Η χτεσινή εκδήλωση Ινστιτούτου Τσίπρα για την ακρίβεια δεν παρέπεμπε σε κάποιον πολιτικό που έχει αποσυρθεί από την πρώτη γραμμή του δημόσιου βίου και καταπιάνεται με τη θεωρία. Το ασφυκτικά γεμάτο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ο συγκεντρωμένοι που τον αποθέωσαν μέσα και έξω από την αίθουσα, αλλά και η ίδια η ομιλία του Τσίπρα έδιναν την αίσθηση ότι ο Τσίπρας δηλώνει με εμφατικό τρόπο την ενεργό παρουσία του στα πολιτικά πράγματα.
Η αίσθηση ότι αντιμετωπίζεται ως ενεργός πολιτικός παίκτης (και αντίπαλος) επιβεβαιώθηκε τόσο από τις παρουσίες όσο και από τις απουσίες στην εκδήλωση. Παρόντα όλα τα στελέχη της πλειοψηφίας του ΣΥΡΙΖΑ, με την εξαίρεση του Παύλου Πολάκη. Απόντες επίσης όλοι οι κασσελίστας, με την εξαίρεση του ναυάρχου Αποστολάκη, ο οποίος βέβαια είναι υπό αίρεση αν κατατάσσεται πλέον στους ακραιφνείς κασσελίστας.
Επίθεση Μαρινάκη
Και για όποιον είχε αμφιβολίες για το στάτους του Τσίπρα, ήρθε σήμερα ο Παύλος Μαρινάκης και με μια δήλωση από τα παλιά συνέκρινε τον πρώην πρωθυπουργό με τον… Πινόκιο. Συγκεκριμένα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε: «Το να μαζεύεται ο κ. Τσίπρας με τους υπουργούς που είχε όταν ήταν πρωθυπουργός και να μιλάνε για ανάπτυξη και για οικονομία, είναι σαν να μάθουμε μετά από λίγες εβδομάδες ότι θα έρθει ο Πινόκιο με τους φίλους του να μιλήσει για την αλήθεια και για την καταπολέμηση των fake news».
Πέραν του ότι η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει τον Τσίπρα ως αποσυρμένο αλλά ως ενεργό αντίπαλο, έχει ενδιαφέρον ότι απαντάει επί της ουσίας σε όσα υποστήριξε ο πρώην πρωθυπουργός στην ομιλία του, αντί να τα απαξιώσει δια της σιωπής.
Ο νέος φορέας
Ο Τσίπρας είναι παρών λοιπόν. Το ερώτημα είναι ποια χαρακτηριστικά θα πάρει το επόμενο διάστημα η πολιτική παρουσία του. Χτες για πρώτη φορά από όταν παραιτήθηκε, δεν μίλησε μόνο για την ανάγκη συμμαχιών στον προοδευτικό χώρο, αλλά έκανε ένα βήμα παραπέρα, αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στη δημιουργία νέου πολιτικού υποκειμένου: «Στην προηγούμενη εναρκτήρια εκδήλωσή μας τον Ιούνιο, είχα μιλήσει για την ανάγκη να δώσουμε οι προοδευτικές δυνάμεις και οι προοδευτικοί πολίτες περισσότερο χώρο στο «μαζί». Να μάθουμε πρόσθεση και πολλαπλασιασμό και να αφήσουμε τη διαίρεση και την αφαίρεση. Φοβάμαι ότι τους μήνες που πέρασαν συνέβη το αντίθετο. Αλλά και ταυτόχρονα οι πολιτικές εξελίξεις είναι τόσο σύνθετες που δε μπορούν να απαντηθούν με απλά εκλογικά μαθηματικά. Ίσως να μην αρκεί πια η πρόσθεση».
Πώς όμως θα μπορούσε να προκύψει ένας νέος κεντοραριστερός φορέας και ποιος θα ήταν ο ρόλος σε αυτή τη διαδικασία; Προς το παρόν ο δρόμος προς την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου μοιάζει μπλοκαρισμένος. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, ισχυρός όσο ποτέ άλλοτε μετά την επανεκλογή του, αλλά αντιμέτωπος στο εσωτερικό του με αντίρροπες δυνάμεις, έχει καταστήσει σαφές ότι το ΠΑΣΟΚ θα προχωρήσει μόνο του, ενδεχομένως με κάποιες προσωπικές μεταγραφές. Επιπλέον, ο τρόπος που συγκρότησε τα κομματικά όργανα έδειξε ότι κοιτάζει προς τα δεξιά και όχι προς τα αριστερά.
Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ καταρρέει δημοσκοπικά και κατευθύνεται με τα φρένα κομμένα σε νέα διάσπαση. Η σαπουνόπερα Κασσελάκη λειτουργεί απαξιωτικά και διαλυτικά για έναν ολόκληρο χώρο.
Ο χρόνος
Ακριβώς αυτή η κατάσταση που αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ σε συνδυασμό με το μπλοκάρισμα της προοπτικής της ανασύνθεσης, οδηγούν στην εκτίμηση ότι ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να αναβαθμίσει την πολιτική δραστηριότητά του πολύ πιο γρήγορα από όσο ενδεχομένως είχε στο πίσω μέρος του μυαλού του. Είναι αρκετοί όσοι στο χώρο του ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν ότι η αποτροπή της διάλυσης του κόμματος απαιτεί μια δυναμική δημόσια παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού. Σύμφωνα με αυτή τη γραμμή σκέψης, ο Τσίπρας πρέπει να πάρει πάνω του την επιβίωση του χώρου -χωρίς αυτό κατ’ ανάγκη να σημαίνει ότι θα επανακάμψει άμεσα ως πρόεδρος.
Από την άλλη, είναι προφανές ότι πρώην ένας πρωθυπουργός που έχει υποστεί μια τόσο βαριά ήττα που τον οδήγησε σε παραίτηση, δεν μπορεί να επανακάμψει πλήρως σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Χρειάζεται χρόνο για να επινοήσει εκ νέου τον εαυτό του και να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό προφίλ.
Συνοψίζοντας, ο Τσίπρας είναι αντιμέτωπος με ένα δύσκολο αίνιγμα πολιτικού χρόνου: Καλείται να επανακάμψει πλήρως το συντομότερο, την ίδια στιγμή που πρέπει να αφήσει κι άλλο το χρόνο να περάσει.
