«Προς το παρόν, σηµαντικά τµήµατα της αστικής τάξης συνεχίζουν να στηρίζουν την κυβέρνηση της ΝΔ ως καλύτερο διαχειριστή των συµφερόντων του κεφαλαίου. Ταυτόχρονα, όµως, εκφράζεται δυσαρέσκεια σε σχέση µε τις προτεραιότητες σε «αναπτυξιακούς σχεδιασµούς», από τους οποίους ένα τµήµα του κεφαλαίου θεωρεί ότι είναι «ριγµένο», καθώς επίσης διατηρεί επιφυλάξεις σε σχέση µε τη διάρρηξη όλων των σχέσεων µε τη Ρωσία αλλά και για τις εξελίξεις και συµβιβασµούς στα Ελληνοτουρκικά. Ειδικό ζήτηµα αποτελούν τα σχέδια Συνταγµατικής Αναθεώρησης που βρίσκονται στα σκαριά µε πρωτοβουλία της κυβέρνησης. Αστικές αναλύσεις επισηµαίνουν ότι µε αφορµή τα 50 χρόνια από το Σύνταγµα του 1975, πρέπει να ανοίξει µια ευρύτερη συζήτηση για την ανάγκη το αστικό Σύνταγµα να εκσυγχρονιστεί ριζικά, να προσαρµοστεί ακόµα περισσότερο στις τρέχουσες και µελλοντικές ανάγκες της καπιταλιστικής διαχείρισης. Το ζήτηµα της συνταγµατικής αναθεώρησης αποτελεί και ένα πεδίο στο οποίο επιδιώκονται ευρύτερες συγκλίσεις και συναινέσεις ανάµεσα στα αστικά κόµµατα. Από την άλλη µπορεί να αποτελέσει και πεδίο αντιπαράθεσης και διαµόρφωσης πλαστών διαχωριστικών γραµµών ανάµεσα, από τη µια µεριά, σε αυτούς που θα υπερασπιστούν δήθεν προοδευτικές ρυθµίσεις του ισχύοντος Συντάγµατος ή θα προτείνουν άλλες αντιδραστικές µε αυτόν τον µανδύα, και, από την άλλη µεριά, στη «νεοφιλελεύθερη» κυβέρνηση που επιδιώκει την αλλαγή τους. Ωστόσο, η κυβέρνηση και η ΝΔ φανερώνει συνοχή ακόµα, παρ’ όλες τις τάσεις και τις κινήσεις αµφισβήτησης της ηγεσίας της που εκδηλώνονται στο εσωτερικό της».
Τα παραπάνω τονίζουν οι «Θέσεις» της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ ενόψει του 22ου Συνεδρίου του Κόμματος, που κυκλοφόρησαν το Σάββατο με τον «Ριζοσπάστη» και που δημοσιεύει σήμερα το Dnews.
Σε άλλο σημείο οι «Θέσεις» αναφερόμενες στον προβληματισμό για το κενό «κενό» που υπάρχει στο αστικό πολιτικό σύστημα, υπογραμμίζουν: «Ο προβληµατισµός ιδιαίτερα εστιάζει στην κατάσταση των υπαρχόντων πολιτικών φορέων της σοσιαλδηµοκρατίας: Την τάση συρρίκνωσης του ΣΥΡΙΖΑ και των δυνάµεων που προέρχονται από αυτόν, κυρίως της «Νέας Αριστεράς». Τη µεγάλη δυσκολία του ΠΑΣΟΚ να αναδειχθεί σε κυρίαρχη δύναµη εναλλακτικής διακυβέρνησης. Το γεγονός ότι ευρύτερα εργατικές και λαϊκές δυνάµεις που αποτελούσαν παραδοσιακή βάση της σοσιαλδηµοκρατίας εµφανίζονται δυσαρεστηµένες και απογοητευµένες, προδοµένες από την πορεία των φορέων αυτού του χώρου, εξαιτίας και της πολιτικής που ακολούθησαν τα προηγούµενα χρόνια, είτε ως κυβερνητικές είτε ως αντιπολιτευόµενες δυνάµεις. Ταυτόχρονα, εκφράζεται η επιφύλαξη από τη σκοπιά ισχυρών τµηµάτων της αστικής τάξης να στηρίξουν αποφασιστικά δυνάµεις που τις θεωρούν φθαρµένες και σε µεγάλο βαθµό αναξιόπιστες ως εναλλακτική κυβερνητική λύση. Σε αυτό το πλαίσιο, µέσα στις διεργασίες που συντελούνται, «τρέχουν» και διάφορα σενάρια για ανασύνθεση του ευρύτερου σοσιαλδηµοκρατικού χώρου, του ρόλου που µπορούν να παίξουν διάφορες προσωπικότητες (όπως π.χ. ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλ. Τσίπρας) ή ακόµα και συγκρότησης νέων πολιτικών φορέων».
