράκης. Το EIT χρησιμοποιεί μια μοναδική προσέγγιση για την υποστήριξη των καινοτόμων, τοποθετώντας τους μπροστά και στο επίκεντρο για την κάλυψη των αναγκών τους και συνδέοντας τις επιχειρήσεις, την έρευνα και την εκπαίδευση για την ανταλλαγή γνώσεων.
Την τελευταία δεκαετία, το EIT υποστήριξε περισσότερα από 5.600 εγχειρήματα και βοήθησε στη δημιουργία περισσότερων από 1.670 προϊόντων και υπηρεσιών. Συνέβαλε επίσης στη δημιουργία 17.400 θέσεων εργασίας και 7 εταιρειών «μονόκερων». Από τον Αύγουστο του 2022, βοήθησε νεοφυείς επιχειρήσεις να συγκεντρώσουν περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια ευρώ σε εξωτερικές επενδύσεις , ενώ από προγράμματα κατάρτισης του EIT αποφοίτησαν 4600 μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί φοιτητές, με χιλιάδες ακόμη εγγεγραμμένους.
Αναζητούνται ταλέντα
Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT) κατά τη διάρκεια του ΕΙΤ Summit 2022 της μεγαλύτερης φετινής εκδήλωσης καινοτομίας της Ευρώπης, ολοκληρώνοντας μια σειρά εκδηλώσεων INNOVEIT WEEKS (10 εκδηλώσεις από τη Στοκχόλμη μέχρι το Παρίσι και από το Μπιλμπάο και την Αθήνα), ανακοίνωσε την έναρξη της Πρωτοβουλίας Deep Tech Talent, προσκαλώντας τους συνεργάτες του να ενώσουν τις προσπάθειές του για την εξειδίκευση 1 εκατομμυρίου ατόμων σε ευρωπαϊκά πεδία βαθιάς τεχνολογίας για τα επόμενα τρία χρόνια (2023-2025).
«Η πρωτοβουλία ξεκινάει από μια ανάγκη που έχουμε εδώ στην Ευρώπη», εξηγεί ο Πρόεδρος του ΕΙΤ, κ. Ταβερναράκης και συνεχίζει: «δεν έχουμε αρκετά υψηλά καταρτισμένο προσωπικό σε τεχνολογίες αιχμής, αυτό ακριβώς που χρειάζονται οι εταιρείες, οι επιχειρήσεις και η βιομηχανία για να είναι ανταγωνιστικές. Στην ουσία έχουμε έλλειψη ταλέντων, έλλειψη ενός αριθμού ανθρώπων με skills. Και αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η πρωτοβουλία, να εκπαιδεύσει το ανθρώπινο δυναμικό της Ευρώπης σε τέτοιου είδους τεχνολογίες αιχμής και να ενθαρρύνει τις εταιρείες υψηλής ανάπτυξης στον κλάδο να διατηρήσουν και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους σε Ευρώπη. Πώς θα γίνει αυτό; Με μια αλυσίδα εκπαιδευτικών δράσεων»
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, το ΕΙΤ θα «τρέξει» πανευρωπαϊκά προγράμματα ανάπτυξης ταλέντων και δεξιοτήτων με βάση τις ανάγκες και τις απαιτήσεις πεδίων στον τομέα της βαθιάς τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων προηγμένων υλικών και κατασκευής, τεχνητής νοημοσύνης, βιοτεχνολογίας, blockchain, ρομποτικής, αεροδιαστημικής, φωτονικής, ηλεκτρονικών, κβαντικών υπολογιστών, βιώσιμης ενέργειας και καθαρής τεχνολογίας.
Η πρωτοβουλία είναι ανοιχτή σε όλα τα ευρωπαϊκά ταλέντα από μαθητές μέχρι φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επαγγελματίες και επιχειρηματίες. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς βαθιάς τεχνολογίας από την Ευρώπη καλούνται να δεσμευτούν για να υποστηρίξουν τους στόχους της πρωτοβουλίας και να συμμετάσχουν στη νέα της συμμαχία ανάπτυξης δεξιοτήτων. «Αυτό που επιδιώκουμε είναι να εμπλέξουμε στην πρωτοβουλία όσους περισσότερους εταίρους μπορούμε, από όλο το οικοσύστημα καινοτομίας π.χ. ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, stakeholders, κυβερνητικούς οργανισμούς, εταιρείες, βιομηχανίας, και να γίνει υπόθεση όλων μας. Να αποτελέσει μια πανευρωπαϊκή προσπάθεια», συμπληρώνει ο κ. Ταβερναράκης, σύμφωνα με τον ίδιο για την αντιμετώπιση των πάσης φύσης προσκλήσεων και κρίσεων που αντιμετωπίζει τώρα η Ευρώπη, η καινοτομία είναι μονόδρομος.
Ο ίδιος κάνει λόγο για “idea drain”, για ιδέες που γεννιούνται στη Ευρώπη και που δυστυχώς μετατρέπονται σε προϊόντα στις ΗΠΑ ή στην Κίνα. «Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε να εκμεταλλευτούμε τις ιδέες μας στην Ευρώπη. Να επιτρέψουμε στα ταλέντα μας να παραμείνουν στην Ευρώπη», καταλήγει.
