Η ανάγκη επαναπροσδιορισμού της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής, η ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας και η αλλαγή νοοτροπίας της νέας γενιάς βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων που πραγματοποίησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας. Κατά τη παρουσία του σε συζήτηση στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας με τον καθηγητή Stephen Looseley, με θέμα «Ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο», ο κ. Δένδιας υπογράμμισε τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και ο Δυτικός Κόσμος.
Η αμυντική ετοιμότητα και ο ρόλος της νέας γενιάς
«Στις ημέρες μας κάθε νέο παιδί, κάθε νεαρός και νεαρή, πρέπει να καταλάβει ότι θα πρέπει να υπερασπιστεί τη χώρα του. Αποτελεί δικαίωμα, αλλά και υποχρέωσή του. Ένα δικαίωμα και μια υποχρέωση που είχαμε ξεχάσει. Στην Ελλάδα υπάρχει υποχρεωτική στράτευση, όπως μπορεί να γνωρίζετε ορισμένοι. Παρόλο που θεωρώ ότι έχουμε επαγγελματίες υψηλού επιπέδου, ιστορικά πιστεύουμε ότι είναι υποχρέωση του πολίτη να προστατεύσει τη χώρα. Αυτό είναι μέρος της παράδοσής μας από τον καιρό των Περσικών Πολέμων, 500 χρόνια προ Χριστού. Αυτή είναι η παράδοση μας και θεωρώ ότι είναι μια καλή παράδοση. Ωστόσο, ακόμα και αυτό είχε παραγκωνιστεί υπό την έννοια ότι ναι μεν η νέα γενιά υπηρετούσε στο Στρατό, αλλά μάλλον διαδικαστικά, όχι για να αποκτήσει πραγματικά τις απαραίτητες για το σύγχρονο μαχητή ικανότητες. Τώρα πρέπει να δημιουργήσουμε αυτές τις ικανότητες. Όλες οι Δημοκρατίες θα πρέπει να το κάνουν» τόνισε ο κ. Δένδιας.
Τη συζήτηση διοργάνωσε η πρεσβεία της Ελλάδας στην Αυστραλία και το Business Sydney, του οποίου εκτελεστικός διευθυντής είναι ο ομογενής Paul Nicolaou.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://x.com/NikosDendias/status/2077718984443486536}
Ο κ. Δένδιας επισήμανε ότι «για να κοιτάξουμε στο μέλλον πρέπει να αναλογιστούμε το παρελθόν».
Και πρόσθεσε: «Για εμάς, όπως πιστεύω και για την Τουρκία, πρέπει να αποδεχθούμε και να εκτιμήσουμε το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ ήταν καθοριστικός παράγοντας, ώστε να παραμείνουμε σε αυτό που αποκαλούμε Δυτικό Κόσμο. Υπάρχει η αίσθηση ότι η εποχή πριν το 1990, όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου και διαλύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, είναι πολύ μακρινή. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, πως είναι μόνο 36 χρόνια πριν. Υπήρχε μία περίοδος κατά την οποία τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας απείχαν μόλις 80 χιλιόμετρα από το Αιγαίο. Για να είμαστε ειλικρινείς, εάν δεν υπήρχε το ΝΑΤΟ και εάν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν ήταν μέλη του ΝΑΤΟ - να σας θυμίσω ότι εντάχθηκαν μαζί σε αυτό το 1952 - θεωρώ πως τελικά το Σύμφωνο της Βαρσοβίας θα ήλεγχε και τις δύο χώρες».
Εξήγησε ότι τώρα «βλέπουμε τη Ρωσία σαν μια μεσαίου μεγέθους δύναμη που δεν μπορεί να καταλάβει την Ουκρανία, αλλά τότε ήταν τελείως διαφορετικά τα πράγματα». Και συμπλήρωσε: «Η Ρωσία, δηλαδή η Σοβιετική Ένωση, είχε εξέλθει θριαμβευτικά από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, καταλάμβανε σε έκταση τη μισή Ευρώπη και εκείνη την εποχή αυτά τα οποία εξήγγειλε ο Churchill στη διάσημη ομιλία του στο Μιζούρι για το «σιδηρούν παραπέτασμα», γίνονταν πράξη. Το ΝΑΤΟ, λοιπόν, είχε ουσιαστική παρουσία στην περιοχή μας, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Οφείλω να αναγνωρίσω πως το ΝΑΤΟ εγγυήθηκε την ελευθερία μας, τη δημοκρατία μας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και όλα όσα έχουμε σήμερα και είναι για εμάς τόσο πολύτιμα».
Ξεκαθάρισε ότι το ΝΑΤΟ έχει νέες προκλήσεις μετά τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και ανέλυσε: «Χωρίς το ΝΑΤΟ οι Ευρωπαϊκές χώρες, και όχι μόνον η Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μια πρόκληση όπως αυτή που τίθεται έστω και μόνον από τη Ρωσία, τουλάχιστον προς το παρόν».
