Το Σάββατο το απόγευμα το Μαξίμου ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντομίρ Ζελένσκι. Κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι εναπόκειται στην Ουκρανία να αποφασίσει για το αποδεκτό για αυτήν ειρηνευτικό πλαίσιο και ότι τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία.
Στο ίδιος μήκος ήταν και η τοποθέτηση του πρωθυπουργού στη σημερινή τηλεδιάσκεψη κορυφής που οργάνωσε ο Ζελένσκι για τα τρία χρόνια από την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία. Απευθυνόμενος στον Ουκρανό Πρόεδρο, ο Μητσοτάκης επισήμανε ότι «πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ανθεκτικότητα και το θάρρος σου, το προσωπικό σου θάρρος, ήταν αξιοσημείωτα». Τόνισε ακόμα ότι «η Ουκρανία αξίζει μια ειρήνη που θα σφυρηλατηθεί μέσω της ισχύος και μια ειρήνη που θα σέβεται την ανεξαρτησία της, αλλά πρωτίστως θα διαφυλάττει την ασφάλειά της».
Ο πρωθυπουργός προσέθεσε ότι «μόνο η Ουκρανία μπορεί, πρέπει και θα αποφασίσει για την αποδοχή ή την απόρριψη οποιασδήποτε ειρηνευτικής φόρμουλας. Ουδείς άλλος, ουδείς, μπορεί να λάβει αυτή την απόφαση για λογαριασμό του Κιέβου. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι το Κίεβο είναι μέρος της διαδικασίας και μόνο η Ουκρανία έχει το δικαίωμα να αποφασίσει για το μέλλον της».
Η διαφοροποίηση
Η επικοινωνία με τον Ζελένσκι και η τοποθέτηση Μητσοτάκη στη Σύνοδο δεν συνιστούν διαφοροποίηση από τη γραμμή που έχει χαράξει τρία χρόνια τώρα στο Ουκρανικό. Ωστόσο, αποκτούν αυξημένη σημασία λόγω της διεθνούς συγκυρίας. Μόλις πριν τέσσερις μέρες ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος για τη συμμετοχή της Ουκρανίας στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη στην Ουκρανία. Είχαν προηγηθεί οι ακόμα πιο σκληρές δηλώσεις του για τον Ζελένσκι, τον οποίο τον είχε χαρακτηρίσει δικτάτορα και… μέτριο κωμικό που είχε ξεγελάσει τον Μπάιντεν, ενώ τον είχε προειδοποιήσει ότι κινδυνεύει να χάσει τη χώρα του.
Η τοποθέτηση Μητσοτάκη διαφοροποιήθηκε από τη γραμμή Τραμπ σε τρία ουσιώδη πεδία:
1. Πλέκει το εγκώμιο του Ζελένσκι την ώρα που ο Αμερικανός Πρόεδρος τον απαξιώνει ακραία.
2. Δηλώνει με κατηγορηματικό τρόπο ότι είναι απαραίτητη η συμμετοχή της Ουκρανίας στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, κάτι που απορρίπτει ο Τραμπ.
3. Τέλος, ο Μητσοτάκης μιλάει για μια ειρήνη που θα σέβεται την ανεξαρτησία και την ασφάλεια της Ουκρανίας, ενώ για τον Τραμπ τα ουκρανικά συμφέροντα δεν αποτελούν μέρος της εξίσωσης της διαπραγμάτευσης με τον Πούτιν.
Ικανοποίηση για Μερτς
Την τοποθέτηση Μητσοτάκη για την Ουκρανία πρέπει να τη συνδυάσουμε με το πώς βλέπει η Αθήνα την εκλογική νίκη των Χριστιανοδημοκρατών και την ανάληψη της καγκελαρίας από τον ηγέτη τους Φρίντριχ Μερτς. Στο μπρίφινγκ ο Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι «έχουμε κάθε λόγο να είμαστε αισιόδοξοι μετά τη νίκη του Φρίντριχ Μέρτς και των Χριστιανοδημοκρατών». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προσέθεσε με νόημα ότι «πιστεύουμε στην εμβάθυνση των σχέσεων με τη Γερμανία σε μία κρίσιμη περίοδο και σε ένα περιβάλλον με πολλές μεταβλητές σε διεθνές επίπεδο».
Απαντώντας σε ερώτηση για τις πολεμικές δαπάνες και τη στάση της Γερμανίας ο Μαρινάκης είπε ότι «οι καταιγιστικές εξελίξεις διεθνώς δικαιώνουν τις προτάσεις Μητσοτάκη, όπως η πρόταση για εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από τον υπολογισμό των ελλειμμάτων και το νέο ταμείο που προτείνει και Ελλάδα για την αμυντική χρηματοδότηση».
