Παρακολουθώντας τον Ντόναλντ Τραμπ στην επιμνημόσυνη τελετή στην Αριζόνα για τον Τσάρλι Κερκ, δεν μπορούσε να μη σκεφτεί κανείς ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μείζονες μεγάλες αλλαγές τόσο στην Αμερική όσο και στον κόσμο. Δεν ήταν μόνο το μεγάλο πλήθος που είχε συρρεύσει στο στάδιο του Φοίνιξ για να τιμήσει ως μάρτυρα του τραμπισμού τον δολοφονημένο ακροδεξιό ρήτορα. Αυτό που κυρίως προκάλεσε αίσθηση ήταν τα λόγια του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος εκστόμισε μια πρωτοφανή φράση για ανώτατο άρχοντα δυτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας: «Εγώ μισώ τους αντιπάλους μου και δεν θέλω το καλύτερο για αυτούς». Ο Τραμπ είπε ακόμα ότι «θέλουμε την επιστροφή του Θεού στην Αμερική», φράση που προσιδιάζει σε τηλε-ευαγγελιστή και όχι σε πολιτικό ηγέτη χώρας της οποίας οι θεσμοί στηρίζονται στις αξίες του Διαφωτισμού.
Μια νέα Αμερική, μια νέα Δεξιά
Η ομιλία του Τραμπ δείχνει το δρόμο στον οποίο θα επιχειρήσει να οδηγήσει την Αμερική.
Από τη μια μεριά, ο Αμερικανός Πρόεδρος θέλει να επιβάλει μια συντηρητική αντεπανάσταση η οποία θα ακυρώσει μεγάλο μέρος των δικαιωμάτων που κατέκτησαν τις τελευταίες δεκαετίες οι γυναίκες, τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα και οι Αφροαμερικανοί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από την άλλη, ο Τραμπ επιχειρεί να εργαλειοποιήσει πολιτικά τη δολοφονία του Κερκ για να αποδιαρθρώσει οργανωτικά και να τρομοκρατήσει τους πολιτικούς αντιπάλους του. Από την απαγόρευση αντιπολιτευόμενων τηλεοπτικών σόου μέχρι τον απόδοση του χαρακτηρισμού της «τρομοκρατικής οργάνωσης» σε κινήματα ανυπακοής, η επιχείρηση Τραμπ στρέφεται ευθέως ενάντια στην ελευθερία της έκφρασης, τον πυλώνα κάθε δημοκρατίας.
Ο θρησκευτικός συντηρητισμός και ο πολιτικός αυταρχισμός συνιστούν τα βασικά στοιχεία του τραμπισμού. Πρόκειται για μια νέα Δεξιά, πολύ ακραία και πολύ επιθετική, που δεν διστάζει καθόλου να υπερβεί τα δημοκρατικά εσκαμμένα. Η «θύελλα Τραμπ» προκαλεί τρόμο στη φιλελεύθερη Αμερική.
Διεθνές πρότυπο
Η ακτινοβολία του τραμπισμού είναι παγκόσμια. Μια σειρά από ακροδεξιά κόμματα ανά την υφήλιο όχι μόνο αναφέρονται πολιτικά στον Τραμπ, αλλά έχουν οργανωτικές διασυνδέσεις με το τραμπικό σύστημα εξουσίας. Είναι χαρακτηριστική η σκανδαλώδης προώθηση του ακροδεξιού AfD από το Χ του Έλον Μασκ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας στη Γερμανία.
Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι αυτή η «Διεθνής του Τραμπ» δεν αποτελείται από «περιθωριακά» κόμματα. Αντιθέτως, το Reform UK του Φάρατζ, η Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν και το AfD που αναφέρονται στον τραμπισμό, θα διεκδικήσουν με αξιώσεις την πρωτιά στις επόμενες εκλογές. Στη «Διεθνή του Τραμπ» εντάσσονται η Μελόνι και ο Όρμπαν που ήδη κυβερνούν τις χώρες τους.
Η κυβέρνηση σε αμηχανία
Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση από την παγκόσμια τάση. Η «θύελλα Τραμπ» αλλάζει τα πράγματα και στη χώρα μας σε τρία πεδία.
Το πρώτο είναι η εξωτερική πολιτική. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε ταυτιστεί με την πολιτική Μπάιντεν, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, προσδοκώντας γεωπολιτικά οφέλη λόγω… καλής διαγωγής. Ωστόσο, με τον Τραμπ η ουκρανική πολιτική Μητσοτάκη γύρισε μπούμερανγκ. Η στάση που προηγουμένως θεωρούταν τεκμήριο ταύτισης με τις ΗΠΑ έγινε τώρα αιτία ψυχρότητας -με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Παρ’ όλο που η κυβέρνηση έσπευσε να δώσει διαπιστευτήρια ευθυγράμμισης με τη νέα αμερικανική διοίκηση, το ρήγμα δεν έχει γεφυρωθεί.
