Με κεντρικό σύνθημα την ανάγκη για έναν «Νέο Πατριωτισμό» και με φόντο τις πολυεπίπεδες κρίσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε από το βήμα του συνεδρίου του Economist στη Θεσσαλονίκη μια ολοκληρωμένη πρόταση για ένα «Εθνικό Σχέδιο Ανάταξης» με πενταετή ορίζοντα.
Ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ενώ ταυτόχρονα διατύπωσε ένα πλέγμα μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων που, όπως είπε, στοχεύουν στη βιώσιμη ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την αποκατάσταση της δημοκρατικής ομαλότητας.
Με την ομιλία του στη Θεσσαλονίκη, φούντωσαν για τα καλά τα σενάρια για την επάνοδό του στην κεντρική πολιτική σκηνή. Η επιλογή του να εμφανιστεί σε φόρουμ, χωρίς θεσμικό ρόλο αλλά με μια τοποθέτηση που κατ’ ουσία λειτούργησε ως προγραμματική δήλωση, πυροδότησε έντονες συζητήσεις στο πολιτικό παρασκήνιο. Το γεγονός ότι παρουσίασε ένα πλήρες, κοστολογημένο σχέδιο μακράς πνοής, συνοδευόμενο από σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά, θεσμικές παρεμβάσεις και χρηματοδοτικούς μηχανισμούς, ερμηνεύεται από πολλούς ως ένδειξη ότι βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην απόφαση να επανέλθει με πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική σκηνή. Άλλωστε, δεν είναι λίγοι εκείνοι εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ που βλέπουν στην κίνηση αυτή το πρώτο βήμα ενός σχεδίου πολιτικής επανενεργοποίησης.
Το επόμενο ορόσημο αναμένεται να είναι η έκδοση του βιβλίου του, που –όπως λέγεται– θα λειτουργήσει ως προγραμματικό και ιδεολογικό υπόβαθρο για την επόμενη φάση.
Πατριωτική Εισφορά και Ταμείο Νέων Γενεών
Στον πυρήνα των όσων εξήγγειλε βρέθηκε η πρόταση για τη δημιουργία δύο χρηματοδοτικών εργαλείων: ενός Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης για την προώθηση επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς και ενός ειδικού Ταμείου Στήριξης των Νέων Γενεών. Το δεύτερο θα χρηματοδοτείται από μια «Πατριωτική Εισφορά» που θα επιβληθεί στα πολύ υψηλά εισοδήματα, με στόχο να ενισχυθούν η Παιδεία, η Έρευνα, η Καινοτομία και η Πρόσβαση των νέων στη στέγη. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «δεν μπορεί να είσαι ευκατάστατος πατριώτης και να μη σε νοιάζει το μέλλον αυτού του τόπου».
Ο Αλέξης Τσίπρας προειδοποίησε ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο γύρο υπαρξιακής κρίσης, καθώς –σύμφωνα με τον ίδιο– η χώρα κυβερνάται με παρωχημένες, χρεοκοπημένες συνταγές του παρελθόντος. Επισήμανε την απομάκρυνση της Ελλάδας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε όλους σχεδόν τους βασικούς δείκτες, από το κατά κεφαλήν εισόδημα και τη δικαστική αποτελεσματικότητα μέχρι την αγοραστική δύναμη. Παράλληλα, έκανε λόγο για κοινωνικές ανισότητες που διευρύνονται αντί να περιορίζονται, ενώ επέκρινε την κυβέρνηση για ακραία κοινωνική μεροληψία, φορολογική αδικία και πολιτική πελατειακού τύπου, την οποία χαρακτήρισε ως δημοσιονομικό μερκαντιλισμό.
Δριμύ κατηγορώ για την εκτεταμένη διαφθορά
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί στο ζήτημα της διαφθοράς, το οποίο –όπως είπε– έχει μετατραπεί σε κυρίαρχο πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα. Κατηγόρησε ευθέως το Μέγαρο Μαξίμου για αναξιοκρατία, εύνοια στους «ημέτερους», θεσμική μεροληψία και συνολική απαξίωση του κράτους δικαίου. Υπογράμμισε ότι χωρίς την αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και κράτους, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να είναι βιώσιμη.
Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ περιλαμβάνει μια ευρεία στρατηγική μετασχηματισμού, με βασικούς άξονες: Ισχυρό και δίκαιο κράτος, Αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, Στήριξη της εργασίας, Ανθεκτικότητα και ενεργειακή ασφάλεια, Δημογραφική ανθεκτικότητα, Μείωση ιδιωτικού χρέους ,Τεχνολογική αναβάθμιση και ψηφιακή αυτονομία, Αναδιανομή και Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, Εθνική Ασφάλεια.
Όλα αυτά, όπως είπε, προϋποθέτουν ένα διαφορετικό δημοσιονομικό μείγμα που δεν θα επιβαρύνει μονίμως τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, αλλά θα αξιοποιεί με δικαιοσύνη τους διαθέσιμους πόρους.
Το παράδειγμα της Αθηνάς Παπαχρήστου και η Ελλάδα που αξίζει
Αναφερόμενος στην εικόνα της Ελλάδας, ο Τσίπρας δεν έκρυψε την απογοήτευσή του, μιλώντας για έναν λαό που συνθλίβεται ανάμεσα στην ακρίβεια, το υψηλό ιδιωτικό χρέος και την απαξίωση της εργασίας, ενώ την ίδια στιγμή παρακολουθεί την αλματώδη αύξηση των υπερκερδών λίγων μεγάλων οικονομικών παραγόντων. «Τα 1.300 ευρώ σήμερα αντιστοιχούν σε 900 ευρώ του 2019», είπε, προσθέτοντας ότι η ραγδαία αύξηση των τιμών στην ενέργεια και τη στέγη καθιστούν τη ζωή δυσβάστακτη για τη μεγάλη πλειοψηφία.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να επανανοηματοδοτήσει την έννοια του πατριωτισμού, κάνοντας έκκληση για μια νέα συλλογική προσπάθεια. Αντιπαρέβαλε τη μοιρολατρική φράση «Αυτή είναι η Ελλάδα» με το παράδειγμα της Αθηνάς Παπαχρήστου, της ηλικιωμένης γυναίκας που δώρισε τις οικονομίες της για την αγορά ασθενοφόρου. «Αυτή είναι η Ελλάδα που αξίζει να υπερασπιστούμε», είπε, καταληκτικά ενώ σημείωσε ότι η πορεία προς το αύριο θα κριθεί από τις αποφάσεις του σήμερα.