Αντιπαράθεση Μερτς με Τραμπ
Ο νικητής των γερμανικών εκλογών Φρίντριχ Μερτς έχει δηλώσει ότι «η απόλυτη προτεραιότητά μου θα είναι να ενισχύσω την Ευρώπη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, έτσι ώστε, βήμα προς βήμα, να μπορέσουμε πραγματικά να επιτύχουμε ανεξαρτησία από τις Ηνωμένες Πολιτείες». Έχει θέσει επίσης το ερώτημα «εάν θα συνεχίσουμε να μιλάμε για το ΝΑΤΟ στη σημερινή του μορφή ή θα πρέπει να καθιερώσουμε μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα πολύ πιο γρήγορα». Σε αυτήν την κατεύθυνση ο Μέρτς υποστηρίζει την αύξηση των πολεμικών δαπανών και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής βιομηχανίας.
Το βράδυ των εκλογών ο νέος Γερμανός Πρόεδρος δήλωσε: «Δεν έχω καμία ψευδαίσθηση σχετικά με το τι συμβαίνει από την Αμερική. Απλώς κοιτάξτε τις πρόσφατες παρεμβάσεις στην προεκλογική εκστρατεία της Γερμανίας από τον κ. Έλον Μασκ -αυτό είναι μοναδικό γεγονός. Οι παρεμβάσεις από την Ουάσιγκτον δεν ήταν λιγότερο δραματικές και δραστικές, και τελικά σκανδαλώδεις, από τις παρεμβάσεις που έχουμε δει από τη Μόσχα. Βρισκόμαστε υπό τόσο μεγάλη πίεση από δύο πλευρές, που η απόλυτη προτεραιότητά μου τώρα είναι πραγματικά να δημιουργήσω ενότητα στην Ευρώπη».
Η σύγκριση του Τραμπ με τον Πούτιν δείχνει το ψυχροπολεμικό κλίμα που διακρίνει πλέον τις αμερικανογερμανικές σχέσεις.
Τα στρατόπεδα
Όλα δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίζεται σε δύο στρατόπεδα. Από τη μια μεριά έχουμε το μπλοκ της Γερμανίας και της Γαλλίας που αντιμετωπίζουν εχθρικά τον Τραμπ, θέλουν να ενισχύσουν την αυτόνομη στρατιωτική ισχύ της ΕΕΕ και απορρίπτουν τη νέα αμερικανική πολιτική στην Ουκρανία -αν και μάλλον δεν μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα του παζαριού Τραμπ-Πούτιν.
Από την άλλη, χώρες όπως η Ιταλία και η Ουγγαρία βλέπουν ότι τα εθνικά συμφέροντά τους δεν εξυπηρετούνται από την ευρωπαϊκή ενότητα, αλλά από την προσέγγιση με τον Τραμπ. Αυτές οι χώρες δεν φαίνεται να έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα με τους όρους που θέλει να επιβάλει ο Τραμπ στο Κίεβο.
Τα δύο στρατόπεδα συμμερίζονται την ανάγκη αύξησης των πολεμικών δαπανών, κάτι που σημαίνει ότι θα θυσιαστούν μεγάλα κονδύλια την κοινωνική πολιτική και την πράσινη μετάβαση. Η σύγκρουσή τους όμως στον στρατηγικό προσανατολισμό της ασφάλειας και του πολέμου στην Ουκρανία ενδέχεται να οδηγήσει την ΕΕ σε παράλυση.
Η στάση της κυβέρνησης
Οι τοποθετήσεις της κυβέρνησης δείχνουν ότι το Μαξίμου επιλέγει να προσεγγίσει το μπλοκ Γερμανίας-Γαλλίας. Ωστόσο, αυτή η επιλογή μπορεί να είναι αναγκαστική αφού φαίνεται ότι δεν υπάρχει ανοιχτός δίαυλος μεταξύ Μαξίμου και Λευκού Οίκου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αρνήθηκε να συναντήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου.
Τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν την (μάλλον αναγκαστική) επιλογή της κυβέρνησης δεν αφορούν μόνο τις διεργασίες εντός της ελληνικής Δεξιάς (αυτό είναι το λιγότερο) όσο και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο οι οποίες καθορίζονται από τις ΗΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης τα τελευταία 5,5 χρόνια της οποίας πυλώνας ήταν η ταύτιση με τις ΗΠΑ, έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο και γι’ αυτό η κυβέρνηση την επαναπροσδιορίζει.