«Παρότι το Ρωσικό ΑΕΠ είναι οριακά μεγαλύτερο από αυτό της Ισπανίας, η Ρωσία κατόρθωσε να δημιουργήσει μια οικονομία πολέμου και να αναπτύξει τις Ένοπλες Δυνάμεις της στο πεδίο της μάχης, ανεξαρτήτως αν εμείς στην Ευρωπαϊκή Ένωση τείνουμε να βάζουμε στην άκρη τα οπλικά συστήματα και την προετοιμασία για έναν ενδεχόμενο πόλεμο, επειδή θεωρούμε πως δε θα μας συμβεί ποτέ. Επομένως, το ΝΑΤΟ είναι ένας παράγοντας, ο οποίος εξακολουθεί να διασφαλίζει την ευημερία και τη σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο φόβος μου είναι το κατά πόσο θα παραμείνουν οι ΗΠΑ δραστήριες σε αυτό. Επειδή και εγώ ακούω αυτά που ακούτε και εσείς από την Ουάσιγκτον ορισμένες φορές, ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται η Αμερικανική Κυβέρνηση δημιουργεί αμφιβολίες στην Ευρώπη, και όχι μόνο. Δημιουργεί αμφιβολίες σε όλον τον κόσμο σχετικά με την διαρκή παρουσία των ΗΠΑ τόσο στην Ευρώπη, αλλά και πέρα από αυτή. Πιστεύω ακράδαντα, όντας φίλος των ΗΠΑ μεταξύ άλλων, πως είναι προς όφελος του λαού των ΗΠΑ να συνεχίσουν να συμμετέχουν και να δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη» ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Δένδιας.
«Στην Ευρώπη σήμερα, η αντίληψη είναι ότι η Ρωσία προετοιμάζεται, εάν θα έχει επιτυχία στην Ουκρανία, να εισβάλλει στην Ευρώπη» είπε ο κ. Δένδια και υπογράμμισε «ιδιαιτέρως τα κράτη της Βαλτικής ή η Φινλανδία, η Σουηδία ή η Πολωνία».
«Από την άλλη», πρόσθεσε, «εάν μιλήσεις με κάποιον Ρώσο διπλωμάτη, θα σου πει το ακριβώς αντίθετο: ότι το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για να εισβάλλει στη Ρωσία».
Εξήγησε ότι δεν μπορεί να καταλάβει «την αντίληψη της ρωσικής πλευράς», ενώ συνέχισε λέγοντας ότι «υπάρχει σοβαρή συζήτηση σχετικά με το πως η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς προκάλεσε την ανασφάλεια της Ρωσίας».
«Μπορώ να παραδεχτώ ότι είναι κάτι που μπορεί να προκάλεσε ανασφάλεια. Και πάλι όμως, δεν μπορώ να δεχτώ ότι η Ρωσία μπορεί να υπαγορεύσει στις Κυβερνήσεις των πρώην μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας εάν θα πρέπει να γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ ή όχι, ή ακόμα εάν θα πρέπει να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή όχι. Εάν συνέβαινε αυτό, τότε γιατί να αντιταχθούμε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας; Θα μπορούσαμε να αφήσουμε την κατάσταση ως είχε, και να ζήσουμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα» ανέλυσε.
«Η επιτομή όσων προσπαθούμε να επιτύχουμε είναι όλες οι κοινωνίες παγκοσμίως, και όχι μόνο οι Ευρωπαϊκές κοινωνίες, να έχουν το δημοκρατικό δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον τους. Και είναι σαφές, κατά την ταπεινή μου γνώμη, ότι οι περισσότερες κοινωνίες στην Ευρώπη θέλουν να γίνουν μέλη της ΕΕ, όπως επίσης και μέλη του ΝΑΤΟ. Από την άλλη, υπάρχει όντως κάποιος που, έχων σώας τας φρένας, θα πίστευε ποτέ ότι τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ θα εισέβαλαν ποτέ στη Ρωσία; Ότι θα παρακινούσαμε τις κοινωνίες και τις Ένοπλες Δυνάμεις μας να εισβάλλουν σε οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο, και ιδίως σε μία τόσο μεγάλη και ισχυρή χώρα, όπως είναι η Ρωσία; Η πτήση από τη Μόσχα στο Βλαδιβοστόκ διαρκεί 8μιση ώρες. Φαντάζεται αλήθεια κανείς τα Νατοϊκά στρατεύματα να προελαύνουν στα Ουράλια; Αυτά είναι ανοησίες. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Αυτό λοιπόν που πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε είναι να πείσουμε τον ρωσικό λαό ότι δεν ισχύουν αυτά τα πράγματα. Και να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν, επίσης, ότι η δημοκρατική επιλογή των κοινωνιών των Ευρωπαϊκών κρατών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από τη Ρωσία ως απειλή. Η Ρωσία είναι μια περήφανη χώρα, με τεράστιο πολιτισμό, μια χώρα η οποία απαιτεί το σεβασμό μας. Σεβόμαστε τη Ρωσία, αλλά από την άλλη δεν μπορούμε να δώσουμε στη Ρωσία τη δυνατότητα να υπαγορεύει το μέλλον των ευρωπαϊκών κοινωνιών» ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Οι ευκαιρίες στην Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό
Για την Ανατολική Μεσόγειο, τα ζητήματα ασφαλείας, τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για επενδύσεις, οικονομική ανάπτυξη και για μεταστροφή της περιοχής προς ένα πιο ακμάζον μέλλον, ο κ. Δένδιας είπε: «Εάν το καταφέρουμε αυτό, μετά δεν υπάρχουν όρια. Κι αυτό γιατί η γεωγραφική θέση της αποτελεί πρόκληση, αλλά η πρόκληση είναι δίκοπο μαχαίρι, μπορεί επίσης να αποτελέσει και μια μεγάλη ευκαιρία».
