Ο πρωθυπουργός είπε ότι με τη δυνατότητα πλέον αναστοχασμού και ανάλυσης πάνω στο έδαφος των ερωτημάτων που για το πολιτικό σύστημα, τον κοινοβουλευτισμό, την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, οι λαϊκές κινητοποιήσεις αλλά και η παγκόσμια οικονομική και θεσμική αρχιτεκτονική, προτείνονται οι μεταρρυθμίσεις «που θα θωρακίζουν τον κοινοβουλευτισμό, θα ενισχύουν την λαϊκή παρέμβαση, θα κατοχυρώνουν αυστηρότερη προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων».
Αλλά και μεταρρυθμίσεις, όπως είπε, που είτε επιλύουν ιστορικές εκκρεμότητες όπως το θέμα του εξορθολογισμού των σχέσεων Εκκλησίας και κράτους είτε θεραπεύουν θεσμικά εξαμβλώματα, όπως ο νόμος για τη προστασία των υπουργών.
Ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι στη νέα φάση που έχει μπει η παγκόσμια οικονομία αλλά και το θεσμικό οικοδόμημα της ΕΕ και της ευρωζώνης και τις διαρκείς πιέσεις που δέχεται από πολλαπλά κέντρα ο κοινοβουλευτισμός αλλά και η δημοκρατική αρχή, «το Κοινοβούλιο χρειάζεται να ενισχυθεί παράλληλα με την ενίσχυση της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης, ώστε και οι δύο αυτοί θεσμοί να μπορούν να αντιπαρέλθουν αποτελεσματικά πιέσεις που ενίοτε φτάνουν στα όρια του εκβιασμού».
Σημείωσε ότι σε αυτό αποσκοπούν οι ρυθμίσεις που θέλουν να εγγυηθούν έναν ομαλό πολιτικό κύκλο, έναν πολιτικό κύκλο τετραετίας και από την άλλη να εξισορροπήσουν αυτή την νέα συνθήκη μέσω ενός μηχανισμού εσωτερικού στον κοινοβουλευτισμό που δεν είναι άλλος από το αναλογικό εκλογικό σύστημα. Πρόσθεσε ότι «η πρόταση μας δεν μιλά για συγκεκριμένο εκλογικό σύστημα, αλλά για ένα μοντέλο με την πιθανότητα να υπάρχει μια απόκλιση από την απλή "απλή αναλογική", αλλά ένα μοντέλο αντιπροσωπευτικότητας της ψήφου».
Την πρόταση αυτή δεν πρέπει να τη δει κανείς ξεκομμένη αλλά σε ένα πλέγμα προτάσεων, και ειδικότερα που περιλαμβάνει τις προτάσεις για την αποσύνδεση της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από την διάλυση της Βουλής, η εποικοδομητική ψήφος δυσπιστίας, η υποχρέωση ο πρωθυπουργός να είναι υποχρεωτικά εκλεγμένο μέλος του Κοινοβουλίου και η κατοχύρωση του αναλογικού εκλογικού συστήματος «λειτουργούν ως σύνολο, ως αλληλοσυμπληρούμενες ρήτρες που λειτουργούν προς την ίδια κατεύθυνση: Την ενίσχυση της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας και την προστασία των δημοκρατικών θεσμών από εξωγενείς παρεμβάσεις».
Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας μεταρρύθμισης είναι ξεκάθαρο σε όλους: «Μια ισχυρή κυβέρνηση, με εγγυημένο τον τετραετή πολιτικό κύκλο. Αλλά την ίδια στιγμή ένα Κοινοβούλιο που δεν θα είναι διακοσμητικό αλλά θα μπορεί να επηρεάζει καθοριστικά την κυβερνητική πολιτική μέσω της καθιέρωσης του αναλογικού εκλογικού συστήματος. Ένα σύστημα θεσμών που θα λειτουργεί δηλαδή ως μηχανισμός εξισορρόπησης και ελέγχου πιθανών κυβερνητικών αυθαιρεσιών».
Ειδική αναφορά στο ζήτημα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας (ΠτΔ) έκανε ο Αλ. Τσίπρας. Επισήμανε ότι κεντρικό ερώτημα στην πολιτική συζήτηση αυτή ήταν εάν τελικά πρέπει ως ύστατο καταφύγιο να προσφεύγουμε στη λαϊκή ετυμηγορία ή θα πρέπει ο ΠτΔ να εκλέγεται από το Κοινοβούλιο ακόμα και με απλή πλειοψηφία 151 βουλευτών, όπως είναι η πρόταση της ΝΔ.