Για το λεγόμενο αντισυστημικό πόλο οι «Θέσεις» του ΚΚΕ αναφέρουν: «Πρόκειται για µια συνολικά αντιδραστική και επικίνδυνη για τον λαό και τη νεολαία λογική, που οδηγεί τελικά στην υπεράσπιση αυτού του συστήµατος, αφού ως πρόβληµα προβάλλεται «η µη σωστή λειτουργία των θεσµών του», αντιστρέφοντας έτσι την πραγµατικότητα. Σε αυτήν τη γραµµή κινούνται το κόµµα της Πλεύσης Ελευθερίας της Ζ. Κωνσταντοπούλου, οι δυνάµεις που συσπειρώνονται στο Κίνηµα Δηµοκρατίας του Στ. Κασσελάκη, το εθνικιστικό κόµµα Ελληνική Λύση του Βελόπουλου κ.ά. Η προσπάθεια αυτή είχε την άµεση στήριξη αστικών ΜΜΕ ιδιοκτησίας µεγάλων επιχειρηµατικών συµφερόντων. Αναβιώνει, µέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συνύπαρξη δυνάµεων που προέρχονται από τον «οπορτουνισµό», αλλά και την ακροδεξιά, όπως περίπου είχε γίνει στο «κίνηµα των πλατειών» την περίοδο της κρίσης. Σκοπός αυτού του πόλου είναι να ψαρέψει στα θολά νερά, να εγκλωβίσει λαϊκή δυσαρέσκεια, να συµβάλει στη συγκρότηση νέων εναλλακτικών για το σύστηµα πολιτικών φορέων σε αντιδραστική κατεύθυνση. Πλευρά αυτής της προσπάθειας αποτελεί και η αξιοποίηση των συγκλονιστικά µεγάλων µαζικών κινητοποιήσεων για το έγκληµα στα Τέµπη στη συγκρότηση ενός τέτοιου πόλου. Πίσω από τις εκκλήσεις περί «ακοµµάτιστου και ακηδεµόνευτου κινήµατος», της προσπάθειας να δηµιουργηθεί αντίθεση µε το οργανωµένο εργατικό-λαϊκό κίνηµα, των συνθηµάτων για «δικαιοσύνη», κρύφτηκαν και κρύβονται ορισµένα µεγάλα επιχειρηµατικά και πολιτικά συµφέροντα, που θέλουν να αξιοποιήσουν διάφορους «διαθέσιµους», οι οποίοι µιλάνε εξ ονόµατος των νεκρών και των συγγενών τους. Σε αυτήν την κατεύθυνση, ειδικό ρόλο παίζουν επίσης ορισµένες δυνάµεις του οπορτουνισµού που προσπαθούν να εξωραΐσουν, όπως είχαν κάνει και την περίοδο των µνηµονίων, την αντιδραστική κατεύθυνση τέτοιων σχεδιασµών ή να ταυτίσουν τον αντισυστηµισµό µε έναν φετιχισµό των µορφών σύγκρουσης µε τις δυνάµεις καταστολής».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΟΙ «ΘΕΣΕΙΣ» ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ:
Γ. ΟΙ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
1. Μέσα σε ποιες συνθήκες διαµορφώνονται αυτές οι διεργασίες
Οι εξελίξεις στην οικονοµία, η όξυνση των ενδοϊµπεριαλιστικών αντιθέσεων και η κλιµάκωση των πολεµικών συγκρούσεων, οι ανταγωνισµοί ανάµεσα σε τµήµατα του κεφαλαίου καθώς και η πολεµική προετοιµασία είναι το έδαφος πάνω στο οποίο εξελίσσονται και οι διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστηµα.
