Στο σχέδιο νόμου επιδιώκεται η βελτίωση των διαδικασιών για την επιτάχυνση της διαδικασίας απονομής διεθνούς προστασίας. Μεταξύ άλλων -και σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση- ενοποιείται η διαδικασία πλήρους καταγραφής των νεοαφιχθέντων προσώπων στην ελληνική επικράτεια, η οποία πλέον μπορεί να διεκπεραιώνεται και από την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης.
Παρέχεται η δυνατότητα σύστασης Μητρώου Εισηγητών - βοηθών χειριστών Ασύλου, που θα αποτελείται από νομικούς, οι οποίοι θα επιτελούν χρέη βοηθών εισηγητών στο έργο των χειριστών των αιτημάτων ασύλου προς διευκόλυνσή τους και προς επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου.
Παράλληλα, προβλέπεται η σύντμηση των προθεσμιών εντός των οποίων πρέπει να εκδίδεται η απόφαση επί των προσφυγών αιτούντων άσυλο που έλαβαν απορριπτική απόφαση σε πρώτο βαθμό, ενώ αυτές των διαμενόντων στα νησιά εξετάζονται κατά προτεραιότητα. Εξάλλου, εισάγεται η σύσταση του Μητρώου ελληνικών και ξένων ΜΚΟ.
Αρμόδια Αρχή για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων ορίζεται η Ειδική Γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων ανηλίκων του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, ωστόσο η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων παραμένει αρμόδια για τη διασφάλιση της εκπροσώπησης των ασυνόδευτων ανήλικων από επίτροπο.
Περαιτέρω, προβλέπεται η εισαγωγή τεχνολογιών πληροφορικής σε διάφορα στάδια των διαδικασιών με σκοπό την απλούστευσή τους, τη μείωση του γραφειοκρατικού φόρτου εργασίας, την εξοικονόμηση ανθρώπινων πόρων και τη μείωση των δαπανών.
Επίσης, τροποποιείται σειρά διατάξεων με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και των υπηρεσιών του.
Συγκεκριμένα, επικαιροπoιείται το νομοθετικό πλαίσιο για τις προϋποθέσεις έκδοσης golden visa, ενώ με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας των υπηρεσιών του υπουργείου, θεσπίζεται η υποχρέωση των προϊσταμένων των Διευθύνσεων Μεταναστευτικής Πολιτικής και των προϊσταμένων των Διευθύνσεων Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, καθώς και των αναπληρωτών τους, για υποβολή δήλωσης περιουσιακής κατάστασης.