Ειδικότερα, ανέφερε: «Στην ενέργεια με διασυνδέσεις, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αγωγοί αερίου, πετρελαιαγωγοί, οποιαδήποτε μορφή διασύνδεσης. Στο εμπόριο. Στην καινοτομία, Ό, τι και να μου αναφέρετε βρίσκεται εκεί. Είναι το σημείο σύνδεσης τριών ηπείρων, της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης. Όπως ήταν ο παραδοσιακός ρόλος αυτής της γωνίας του κόσμου, όταν υπάρχει ειρήνη, αυτή η περιοχή του κόσμου μπορεί να επιτύχει εξαιρετική ευημερία και με εξαιρετική σημασία για ένα καλύτερο μέλλον για την Ευρώπη και για όλο τον κόσμο».
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι «απέχουμε αρκετά από αυτό» διότι όπως είπε «υπάρχουν τεράστια προβλήματα στη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή, τεράστια προβλήματα στον Κόλπο».
«Εάν αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις στην περιοχή, δεν θα υπάρχουν πια όρια στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελπίζω ότι θα μου δοθεί η ευκαιρία κάποτε να το δω» πρόσθεσε.
Μιλώντας για την Κύπρο και την προσπάθεια του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για έναρξη διαπραγματεύσεων, ο κ. Δένδιας εξέφρασε την άποψη ότι «υπάρχει μια νέα πιθανότητα για μια κατάσταση στην οποία είναι όλοι ωφελημένοι».
Όπως είπε, θα ήταν καλό για την Κύπρο, «και όταν λέω την Κύπρο, δεν εννοώ μόνο την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και την τουρκοκυπριακή κοινότητα και εννοείται και την ελληνοκυπριακή κοινότητα».
«Εκτός αυτού, όμως, θα ήταν ιδιαίτερα καλό για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ευημερία και σταθερότητα, όπως είπαμε πριν, στην Ανατολική Μεσόγειο» συνέχισε.
«Χαίρομαι που βλέπω ότι ο γ.γ. του ΟΗΕ κάνει μια νέα προσπάθεια. Και ελπίζω ιδιαίτερα ότι μπορούμε να δούμε τι επιτεύχθηκε στο Crans-Montana, όπου δυστυχώς οι διαπραγματεύσεις διακόπηκαν, μπορούμε να επιστρέψουμε σε όσα συμφωνήθηκαν τότε και να βρούμε έναν τρόπο προκειμένου να επιλύσουμε τη διχοτόμηση του νησιού που υπάρχει από το 1974. Θα ήταν εξαιρετικά σημαντικό για την Ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχει μια αντίληψη στην Τουρκία και την Ελλάδα που λέει ότι, αν δεν επιλυθεί το Κυπριακό ζήτημα, οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα μπορέσουν ποτέ να βελτιωθούν, ό,τι και αν συμφωνηθεί μεταξύ της Άγκυρας και των Αθηνών. Η Κύπρος είναι το βασικό σημείο προκειμένου να υπάρχουν καλές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Έτσι, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, έχω μεγάλες ελπίδες ότι φαίνεται κάποιο φως στο τούνελ, αν και είναι μεγάλο τούνελ» υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Οι διεθνείς προκλήσεις και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ
Για τον ρόλο της Κίνας στο μέλλον, ο κ. Δένδιας ανέλυσε: «Περιπλέκεται όλο και περισσότερο μέρα με τη μέρα. Η Κίνα είναι ταυτόχρονα τρία διαφορετικά πράγματα. Είναι ταυτόχρονα πιθανός επιχειρηματικός εταίρος, ανταγωνιστής και πρόκληση ασφαλείας. Και τα τρία και πρέπει να αντιμετωπίσουμε και τις τρεις αυτές διαστάσεις ταυτόχρονα».