Επιβεβαιώνεται η εκτίµηση, που έχουµε εδώ και πολύ καιρό ως Κόµµα, ότι µέσα στην εργατική τάξη και πλατιά στις λαϊκές δυνάµεις αναπτύσσεται µια ευρύτερη δυσαρέσκεια εξαιτίας µιας σειράς εξελίξεων στην καπιταλιστική οικονοµία. Βιώνονται πια στην πράξη, οι επιπτώσεις από την «ωρίµανση» των «νέων» ευέλικτων εργασιακών σχέσεων, των νέων µεθόδων έντασης της καπιταλιστικής εκµετάλλευσης, τη συρρίκνωση του πραγµατικού εργατικού - λαϊκού εισοδήµατος, την αύξηση της ακρίβειας, αλλά και την όξυνση µιας σειράς προβληµάτων όπως π.χ. της στέγης, της Υγείας κ.ά. Έχει ταυτόχρονα ενισχυθεί η δυσπιστία σε ορισµένους «θεσµούς» και λειτουργίες του αστικού κράτους, έχουν διευρυνθεί η αβεβαιότητα, η ανησυχία για το µέλλον, ο φόβος του πολέµου, παρόλο που συνεχίζει να µην αξιολογείται σωστά ως υπαρκτός κίνδυνος για τη χώρα.
Αν και αυτή η ευρύτερη δυσαρέσκεια εκφράστηκε και µε πολύ µαζικό και αγωνιστικό τρόπο στις πρόσφατες κινητοποιήσεις µε αφορµή τα δύο χρόνια από το έγκληµα στα Τέµπη, παραµένει ρηχή και σε σηµαντικό βαθµό περιορισµένη πολιτικά, εστιάζοντας κυρίως σε επιµέρους υπαρκτά ζητήµατα ατοµικών ευθυνών ορισµένων πολιτικών προσώπων, στη µεγάλη διαφθορά καθώς και στην έλλειψη «κράτους δικαίου», αναζητώντας διέξοδο µόνο στην πτώση της κυβέρνησης της ΝΔ, ή στην παραίτηση Μητσοτάκη, ή στο να µπουν φυλακή κάποιοι ένοχοι κ.λ.π. Στην ενίσχυση αυτής της δυσαρέσκειας και της αντίθεσης στην κυβερνητική πολιτική συµβάλλουν και προσπαθούν να παρέµβουν στον προσανατολισµό της και αστικές δυνάµεις, επιχειρηµατικά συµφέροντα, που έχουν ανοιχτούς λογαριασµούς µε την κυβέρνηση της ΝΔ και τη σηµερινή ηγεσία της και σε αυτήν την κατεύθυνση κίνησαν µηχανισµούς, ΜΜΕ κ.ά.
Παρόλο που, σε έναν βαθµό, κάτω από την επίδραση των δικών µας δυνάµεων υιοθετήθηκαν συνθήµατα, όπως τα «κέρδη τους ή οι ζωές µας» κ.λπ., αναγνωρίστηκαν, επίσης, οι διαχρονικές ευθύνες όλων των αστικών κυβερνήσεων, η δυσαρέσκεια αυτή δεν σηµατοδοτεί συνολική αµφισβήτηση του καπιταλιστικού συστήµατος, της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας και της εξουσίας του κεφαλαίου. Όλα αυτά σηµατοδοτούν αρνητικό συσχετισµό δυνάµεων και αποδεικνύουν ότι η ανάπτυξη της ταξικής πάλης είναι πίσω από τις ανάγκες της περιόδου.
