Με την ομιλία του Πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στην Νέα Υόρκη, και, κυρίως με τις διαρροές που προηγήθηκαν και ακολούθησαν από το υπουργείο Εξωτερικών κατασκευάστηκε η εντύπωση ότι κάτι κινείται στα ελληνοτουρκικά.
Μάλιστα, ως επόμενο ορόσημο προβάλλεται η συνάντηση των ΥΠΕΞ των δύο χωρών τον Νοέμβριο, με την οποία μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή στο Δικαστήριο του Αμβούργου (στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγονται οι θαλάσσιες ζώνες). Σύμφωνα με διαρροές από ανώτατη διπλωματική πηγή στην Νέα Υόρκη, εφόσον υπάρξει πρόοδος στη συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν, στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, στην Άγκυρα, στις αρχές του 2025 μπορεί Μητσοτάκης και Ερντογάν να κάνουν ένα άλμα για τη διευθέτηση της μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Ελλάδα (AOΖ και υφαλοκρηπίδα), στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.
Ο Κ. Μητσοτάκης, από το βήμα της ΓΣ του ΟΗΕ, μίλησε για «παράθυρο ευκαιρίας» που πρέπει να αξιοποιηθεί «με τόλμη και σύνεση». Ο ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτης εμφανίστηκε αισιόδοξος από την πλευρά του, σε συνομιλητές του στην Νέα Υόρκη, παρόλο που αυτό το κλίμα συγκρατημένη ευφορίας δεν συνάδει με όσα είπε ο Ρ. Τ. Ερντογάν, πριν από τη συνάντησή του με τον Κ. Μητσοτάκη υπέρ της επισημοποίησης της διχοτόμησης στην Κύπρο.
Στο μεταξύ, ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας, στοχοποιημένος ως προβοκάτορας από την Άγκυρα, έθετε την κόκκινη γραμμή στα ελληνοτουρκικά όπως την ορίζει η βαθιά ΝΔ, επιρροής Σαμαρά και Καραμανλή.
Διεμήνυσε από τη Λέρο ότι «η Λέρος και όλα –επαναλαμβάνω όλα– τα νησιά της Δωδεκανήσου έχουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα, έχουν δικαίωμα σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και έχουν δικαίωμα σε χωρικά ύδατα έως 12 μίλια, όπως ακριβώς προβλέπει η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία αποτελεί και εθιμικό δίκαιο και δεσμεύει τους πάντες, δηλαδή και όσους και όσες χώρες δεν την έχουν υπογράψει».
Αυτό το εμφατικό «όλα» παρέπεμπε στο Καστελόριζο η επήρεια του οποίου συζητήθηκε και στο debate των υποψήφιων για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, ακριβώς επειδή είναι το αδύναμο σημείο της ελληνικής πλευράς σε περίπτωση προσφυγής στη Χάγη.
Το Διεθνές Δίκαιο υποστηρίζει την ελληνική θέση ότι όλα τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Ομως, ειδικά για το Καστελόριζο, λόγω της μικρής έκτασής του και της εγγύτητάς του με τις τουρκικές ακτές στην ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητείται η επήρεια του νησιού στον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας του με βάση τη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Με άλλα λόγια, την ώρα που ο Γ. Γεραπετρίτης, από την Νέα Υόρκη, καλλιεργούσε προσδοκίες για πρόοδο στον ελληνοτουρκικό διάλογο, ο Ν. Δένδιας, από τη Λέρο, τις αποδομούσε. Ο Γ. Γεραπετρίτης, ασφαλώς, είναι πιο κοντά στον Πρωθυπουργό και ο Ν. Δένδιας είναι ο δημοφιλέστερος υπουργός σε όλες τις κυβερνήσεις Μητσοτάκη. Επομένως, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας και εκφράζοντας διαφορετική σχολή σκέψης, θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στα ελληνοτουρκικά, αν και όποτε δημιουργηθούν συνθήκες για υπερβάσεις.