«Η αλήθεια είναι ότι το σημερινό Σύνταγμα προβλέπει την τελευταία δυνατότητα με την προσθήκη όμως μιας διόλου ασήμαντης λεπτομέρειας», όπως σχολίασε. Δηλαδή, όπως είπε, «ότι η απλή πλειοψηφία 151 αρκεί μόνο εφόσον δεν έχουν τελεσφορήσει τρεις διαδοχικές ψηφοφορίες που απαιτούν αυξημένη πλειοψηφία (200, 200 και 180 ψήφων), στη συνέχεια έχει διαλυθεί η Βουλή, έχει εκλεγεί νέα, άρα έχουμε μεσολάβηση εκλογών, ενώ στη συνέχεια και πάλι επιχειρείται να συγκεντρωθεί αυξημένη πλειοψηφία κατά την πρώτη ψηφοφορία 180 βουλευτών και αν και εκεί δεν εκλεγεί πάμε σε απλή πλειοψηφία».
Ο πρωθυπουργός παρατήρησε ότι «η διάλυση της Βουλής και η μεσολάβηση εκλογών δεν είναι μια τυχαία λεπτομέρεια. Είναι ο τρόπος που επιλέγει ο συνταγματικός νομοθέτης προκειμένου -ας μου επιτραπεί η έκφραση - να "εκβιάσει" αν θέλετε τη συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων για το πρόσωπο του ΠτΔ επειδή ακριβώς αυτός είναι ο επικεφαλής της Ελληνικής Δημοκρατίας και ρυθμιστής του πολιτεύματος».
Ωστόσο, είπε ο κ. Τσίπρας, «εμείς όμως εδώ επιθυμούμε -και ορθώς- να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα που γεννάται σε ό,τι αφορά τη διατάραξη του ομαλού κυβερνητικού κύκλου τετραετίας, οπότε προκρίνουμε την αποσύνδεση της εκλογής του ΠτΔ από πιθανή διάλυση της Βουλής». Άρα, συνέχισε, «πρέπει να δημιουργηθεί ένας άλλος μηχανισμός "εκβιασμού" της συναίνεσης και αυτό επιχειρεί η πρόταση μας με τις διαδοχικές ψηφοφορίες και τελικά μόνο αν αυτές δεν ευδοκιμήσουν, σε διάρκεια έξι μηνών, να οδηγούμασε σε απευθείας εκλογή από το λαό ως ύστατη καταφυγή εφόσον δεν επιτευχθεί η συναίνεση».
Ο κ. Τσίπρας χαρακτήρισε παντελώς αβάσιμο τον φόβο για διολίσθηση του πολιτικού μας συστήματος σε προεδρική ή ημιπροεδρική μορφή, διότι σημείωσε το πολίτευμα χαρακτηρίζεται όχι με βάση το τρόπο εκλογής αλλά με βάση τις αρμοδιότητες του ΠτΔ και η πρόταση δεν προβλέπει καμία αλλαγή στις αρμοδιότητες.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι με την πρόταση της ΝΔ για εκλογή του ΠτΔ με 151 βουλευτές, νοθεύεται ο μηχανισμός επίτευξης συναίνεσης που πρέπει να επιτάσσει το Σύνταγμα -στο βαθμό που στο πρόσωπο του ΠτΔ θέλουμε τον εκφραστή της ενότητας του έθνους και τον ρυθμιστή του πολιτεύματος -και θα καταλήξουμε λοιπόν με αυτή την εκδοχή στο να έχουμε ένα ΠτΔ διορισμένο- τοποτηρητή της εκάστοτε συγκυριακής απλής πλειοψηφίας της Βουλής που θα τυγχάνει να υπάρχει την περίοδο που θα λήγει η θητεία του Προέδρου και θα έρχεται η διαδικασία εκλογής.
Αυτή η πρόταση αλλοιώνει και υποβαθμίζει το κύρος του ΠτΔ, σημείωσε.
Σχολίασε σχετικά με την πρόταση της ΝΔ για την εκλογή ΠτΔ, ότι «οι νομικές ψευδοερμηνείες της δεν καθοδηγούνται από άγχος για την διατήρηση του συνταγματικού νομικού συστήματος, αλλά είναι άλλο το άγχος και είναι ιδιοτελείς και καιροσκοπικές οι θέσεις και οι προθέσεις».
«Η θέση αυτή πηγάζει από την επιθυμία, αν τυχόν κερδίσει τις επόμενες εκλογές, να μπορούν να εκλέξουν ΠτΔ με 151 βουλευτές. Δεν θα τις κερδίσετε», είπε ο πρωθυπουργός και σχολίασε ότι αν όντως αυτός είναι ο σκοπός της πρότασης της ΝΔ τότε «πρόκειται για την αποθέωση του πολιτικού καιροσκοπισμού και της εργαλοιοποίησης της συνταγματική μεταρρύθμισης».