Ωστόσο, από τη σκοπιά της αστικής τάξης, το βλέµµα είναι στραµµένο στο µέλλον. Είναι στραµµένο στην πιθανότητα µαζικής αµφισβήτησης του αστικού πολιτικού συστήµατος σε συνθήκες γενίκευσης του ιµπεριαλιστικού πολέµου, νέας βαθιάς οικονοµικής κρίσης, µεγάλης όξυνσης των ενδοαστικών αντιθέσεων. Σήµερα, η συζήτηση για την αναµόρφωση του πολιτικού συστήµατος δεν είναι ίδια µε την ανάλογη συζήτηση που γίνεται εδώ και περίπου µια 20ετία.
2. Ποια είναι τα βασικά στοιχεία των διεργασιών στο πολιτικό σύστηµα
α. Προς το παρόν, σηµαντικά τµήµατα της αστικής τάξης συνεχίζουν να στηρίζουν την κυβέρνηση της ΝΔ ως καλύτερο διαχειριστή των συµφερόντων του κεφαλαίου.
Ταυτόχρονα, όµως, εκφράζεται δυσαρέσκεια σε σχέση µε τις προτεραιότητες σε «αναπτυξιακούς σχεδιασµούς», από τους οποίους ένα τµήµα του κεφαλαίου θεωρεί ότι είναι «ριγµένο», καθώς επίσης διατηρεί επιφυλάξεις σε σχέση µε τη διάρρηξη όλων των σχέσεων µε τη Ρωσία αλλά και για τις εξελίξεις και συµβιβασµούς στα Ελληνοτουρκικά.
Ειδικό ζήτηµα αποτελούν τα σχέδια Συνταγµατικής Αναθεώρησης που βρίσκονται στα σκαριά µε πρωτοβουλία της κυβέρνησης. Αστικές αναλύσεις επισηµαίνουν ότι µε αφορµή τα 50 χρόνια από το Σύνταγµα του 1975, πρέπει να ανοίξει µια ευρύτερη συζήτηση για την ανάγκη το αστικό Σύνταγµα να εκσυγχρονιστεί ριζικά, να προσαρµοστεί ακόµα περισσότερο στις τρέχουσες και µελλοντικές ανάγκες της καπιταλιστικής διαχείρισης. Το ζήτηµα της συνταγµατικής αναθεώρησης αποτελεί και ένα πεδίο στο οποίο επιδιώκονται ευρύτερες συγκλίσεις και συναινέσεις ανάµεσα στα αστικά κόµµατα. Από την άλλη µπορεί να αποτελέσει και πεδίο αντιπαράθεσης και διαµόρφωσης πλαστών διαχωριστικών γραµµών ανάµεσα, από τη µια µεριά, σε αυτούς που θα υπερασπιστούν δήθεν προοδευτικές ρυθµίσεις του ισχύοντος Συντάγµατος ή θα προτείνουν άλλες αντιδραστικές µε αυτόν τον µανδύα, και, από την άλλη µεριά, στη «νεοφιλελεύθερη» κυβέρνηση που επιδιώκει την αλλαγή τους. Ωστόσο, η κυβέρνηση και η ΝΔ φανερώνει συνοχή ακόµα, παρ’ όλες τις τάσεις και τις κινήσεις αµφισβήτησης της ηγεσίας της που εκδηλώνονται στο εσωτερικό της.
β. Εκφράζεται προβληµατισµός για το λεγόµενο κενό που υπάρχει στο αστικό πολιτικό σύστηµα σε σχέση µε τη διαµόρφωση εναλλακτικής αστικής κυβερνητικής πρότασης, ώστε η δυσαρέσκεια, που αντικειµενικά διαµορφώνεται από την υλοποίηση στρατηγικών επιλογών του κεφαλαίου, να ενσωµατώνεται στο αστικό πολιτικό σύστηµα.