Στα δεξιά της Δεξιάς
Δεύτερον, η «θύελλα Τραμπ» μπορεί να τρομοκρατεί τους φιλελεύθερους, αλλά από τους ακροδεξιούς θεωρείται ούριος άνεμος στα πολιτικά πανιά τους. Αντιλήψεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξτρεμιστικές (αν όχι γραφικές), τώρα εμφανίζονται νομιμοποιημένες πολιτικά λόγω των εξελίξεων στην Αμερική. Βελόπουλος και Λατινοπούλου προτάσσουν πλέον ένα σοβαρό επιχείρημα για να στηρίξουν τη ρητορεία τους: «Δείτε τι συμβαίνει στις ΗΠΑ». Σε διαφορετικό επίπεδο, οι εξελίξεις στην υπερδύναμη δίνουν ώθηση και στο υπό εκκόλαψη κόμμα Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται διαρκώς στην επιστροφή στις παραδοσιακές συντηρητικές αξίες από τις οποίες (υποτίθεται ότι) απομακρύνθηκε ο Μητσοτάκης. Στη συζήτηση για τον τρόπο που ο τραμπισμός επηρεάζει τις εξελίξεις στα δεξιά της Δεξιάς, αξίζει να επισημανθεί μια δήλωση που έκανε ο Παύλος Γερουλάνος στην Αριδαία: «Στην Ελλάδα δεν κυκλοφορεί μόνο ρωσικό χρήμα στα πολιτικά κόμματα, έχει αρχίσει και κυκλοφορεί και αμερικάνικο. Και ο σκοπός αυτών των χρημάτων είναι να χρηματοδοτήσουν μικρούς Τραμπ».
Η αμηχανία Μητσοτάκη
Το τρίτο πεδίο στο οποίο σημειώνονται αλλαγές λόγω Τραμπ είναι το εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Μια σειρά από πρωτοκλασάτα κυβερνητικά στελέχη στις δηλώσεις τους για τη δολοφονία του Κερκ δεν έμειναν μόνο στην καταδίκη, αλλά εμφανίστηκαν να ταυτίζονται με τον τραμπισμό. Άλλοι το έκαναν γιατί το πιστεύουν και άλλοι γιατί βλέπουν ότι προς τα εκεί φυσάει άνεμος. Η κυβέρνηση κεντρικά απέφυγε την ταύτιση με τις τραμπικές ακρότητες, αλλά δεν αποστασιοποιήθηκε και από τα στελέχη της που το έκαναν.
Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι σε ένα πολυσυλλεκτικό κόμμα εξουσίας όλα τα λουλούδια μπορούν να ανθίσουν. Άλλωστε ο ιδεολογικός συγκρητισμός έχει χρησιμοποιηθεί αρκετά στο επικοινωνιακό πεδίο από τον πρωθυπουργό.
Το πρόβλημα όμως είναι ότι ο πόλεμος του Τραμπ ενάντια στη φιλελεύθερη Αμερική χαράσσει νέες διαχωριστικές γραμμές παντού στον κόσμο. Γιατί μπορεί ο τραμπισμός να ενθουσιάζει τη σκληρή Δεξιά, αλλά σε ένα τμήμα της μετριοπαθούς Κεντροδεξιάς προκαλεί φόβο. Όταν στοχοποιούνται τα ιδρύματα των Δημοκρατικών με το πρόσχημα ότι…υποθάλπουν τη βία, είναι απορίας άξιο πώς μπορεί να συνυπάρξουν κεντροδεξιοί φιλελεύθεροι με τους ακροδεξιούς τραμπικούς. Πώς μπορεί ένα κόμμα να έχει σημαία του την «αντίθεση στα άκρα» όταν ηγετικά στελέχη του αποθεώνουν την τραμπική πολιτική που δε την λες και… κεντρώα; Για τα κυβερνητικά στελέχη η νομή της εξουσίας αποτελεί την πιο ισχυρή συγκολλητική ουσία. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τους ψηφοφόρους.
Προς το παρόν, το Μαξίμου δια της σιωπής προσπαθεί να τους έχει όλους ευχαριστημένους. Αλλά αυτή η αμήχανη στάση δεν μπορεί να πάει μακριά. Πέρα από ότι δεν γίνεται να συμβιβαστούν τα ασυμβίβαστα, στο παιχνίδι της πλειοδοσίας σε τραμπισμό η Ακροδεξιά εκτός ΝΔ έχει το πλεονέκτημα.