Είπε ότι αυτό το παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό της διαφορετικής προσέγγισης του ΣΥΡΙΖΑ με τη ΝΔ απέναντι στους θεσμούς. «Εμείς είχαμε την ευκαιρία το ΄15, να προτείνουμε ένα κομματικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ για ΠτΔ και στη δεύτερη εκλογή αν δεν έπαιρνε και 180 θα τον βγάζαμε μόνο με τις δικές μας ψήφους, δεν το πράξαμε, επιλέξαμε να εκλεγεί ο ΠτΔ με πάνω από 200 ψήφους, όπως και έγινε. Εσείς ακόμη και σε αυτό το θέμα όμως σκέφτεστε με όρους πολιτικής εκδίκησης και δε το κρύβετε, σημείωσε ο Αλ. Τσίπρας.
Καταληκτικά επ΄ αυτού, τόνισε ότι «αυτός είναι ένας ακόμη λόγος, από τους πολλούς, για τον οποίο θα σας καταψηφίσει ο ελληνικός λαός στην εθνική κάλπη που θα είναι και κάλπη που θα κρίνει το αποτέλεσμα της συνταγματικής μεταρρυθμιστικής διαδικασίας». Έτσι ώστε, συνέχισε, να μη δοθεί στη ΝΔ η δυνατότητα «να ακυρώσετε μια προοδευτική θεσμική τομή που επιχειρούμε και να μην οδηγήσετε σε αυτή τη πρωτοφανή θεσμική αλλοίωση και υποβάθμιση του κύρους και του θεσμικού ρόλου του ΠτΔ».
Η Νέα Δημοκρατία μεθόδευσε να συγκεντρώσει 179 ψήφους και όχι 180 η πρόταση για την ερμηνευτική δήλωση στην πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, περί ευθύνης υπουργών, ώστε να μην περάσει με 151 ψήφους στην επόμενη Βουλή, καθώς προβλέπει ότι το παράπτωμα της δωροδοκίας δεν παραγράφεται, είπε ο πρωθυπουργός.
Παρατήρησε ότι το παράπτωμα της δωροδοκίας δεν αφορά μόνο το μέλλον, αλλά και το παρελθόν και έκανε αναφορά στον αντιπρόεδρο της Ν.Δ. Αδωνι Γεωργιάδη, που, όπως είπε, λέει στα κανάλια για τις κατηγορίες που του αποδίδονται πως ό,τι κι αν έγινε έχει παραγραφεί.
«Με την κατοχύρωση του λαϊκού δημοψηφίσματος, της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, αλλά και του υποχρεωτικού δημοψηφίσματος σε περίπτωση διεθνούς σύμβασης, που παραχωρεί κυριαρχικές αρμοδιότητες της κράτους σε διεθνή οργανισμό, ενισχύουμε τη λαϊκή συμμετοχή και ικανοποιούμε ένα πάγιο λαϊκό αίτημα που ήρθε στην επιφάνεια στα πρώτα σκοτεινά χρόνια των Μνημονίων», τόνισε ο πρωθυπουργός.
«Ο ελληνικός λαός ήρθε ορμητικά στα πράγματα με τη θέση και στάση που κράτησε και στις κινητοποιήσεις ενάντια στις πολιτικές της λιτότητας και για περισσότερη δημοκρατία, αλλά και με την ψήφο του στις εκλογικές αναμετρήσεις του 2015», τόνισε ο πρωθυπουργός και απευθυνόμενος στον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας υπογράμμισε:
«Δεν ήρθε στο προσκήνιο ο ελληνικός λαός, κύριε Μητσοτάκη, για να αποχωρήσει ξανά σε μια τετραετία. Ο ελληνικός λαός και ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθαν για να μείνουν. Και θα μείνουμε. Θα μείνουμε προκειμένου να υλοποιήσουμε τις μεγάλες τομές που έχει ανάγκη ο τόπος. Όχι μόνο να ανορθώσουμε την οικονομία και την κοινωνία, αλλά και να προχωρήσουμε στις μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμιστικές τομές. Η Συνταγματική Αναθεώρηση είναι μια τέτοια μεγάλη τομή. Και οι Έλληνες πολίτες θα ξέρουν το φθινόπωρο ότι ψηφίζουν και για να τελεσφορήσει αυτή η μεγάλη θεσμική τομή που εσείς επιχειρείτε να ακυρώσετε αλλά δεν θα το καταφέρετε».