Ο προβληµατισµός ιδιαίτερα εστιάζει στην κατάσταση των υπαρχόντων πολιτικών φορέων της σοσιαλδηµοκρατίας: Την τάση συρρίκνωσης του ΣΥΡΙΖΑ και των δυνάµεων που προέρχονται από αυτόν, κυρίως της «Νέας Αριστεράς». Τη µεγάλη δυσκολία του ΠΑΣΟΚ να αναδειχθεί σε κυρίαρχη δύναµη εναλλακτικής διακυβέρνησης. Το γεγονός ότι ευρύτερα εργατικές και λαϊκές δυνάµεις που αποτελούσαν παραδοσιακή βάση της σοσιαλδηµοκρατίας εµφανίζονται δυσαρεστηµένες και απογοητευµένες, προδοµένες από την πορεία των φορέων αυτού του χώρου, εξαιτίας και της πολιτικής που ακολούθησαν τα προηγούµενα χρόνια, είτε ως κυβερνητικές είτε ως αντιπολιτευόµενες δυνάµεις. Ταυτόχρονα, εκφράζεται η επιφύλαξη από τη σκοπιά ισχυρών τµηµάτων της αστικής τάξης να στηρίξουν αποφασιστικά δυνάµεις που τις θεωρούν φθαρµένες και σε µεγάλο βαθµό αναξιόπιστες ως εναλλακτική κυβερνητική λύση. Σε αυτό το πλαίσιο, µέσα στις διεργασίες που συντελούνται, «τρέχουν» και διάφορα σενάρια για ανασύνθεση του ευρύτερου σοσιαλδηµοκρατικού χώρου, του ρόλου που µπορούν να παίξουν διάφορες προσωπικότητες (όπως π.χ. ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλ. Τσίπρας) ή ακόµα και συγκρότησης νέων πολιτικών φορέων.
Ταυτόχρονα, όλα τα εναλλακτικά σχέδια αναµόρφωσης της σοσιαλδηµοκρατίας προσκρούουν στην αντικειµενική πραγµατικότητα της καπιταλιστικής οικονοµίας, στην οποία οφείλεται και η αδυναµία των σοσιαλδηµοκρατικών πολιτικών φορέων να διαµορφώσουν προτάσεις αστικής διαχείρισης, που θα ενσωµατώνουν ευρύτερες εργατικές - λαϊκές δυνάµεις, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
γ. Η κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι πολιτικοί φορείς της σοσιαλδηµοκρατίας δεν σηµαίνει ότι το «σοσιαλδηµοκρατικό» και «ρεφορµιστικό» ρεύµα έχει συρρικνωθεί, ακόµα και αν αυτήν τη στιγµή δεν «βρίσκει» επαρκή «κοµµατική έκφραση». Η σοσιαλδηµοκρατία έχει ισχυρή κοινωνική βάση µέσα σε τµήµατα της εργατικής τάξης καθώς και σε τµήµατα των λαϊκών δυνάµεων που θίγονται από την πολιτική της καπιταλιστικής διαχείρισης που ασκείται σήµερα. Γι’ αυτόν τον λόγο, παρά τα πλήγµατα που έχει δεχθεί, διατηρεί σηµαντικά ερείσµατα στο συνδικαλιστικό κίνηµα της εργατικής τάξης αλλά και σε αρκετούς φορείς µεσαίων στρωµάτων. Επίσης, διατηρεί σηµαντικά ερείσµατα στην Τοπική Διοίκηση (Δήµους και Περιφέρειες) που τα αξιοποιεί και συνολικότερα για την αναµόρφωση του πολιτικού χώρου. Παραµένει ισχυρή η προσδοκία µιας «προοδευτικής εναλλακτικής» κυβερνητικής λύσης εντός των τειχών, µιας «λιγότερο αντιλαϊκής οικονοµικής και πολιτικής διαχείρισης». Κάτω από το σύνθηµα της «δικαιοσύνης» και του «κράτους δικαίου» συντηρούνται ισχυρές