Τις βαθιές «κόκκινες γραμμές» για την Ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων έθεσε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την ομιλία του στο THESSALONIKI SUMMIT 2023 που οργανώνουν ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) και το Φόρουμ των Δελφών, με την διευκρίνιση ότι «δεν θα υπάρξει καμία έκπτωση».
Στην πορεία της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων και του ευρύτερου περίγυρου την Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν δύο ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές, υπογράμμισε ο κ. Σχοινάς. Η πρώτη είναι ότι όσοι προσβλέπουν να γίνουν μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας πρέπει να είναι 100% σίγουροι ότι έχουν την ικανότητα να αναλάβουν τον πλήρη σεβασμό της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, της τήρησης των θεμελιωδών αξιών και του μοντέλου της κοινωνίας στο οποίο βασίζεται η ενωμένη Ευρώπη.
Δεν θα υπάρξει καμία έκπτωση σε αυτή τη διαδικασία ούτε θα υπάρχει κάποιος δρόμος ή κάποια μικρή πόρτα που θα επιτρέψει να αποφευχθεί η δέσμευση προς αυτές τις αξίες από τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.
Η κράτηση του δημάρχου Χειμάρρας
Το λέω αυτό γιατί η συνεχιζόμενη κράτηση του δημοκρατικά εκλεγμένου δημάρχου της Χειμάρρας είναι ακριβώς αυτός ο τύπος της κερκόπορτας, των πιθανών εναλλακτικών, που κάποιοι νομίζουν ότι μπορούν να τους οδηγήσουν στην Ευρώπη, χωρίς να υπολογίζουν την ακλόνητη δέσμευση της Ευρώπης στην τήρηση αυτής της προτεραιότητας: Κράτος δικαίου, Δημοκρατία και θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αξίες. Δεν υπάρχει διαπραγμάτευση, δεν υπάρχει έκπτωση σε αυτό το πεδίο.
Η δεύτερη κόκκινη γραμμή είναι όσοι προσβλέπουν σε αυτή την ευρωπαϊκή προοπτική πρέπει να δέχονται, χωρίς καμία επιφύλαξη, τον γεωπολιτικό προσανατολισμό που η Ευρώπη έχει στο σύγχρονο αβέβαιο κόσμο. Δεν είναι δυνατόν, δηλαδή, να προσβλέπει κάποιος στο να γίνει μέλος της ενωμένης Ευρώπης έχοντας απόψεις για τη γεωπολιτική και διεθνή πραγματικότητα που απέχουν από τις βασικές επιδιώξεις της ενωμένης Ευρώπης.
«Ειδικά αυτή η δεύτερη κόκκινη γραμμή προορίζεται για όσους έχουν ακόμα αυτή την αμφιθυμία. Που πιστεύουν ότι μπορούν να συνδυάσουν δυνάμεις δικές τους εσωτερικές, προσανατολισμούς ιδίου οφέλους με τις ακλόνητες Ευρωπαϊκές αξίες η τήρηση των οποίων θα είναι απαρέγκλιτη» τόνισε ο κ.Σχοινάς.
Η πορεία της Τουρκίας
Στο σημείο αυτό ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε στην πορεία της Τουρκίας και κατέστησε σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση τη θέλει ως βασικό εταίρο για τη σταθερότητα στην περιοχή, αλλά για να συμβεί αυτό πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη, συνέπεια και συνέχεια.
«Θέλω να καταστήσω σαφές ότι η Τουρκία είναι και θέλουμε να συνεχίσει να είναι βασικός εταίρος για τη σταθερότητα στην περιοχή», είπε και συνέχισε:
«Χαιρόμαστε γιατί διαπιστώνουμε, με θετικό πρόσημο, ότι για πρώτη φορά αυτές οι συναντήσεις της πολιτικής ηγεσίας της Τουρκίας με τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την πρόεδρο της Κομισιόν και τον Έλληνα πρωθυπουργό, αλλά και το σημαντικό Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, σε λίγες μέρες, θα συμβάλλουν στο να κατοχυρωθεί αυτή η εντύπωση, ότι η Τουρκία είναι βασικός μας εταίρος για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Αλλά και εδώ θέλω να είμαι σαφής. Για να συμβεί αυτό πρέπει να υπάρξει εμπιστοσύνη, συνέπεια και συνέχεια.
Φυσικά είμαστε ευγνώμονες για τον ρόλο της Τουρκίας στην επίτευξη συμφωνίας για τις εξαγωγές ουκρανικών σιτηρών μέσω του Ευξείνου Πόντου. Ήταν μία σημαντική συμβολή της στην παγκόσμια διατροφική ασφάλεια και στην εκτόνωση των εντάσεων.