Κάθε κρίση είναι μια ευκαιρία
“Φαντάσου έναν βάτραχο που τον πετάς μέσα σε καυτό νερό και εκείνος πετάγεται αντανακλαστικά για να μη καεί”, έτσι παρομοιάζει την ενεργειακή κρίση στην ΕΕ ο Diego Pavia που από το 2010 είναι CEO του EIT InnoEnergy, ο οποίος είναι αρκετά αισιόδοξος και θεωρεί ότι η αντίδραση της Ευρώπης στο ενεργειακό ήταν πολύ γρήγορη και ενιαία και πως στο τέλος της δεκαετίας θα είναι 100% ανανεώσιμη και ανεξάρτητη ενεργειακά. Αυτή η απεξάρτηση από εισαγωγές αερίου εκτός από αυτονομία θα της προσδώσει και δύναμη. «Δεν μπορείς να εξαρτάσαι από το ελεύθερο εμπόριο, όταν εσύ δεν «παίζεις μπάλα». Είναι επικίνδυνο!», επισημαίνει.
Ο Ισπανός Diego Pavia που είναι ηλεκτρολόγος μηχανικός με ειδικότητα στα ηλεκτρονικά και τον αυτοματισμό, ως επιχειρηματίας έχει δημιουργήσει πολλές εταιρείες κατά τη διάρκεια της καριέρας του. Μεταξύ 2002 και 2010, υπήρξε Διευθύνων Σύμβουλος της Atos Origin, ενός κορυφαίου διεθνούς παρόχου υπηρεσιών πληροφορικής, με 9.000 υπαλλήλους και κύκλο εργασιών 450 εκατ. ευρώ. Από το 2010 και υπό την ηγεσία του, το EIT InnoEnergy έχει γίνει ο μεγαλύτερος οργανισμός που υποστηρίζει καινοτομίες στη βιώσιμη ενέργεια, έχοντας επενδύσει 650 εκατομμύρια ευρώ σε 500 καινοτόμα προϊόντα.
H συντάκτρια του Dnews Βασιλική Μιχοπούλου με_τον_Diego_Pavia
«Βλέπω μεγάλη τεχνολογική ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια. Και αυτό είναι ρεαλιστικό. Ωστόσο πρέπει να πούμε την αλήθεια στους πολίτες μας. Για τα επόμενα δυο χρόνια θα υποφέρουμε. Εσείς, εγώ, η βιομηχανία, όλοι μας. Γιατί; Γιατί δεν προβλέψαμε τα προηγούμενα χρόνια. Θα χάσουμε λίγο τη βολή μας αλλά δεν γίνεται αλλιώς. Θεωρώ πως το 80% της λύσης των προβλημάτων μας θα έρθει από την καινοτομία. Μετά την καινοτομία έρχεται η νομοθεσία και οι κανονισμοί. Πού θα ρίξεις χρήματα και πού θα επενδύσεις», αναφέρει ο CEO του InnoEnergy.
Την αισιοδοξία του Diego Pavia ασπάζεται και ο Marton Herczeg που είναι επικεφαλής του EIT Head of Innovation and Ecosystem Unit. Μου λέει πως όταν ιδρύθηκε το ΕΙΤ το 2008 βιώναμε την οικονομική κρίση και παρόλα αυτά μπορέσαμε μέσω της καινοτομίας να αντιμετωπίσουμε τις τότε προκλήσεις και μου ζητάει να γυρίσω πίσω όταν ξεκίνησε η πανδημία της Covid όπου πολλά από όσα βιώναμε νομίζαμε ότι ήταν αξεπέραστα. «Πιθανώς αντίστοιχες καινοτομίες και συνένωση δυνάμεων να δούμε στον τομέα της ενέργειας, του κλίματος ή της διατροφής. Δε νομίζω ότι θα υπάρξει κάποιος τομέας που θα μείνει ανέγγιχτος τεχνολογικά. Ωστόσο πιστεύω ότι μόνο η τεχνολογία δεν αρκεί. Χρειάζονται και κοινωνικές αλλαγές» .
«Πολλοί ίσως πιστεύουν ότι όλες οι προσπάθειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα θα σταματήσουν ή θα επιβραδυνθούν λόγω του κοκτέιλ κρίσεων (ενεργειακή, κλιματική, διατροφική) που βιώνουμε. Δεν θα συμβεί αυτό, ειδικά στο διατροφικό σύστημα», παρεμβαίνει ο Andy Zinga που είναι CEO του EIT Food, ορίζοντας ως διατροφικό σύστημα οτιδήποτε ξεκινάει από το χωράφι και καταλήγει στο πιάτο μας. Σύμφωνα με τον ίδιο καινοτομία χρειάζεται στην πρωτογενή παραγωγή, η οποία περιλαμβάνει έννοιες «έξυπνη» και «αναγεννητική» γεωργία». Κοιτάζοντας προς το μέλλον ό ίδιος οραματίζεται πολλά περισσότερα στον εναλλακτικό χώρο των πρωτεϊνών που προορίζονται για το πιάτο μας, όπως το καλλιεργημένο σε εργαστήριο κρέας, φύκια και έντομα. «Ωστόσο χρειάζεται χρόνος για να πείσουμε τους καταναλωτές ότι υπάρχουν και εναλλακτικές πηγές πρωτεϊνών», παραδέχεται.
Ολοκληρώνοντας θα ήταν ατυχές αν δεν αναφερθούμε και στην πιο συγκινητική στιγμή της βραδιάς απονομής των βραβείων, όταν ο Ιρανός Morteza Ghorbani Eftekhar ανέβηκε στο βήμα ως υποψήφιος να παρουσιάσει την ιδέα του στο κοινό. Ο επιστήμονας που ζει στη Μαδρίτη ζήτησε από όλους μας να κάνουμε ενός λεπτού σιγή για τις γυναίκες του Ιράν που αυτή τη στιγμή εκτελούνται επειδή αγωνίζονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δηλαδή για το αυτονόητο!