αυταπάτες και ψευδαισθήσεις πως µπορεί να υπάρξει µια «πιο δίκαιη διαχείριση» του καπιταλιστικού συστήµατος, µια «πιο δίκαιη λειτουργία» του αστικού κράτους. Παρά τη σχετική -συγκριτικά µε το παρελθόν- απαξίωση της ΕΕ ως καπιταλιστικής συµµαχίας παραµένει και αναπαράγεται η πεποίθηση ότι η Ελλάδα είναι εξαίρεση στην «ευρωπαϊκή κανονικότητα», ότι παραµένει ως ένας παράγοντας «ασφάλειας» για τη χώρα. Η αρνητική πείρα από την κυβερνητική πορεία της σοσιαλδηµοκρατίας, είτε του ΠΑΣΟΚ είτε του ΣΥΡΙΖΑ, θεωρείται αποτέλεσµα της αθέτησης υποσχέσεων, της προδοσίας και εξαπάτησης και όχι ως αποτέλεσµα των νοµοτελειών του καπιταλιστικού συστήµατος και της στρατηγικής του κεφαλαίου, που υπηρετεί στο ακέραιο και η σοσιαλδηµοκρατία, των ψευδαισθήσεων ότι µπορεί να ταιριάξει το κυνήγι του µέγιστου κέρδους των επιχειρηµατικών οµίλων µε τα συµφέροντα των λαϊκών δυνάµεων. Παραµένει το ενδεχόµενο διαµόρφωσης ενός µαζικού ρεφορµιστικού ρεύµατος στο άµεσο χρονικό διάστηµα. Σε αυτήν την κατεύθυνση, ιδιαίτερο ρόλο παίζουν οι δυνάµεις του οπορτουνισµού µέσα στο κίνηµα, που, συγκεντρώνοντας την αιχµή της δράσης τους στον αποσπασµατικό στόχο να «πέσει η κυβέρνηση του Μητσοτάκη», ουσιαστικά βάζουν πλάτη στο να ενισχύονται και να δυναµώνουν ρεφορµιστικές αυταπάτες και ψευδαισθήσεις, συµβάλλουν στο να παραµένουν εγκλωβισµένες σε αυτό εργατικές - λαϊκές δυνάµεις.
δ. Διαµορφώνεται µε την άµεση και έµµεση στήριξη τµηµάτων του κεφαλαίου ένας ψευδεπίγραφος «αντισυστηµικός πόλος» µέσα στο πολιτικό σύστηµα. Βασικά στοιχεία αυτού το πόλου είναι:
- Η έντονη καταγγελτική ρητορεία όσον αφορά την κυβέρνηση της ΝΔ αλλά και των υπόλοιπων «συστηµικών κοµµάτων», όσων βασικά έχουν συµµετάσχει σε κυβερνήσεις.
- Η αποθέωση του ρόλου που µπορεί να παίξει η αστική Δικαιοσύνη, η υπεράσπιση του αστικού Συντάγµατος και των νόµων, η λειτουργία της «διάκρισης των εξουσιών».
- Η προσωποπαγής συγκρότηση και η προβολή των δήθεν «αυτοδηµιούργητων» επιχειρηµατιών ή επιστηµόνων επαγγελµατιών, που τάχα δεν εξαρτώνται ούτε λογοδοτούν σε κανέναν «κοµµατικό µηχανισµό».
- Η ανάδειξη των διαφόρων «κοινοβουλευτικών σόου» ως κριτήριο αγωνιστικότητας και µαχητικότητας.
- Ο αντικοµµουνισµός και η συκοφαντία ότι το ΚΚΕ είναι ένα συµβιβασµένο συστηµικό κόµµα «που κάνει πλάτη στην κυβέρνηση της ΝΔ» κ.ά., που, ορισµένες φορές, παίρνουν και τον χαρακτήρα προβοκάτσιας.
Πρόκειται για µια συνολικά αντιδραστική και επικίνδυνη για τον λαό και τη νεολαία λογική, που οδηγεί τελικά στην υπεράσπιση αυτού του συστήµατος, αφού ως πρόβληµα προβάλλεται «η µη σωστή λειτουργία των θεσµών του», αντιστρέφοντας έτσι την πραγµατικότητα.