Ταυτόχρονα, όμως, συνεχίζουμε να βλέπουμε, με ανησυχία, ότι η Τουρκία δεν εφαρμόζει τις κυρώσεις μας κατά της Ρωσίας. Αντιθέτως η Τουρκία είναι η μόνη χώρα της οποίας οι εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου.
Επίσης βλέπουμε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν για δεύτερη φορά δεν συμμετείχε στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στη Γρανάδα. Και είδαμε, επίσης, δηλώσεις στο πλαίσιο της κρίσης του Ναγκόρνο Καραμπάχ, πρόσφατα τις δηλώσεις του στο Βερολίνο και ακόμα πιο πρόσφατα τις δηλώσεις για τη Χαμάς, που είναι δηλώσεις που δεν αντικατοπτρίζουν τη βούληση ενός εμπορικού εταίρου ο οποίος θέλει να γίνει και πολιτικός εταίρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χρειαζόμαστε λοιπόν αυτό το ευρωπαϊκό μονοπάτι της Τουρκίας να προκύψει μέσα από δεσμεύσεις σε όλο το εύρος των πολιτικών, όχι επιλεκτικά, όχι κρυπτοτακτικιστικά, όχι με κάποια πρόοδο κάπου και κάποια οπισθοχώρηση κάπου αλλού.
Όλα αυτά μας ωθούν σε μία προοπτική όπου πρέπει να συνδυάσουμε την έλλειψη προόδου στην πρώην ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας που προκύπτει ως ευθεία συνέπεια και από την άλλη μεριά την ανάγκη να κρατήσουμε ζωντανή αυτή τη λεγόμενη θετική ατζέντα. Όπου θα μπορέσουμε να συνεργαστούμε με την Τουρκία σε μία σειρά από συγκεκριμένα πεδία πολιτικής τα οποία είναι βήμα βήμα".
Οι εξελίξεις στα Βαλκάνια
Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν εξέφρασε την εκτίμηση ότι «στα Βαλκάνια θα παιχτεί τα επόμενα χρόνια ένα ισχυρό γεωπολιτικό παιχνίδι το οποίο θα είναι απόλυτα συγκρίσιμο με αυτό που παίζεται στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή».
Όπως είπε, «είναι μία περιοχή στην οποία η Ευρώπη έχει όχι απλώς λόγο και ρόλο, λόγω γεωγραφίας, αλλά έχει λόγο και ρόλο γιατί η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα Βαλκάνια ουσιαστικά θα σημάνει την εμβάθυνση των πολιτικών και οικονομικών δεσμών, θα κατοχυρώσει τη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης και της περιοχής"».
«Ειδικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει καταστεί σαφές ότι η κοινή γνώμη, αλλά και οι πολιτικές δυνάμεις στα δυτικά Βαλκάνια ουσιαστικά προσβλέπουν στην Ευρώπη ως τον μόνο αξιόπιστο και σοβαρό εταίρο. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία παρά τα αντιθέτως λεγόμενα από κάποιους παρατηρητές ή δημοσιολογούντες, όχι απλώς δεν αποδυνάμωσαν την ευρωπαϊκή προοπτική των Βαλκανίων, εγώ θα έλεγα ότι την ενίσχυσαν και την ενίσχυσαν σημαντικά», παρατήρησε.
Δύο σημαντικές επέτειοι
Τόνισε ότι έχουμε δύο επετείους: Τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και 10 χρόνων, παρά μία μέρα, από την έναρξη των κινητοποιήσεων στην πλατεία Μαϊντάν του Κιέβου, εκεί που Ουκρανοί πολίτες έγιναν στόχοι κρατώντας ευρωπαϊκές σημαίες.
«Και σε μια συμβολική κίνηση γι αυτές τις δύο επετείους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε στο Συμβούλιο να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία αλλά και τη Μολδαβία. Παράλληλα συνέστησε την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης στην ΕΕ με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, μόλις επιτευχθεί ο αναγκαίος βαθμός συμμόρφωσης με τα κριτήρια προσχώρησης, όπως και τη χορήγηση καθεστώτος υποψήφιας προς ένταξη χώρα στη Γεωργία».
Πλήρη μέλη του χώρου Σένγκεν Βουλγαρία και Ρουμανία
Σχετικά με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία δήλωσε ότι «αξίζουν να συμμετέχουν πλήρως στον χώρο Σένγκεν και κινούμαστε ενεργά για την επίτευξη αυτού του στόχου και πιστεύουμε ακράδαντα στη δημιουργία ενός Βαλκανικού BENELUX στην περιοχή αυτή - με σημαντικά οφέλη για την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία αλλά και την ευρύτερη βαλκανική γειτονιά μας από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι την Αδριατική».