«Πιστεύω ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την Κίνα και στις τρεις διαστάσεις που ανέφερα προηγουμένως. Αλλά δεν πρέπει να γελιόμαστε. Πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα και να κατανοήσουμε ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν και οι τρεις διαστάσεις» πρόσθεσε.
Και εξήγησε: «Σεβόμαστε την Κίνα, αλλά απαιτούμε και τον δικό της σεβασμό. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί».
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ξεκαθάρισε ακόμη ότι «το σημαντικότερο είναι να μην επιτρέψουμε την κατάσταση στην Ουκρανία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ή την κατάσταση στο Ιράν, δηλαδή την προσπάθεια του Ιράν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, να δημιουργήσει μια νέα κανονικότητα».
«Αυτό που υποστηρίζω σε όλες τις χώρες που επισκέπτομαι είναι ότι τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρούνται, πρέπει να τηρούμε τις συνθήκες που έχουν υπογραφεί και έχουν βοηθήσει την Ευρώπη και τον κόσμο να έχουν ειρήνη για τόσες δεκαετίες. Επίσης, υποστηρίζω ότι η αλλαγή συνόρων ή η συζήτηση περί αλλαγής συνόρων είναι κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο στον σημερινό κόσμο. Προτείνω σε όλους να έχουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, διαρκείς συνομιλίες και μια ξεκάθαρη άποψη ότι η ειρήνη είναι εξαιρετικά πολύτιμη και ότι θα πρέπει να διατηρήσουμε αυτά που επιτεύχθηκαν μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο» υπογράμμισε ο κ. Δένδιας.
Και πρόσθεσε: «Να απομονώσουμε τις δύο τεράστιες προβληματικές εστίες, το Ιράν και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, να προσπαθήσουμε να τις αντιμετωπίσουμε, είναι τελείως διαφορετικά θέματα, που και πάλι όμως δημιουργούν τεράστιους κινδύνους για την παγκόσμια σταθερότητα, και να μην επιτρέψουμε την εξάπλωση των προβλημάτων».
Για τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ο κ. Δένδιας ανέφερε: «Ως υπουργός Εξωτερικών, συνεργάστηκα με την πρώτη διακυβέρνηση Trump. Ως υπουργός Άμυνας συνεργάζομαι με τη δεύτερη διακυβέρνηση Trump. Στο μεταξύ, επίσης, συνεργάστηκα με τη διακυβέρνηση Biden. Και η Ελλάδα είχε πάντοτε ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Είμαστε στενός σύμμαχος και φίλοι των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Δεν ξεχάσαμε ποτέ τη βοήθεια που μας δόθηκε από την Αμερική μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Συνεπώς, θα πρότεινα να μην δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στη ρητορική του Προέδρου Trump. Να προσπαθήσουμε να είμαστε λίγο πιο αποστασιοποιημένοι από αυτά που λέγονται, τα οποία καταλαβαίνω ότι μερικές φορές θεωρούνται αρκετά «επιθετικά» ή αν μου επιτρέπετε, ίσως και «προσβλητικά». Εάν ήμουν Ευρωπαίος ηγέτης - αυτό δεν έχει να κάνει με την Ελλάδα γιατί η Ελλάδα ξοδεύει πάνω από 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα - με τον τρόπο με τον οποίο απευθύνθηκε ο Πρόεδρος Trump στους ευρωπαίους ηγέτες που δεν ξοδεύουν το 2% του ΑΕΠ, δε θα ήθελα να ήμουν στη θέση τους. Και αν ήμουν εγώ, σίγουρα θα είχα αντιδράσει, παρόλα αυτά όμως, θα πρόσεχα περισσότερο να δω τι κάνει η Ουάσιγκτον από το τι λέει ο Πρόεδρος Τραμπ».
Στη συζήτηση παρευρέθηκαν επίσης, μεταξύ άλλων, ο πρέσβης της Ελλάδας στην Αυστραλία Σταύρος Βενιζέλος, ο πρέσβης της Κύπρου στην Αυστραλία Αντώνης Σαμούτης, ο διευθυντής της Διεύθυνσης Εξοπλισμών του ΓΕΝ υποναύαρχος Παναγιώτης Καραβάς ΠΝ, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδας στο Σύδνεϋ Γεώργιος Σκέμπερης, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος στην Καμπέρα Αθηναγόρας ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, ο διευθύνων σύμβουλος της Bank of Sydney Kieran McKenna, εκπρόσωποι ξένων διπλωματικών αντιπροσωπειών στην Αυστραλία, αξιωματούχοι της Αυστραλίας και εκπρόσωποι ομογενειακών φορέων.