Σε αυτήν τη γραµµή κινούνται το κόµµα της Πλεύσης Ελευθερίας της Ζ. Κωνσταντοπούλου, οι δυνάµεις που συσπειρώνονται στο Κίνηµα Δηµοκρατίας του Στ. Κασσελάκη, το εθνικιστικό κόµµα Ελληνική Λύση του Βελόπουλου κ.ά. Η προσπάθεια αυτή είχε την άµεση στήριξη αστικών ΜΜΕ ιδιοκτησίας µεγάλων επιχειρηµατικών συµφερόντων. Αναβιώνει, µέσα σε αυτό το πλαίσιο, η συνύπαρξη δυνάµεων που προέρχονται από τον «οπορτουνισµό», αλλά και την ακροδεξιά, όπως περίπου είχε γίνει στο «κίνηµα των πλατειών» την περίοδο της κρίσης. Σκοπός αυτού του πόλου είναι να ψαρέψει στα θολά νερά, να εγκλωβίσει λαϊκή δυσαρέσκεια, να συµβάλει στη συγκρότηση νέων εναλλακτικών για το σύστηµα πολιτικών φορέων σε αντιδραστική κατεύθυνση.
Πλευρά αυτής της προσπάθειας αποτελεί και η αξιοποίηση των συγκλονιστικά µεγάλων µαζικών κινητοποιήσεων για το έγκληµα στα Τέµπη στη συγκρότηση ενός τέτοιου πόλου. Πίσω από τις εκκλήσεις περί «ακοµµάτιστου και ακηδεµόνευτου κινήµατος», της προσπάθειας να δηµιουργηθεί αντίθεση µε το οργανωµένο εργατικό-λαϊκό κίνηµα, των συνθηµάτων για «δικαιοσύνη», κρύφτηκαν και κρύβονται ορισµένα µεγάλα επιχειρηµατικά και πολιτικά συµφέροντα, που θέλουν να αξιοποιήσουν διάφορους «διαθέσιµους», οι οποίοι µιλάνε εξ ονόµατος των νεκρών και των συγγενών τους. Σε αυτήν την κατεύθυνση, ειδικό ρόλο παίζουν επίσης ορισµένες δυνάµεις του οπορτουνισµού που προσπαθούν να εξωραΐσουν, όπως είχαν κάνει και την περίοδο των µνηµονίων, την αντιδραστική κατεύθυνση τέτοιων σχεδιασµών ή να ταυτίσουν τον αντισυστηµισµό µε έναν φετιχισµό των µορφών σύγκρουσης µε τις δυνάµεις καταστολής.
ε. Απέναντι στην προσπάθεια αναµόρφωσης του αστικού πολιτικού συστήµατος το ΚΚΕ αναπτύσσει την ιδεολογικοπολιτική του παρέµβαση, αναδεικνύοντας τα αδιέξοδα για τον λαό που προκύπτουν όταν η αποδυνάµωση µιας µερίδας αστικών πολιτικών δυνάµεων διοχετεύεται στη στήριξη άλλων.
Αναδεικνύει τον ταξικό και κατά συνέπεια αντιλαϊκό χαρακτήρα του αστικού πολιτικού συστήµατος, των κοινοβουλευτικών διεργασιών και των κυβερνήσεων στο έδαφος του καπιταλισµού, συνολικά των αστικών θεσµών, όπως η Δικαιοσύνη κ.λπ.
