Η νέα πραγματικότητα που έχει δημιουργήσει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών για τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την ΝΔ αποτυπώνεται και στην κοινωνία και στο εσωκομματικό πεδίο, αλλά και στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς.
Στο εσωτερικό της χώρας, η κατακόρυφη πτώση της ΝΔ από το 41% των εθνικών εκλογών, στο 28% των ευρωεκλογών δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό, κλονίζοντας μάλιστα, για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία, την αίσθηση απόλυτης κυριαρχίας του κυβερνώντος κόμματος.
Πολιτικές που το Μέγαρο Μαξίμου θεωρούσε είτε αποδοτικές, όπως τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, είτε μεταρρυθμιστικές- όπως οι αλλαγές στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών- αποδοκιμάστηκαν στις ευρωκάλπες, με αποτέλεσμα έναν μόλις χρόνο μετά την θριαμβευτική εκκίνηση της δεύτερης κυβερνητικής τετραετίας, να θέτει ο πρωθυπουργός ως βασικό στόχο την «συνολική επανεκκίνηση» της κυβέρνησης.
Ο κ. Μητσοτάκης, που σε κάθε ευκαιρία δηλώνει ότι είναι κατά των συχνών ανασχηματισμών, υποχρεώθηκε μάλιστα εκ νέου σε αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα, έξι μόλις μήνες μετά τις προηγούμενες.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι το 41% του Ιουνίου 2023 δεν υπάρχει πια, ενώ σαφής είναι, την ίδια ώρα, η δυσκολία της ΝΔ όχι μόνο να βρει συνταγή αποτελεσματικότητας στην αντιμετώπιση των ζητημάτων της καθημερινότητας με βασικότερο αυτό της ακρίβειας, αλλά και πειστικό μεταρρυθμιστικό αφήγημα για την δεύτερη τετραετία.
Το πλαίσιο της κυβερνητικής διαχείρισης δυσχεραίνεται εξάλλου τόσο από το γεγονός ότι η δεύτερη θητεία της ΝΔ θα εξελιχθεί, λόγω του τέλους της χαλάρωσης που είχαν επιφέρει τα προηγούμενα χρόνια η υγειονομική και η ενεργειακή κρίση, με αυστηρούς πλέον δημοσιονομικούς κανόνες από τις Βρυξέλλες, αλλά και χωρίς την, προσφιλή κατά την πρώτη κυβερνητική θητεία, δικαιολογία της απόδοσης ευθυνών για κάθε κακώς κείμενο, στα πεπραγμένα της προηγούμενης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Μοναδικός σταθερός «σύμμαχος» για την ηγεσία της ΝΔ και σε αυτό το νέο πολιτικό περιβάλλον είναι η συνεχιζόμενη κρίση στους κόλπους της αντιπολίτευσης. Ταυτόχρονα όμως, το ενδεχόμενο οι εν εξελίξει διεργασίες σε αυτό τον χώρο να οδηγήσουν τελικά σε ανασύνθεση της κεντροαριστεράς είναι πιθανό να αποτελέσει και την θρυαλλίδα για αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών.
Στο εσωτερικό της ΝΔ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρίσκεται επίσης για πρώτη φορά, αντιμέτωπος με εκτεταμένη κριτική για κυβερνητικές επιλογές, για ζητήματα ιδεολογικού προσανατολισμού και με αυξανόμενη αμφισβήτηση της πολιτικής διεύρυνσης της ΝΔ προς στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους και κυρίως από το ΠΑΣΟΚ.
Η προχθεσινή συνεδρίαση της ΚΟ της ΝΔ, η οποία έφερε τον πρωθυπουργό αντιμέτωπο με ένα κύμα εσωκομματικής κριτικής του οποίου την έκταση δεν ανέμενε το Μέγαρο Μαξίμου, ήρθε να επιβεβαιώσει αυτή τη νέα εσωκομματική πραγματικότητα, η οποία αποτυπώνεται σε όλα όσα έλαβαν χώρα στην στην διάρκεια της πεντάωρης συζήτησης. Και κυρίως στις φωνές περί «μετάλλαξης» και στην αυξανόμενη προβολή του αιτήματος γαλάζιων βουλευτών για επιστροφή στις παραδοσιακές θέσεις της δεξιάς. Κάτι που αντανακλάται και στην δημόσια πλέον διαφωνία που διατυπώνεται για το θέμα της Προεδρίας της Δημοκρατίας, όπου κερδίζει έδαφος διαρκώς στους κόλπους της γαλάζιας ΚΟ η θέση ότι η επιλογή πρέπει να αφορά πρόσωπο από την κεντροδεξιά.
Το Μέγαρο Μαξίμου θέλησε χθες να σταματήσει αυτή την συζήτηση διαμηνύοντας ότι είναι «εξαιρετικά πρόωρη», είναι όμως αμφίβολο εάν μπορεί πλέον να σταματήσει την εσωστρέφεια, δεδομένης και της εκδήλωσης της προσεχούς Δευτέρας για την παρουσίαση του βιβλίου του Μανώλη Κοττάκη στην οποία θα μιλήσουν οι Αντώνης Σαμαράς και Κώστας Καραμανλής.
Το επιβαρυμένο εσωκομματικό τοπίο συμπληρώνεται άλλωστε από την σαφή αποστασιοποίηση των δύο πρώην πρωθυπουργών από επιλογές της σημερινής ηγεσίας της ΝΔ, κάτι που ειδικά στην περίπτωση του κ. Σαμαρά αφορά τόσο σε ιδεολογικό επίπεδο, με αιχμή την υπεράσπιση παραδοσιακών αρχών και αξιών της δεξιάς, όσο και σε ζητήματα που φθάνουν μέχρι την διαφωνία με την προσπάθεια επαναπροσέγγισης με την Τουρκία.
Όσον αφορά το ΕΛΚ, η ΝΔ δεν κατάφερε τελικά να παραμείνει, όπως είχε θέσει ως στόχο, το εκλογικά μεγαλύτερο κόμμα στην ευρωπαϊκή κεντροδεξιά, όπως ήταν με το 41% των εθνικών εκλογών.
Μετά την μεγάλη υποχώρηση στο 28%, αρκετά κόμματα του ΕΛΚ, σε έξι τουλάχιστον χώρες, είναι, με βάση τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, ισχυρότερα. Ενδεικτικά, το κεντροδεξιό κόμμα στην Μάλτα συγκέντρωσε 42,02%, στην Πολωνία 37,06%, στην Κροατία 34,60%, στην Ισπανία 34,20%, στην Πορτογαλία 31,1%, στην Σλοβενία 30,59%, στην Γερμανία 30%.
Σημαντικό πλήγμα για τη ΝΔ αποτέλεσε όμως η ψηφοφορία στους κόλπους του ΕΛΚ για την εκλογή των 10 αντιπροέδρων, όπου μεταξύ 11 υποψηφίων ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης δεν εξελέγη, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν συνάδει με την εικόνα της ΝΔ ως κόμματος με πολύ αυξημένο κύρος στους κόλπους της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς. Η απάντηση βέβαια του Μεγάρου Μαξίμου ήταν πως το αποτέλεσμα αυτό δεν ευχαριστεί το κυβερνών κόμμα, αλλά «το να απομονώνουμε μία ψηφοφορία στο ΕΛΚ και να λέμε ότι δεν είναι ισχυρή η Ελλάδα ή δεν είναι ισχυρός ο πρωθυπουργός είναι μια μηδενιστική λογική, που δεν έχει και καμία βάση».