Αποκαλύπτει τον ιστορικά υπονοµευτικό ρόλο της σοσιαλδηµοκρατίας στον εγκλωβισµό εργατικών - λαϊκών δυνάµεων, αξιοποιώντας τα παραδείγµατα του πρόσφατου αλλά και του ιστορικού παρελθόντος. Ένα τµήµα εργατικών - λαϊκών δυνάµεων µε σοσιαλδηµοκρατικές αντιλήψεις προσεγγίζουν τις δυνάµεις του Κόµµατος στο εργατικό - συνδικαλιστικό κίνηµα, συµπορεύονται µαζί τους σε ορισµένα µέτωπα πάλης, εκφράζονται συνδικαλιστικά σε αρχαιρεσίες µέσα από ψηφοδέλτια που στηρίζουν οι κοµµουνιστές, παρακολουθούν µε ενδιαφέρον το Κόµµα. Προφανώς και διαµορφώνονται δυνατότητες για απεγκλωβισµό δυνάµεων µε βασική όµως προϋπόθεση το βάθεµα της ιδεολογικής - πολιτικής διαπάλης και την προβολή του Προγράµµατος του ΚΚΕ, ώστε να αµβλύνονται ψευδαισθήσεις, να σπάνε αυταπάτες, αξιοποιώντας και την πείρα από τη συµµετοχή στους αγώνες, από τις διαδικασίες του κινήµατος. Αντιπαλεύει επιζήµιες αντιλήψεις ότι δήθεν οι κάθε 4 χρόνια αστικές κοινοβουλευτικές εκλογές αποτελούν την ανώτερη µορφή δηµοκρατίας, ότι η λεγόµενη κυβερνησιµότητα και η συµµετοχή ή στήριξη αστικών κυβερνήσεων στο πλαίσιο του καπιταλισµού και στο όνοµα της «πολιτικής σταθερότητας» συνιστούν βήµα προς τη διέξοδο υπέρ των λαϊκών συµφερόντων.
Κρίσιµος δείκτης όλης αυτής της προσπάθειας αποτελεί η διεύρυνση της συµφωνίας και της συσπείρωσης πρωτοπόρων εργατικών - λαϊκών δυνάµεων µε το Πρόγραµµα του Κόµµατος, δηλαδή µε την πάλη σήµερα για τη συγκέντρωση δυνάµεων σε αντικαπιταλιστική - αντιµονοπωλιακή κατεύθυνση, µε την προοπτική του σοσιαλισµού. Αυτό είναι, άλλωστε, και όρος -όπως έχει διδάξει και η πείρα- ώστε να αντιµετωπίζονται και οι οπορτουνιστικές πιέσεις, που αντικειµενικά διαµορφώνονται από τις εξελίξεις, για να υποχωρήσει το Κόµµα µπροστά σε ένα ρεφορµιστικό και σοσιαλδηµοκρατικό ρεύµα. Η δράση αυτή του Κόµµατος συµβάλλει στο να δυσκολέψει τέτοιες διεργασίες µέσα στο αστικό πολιτικό σύστηµα, να µην κλείνουν ρήγµατα που διαµορφώνονται στην εργατική - λαϊκή συνείδηση, στην εµπιστοσύνη στην αστική πολιτική.
Το ΚΚΕ αναδεικνύει ότι πραγµατικός αντισυστηµισµός είναι η αµφισβήτηση και αντιπαράθεση µε το καπιταλιστικό σύστηµα, το αστικό κράτος, το αστικό πολιτικό σύστηµα στο σύνολό του και όχι η υπεράσπιση των αστικών θεσµών, της Δικαιοσύνης και του Συντάγµατος, ότι πραγµατική αντισυστηµική δράση δεν είναι τα σόου στη Βουλή αλλά η ανάπτυξη της ταξικής πάλης, ο αγώνας για τα εργατικά - λαϊκά συµφέροντα, για τη συγκέντρωση δυνάµεων σε αντικαπιταλιστική και αντιµονοπωλιακή κατεύθυνση, ο δρόµος δηλαδή για τη ριζική αλλαγή του συσχετισµού δυνάµεων σε βάρος του κεφαλαίου και υπέρ της εργατικής τάξης και των συµµάχων της.
3. Οι αντιδραστικές εξελίξεις στην αστική Δικαιοσύνη και η παρέµβαση του Κόµµατος
Στο διάστηµα από το 21ο Συνέδριο όχι µόνο επιταχύνθηκε µια σειρά αντιδραστικών µεταρρυθµίσεων στον χώρο της Δικαιοσύνης αλλά τέθηκαν και στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης τα ζητήµατα του αστικού «κράτους δικαίου», της «ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης», µε αιχµή είτε το σκάνδαλο των υποκλοπών το 2022, είτε το έγκληµα στα Τέµπη και το πρόσφατο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Από τα σοσιαλδηµοκρατικά κόµµατα προβάλλεται η υπεράσπιση του «κράτους δικαίου της ΕΕ» ως βασική γραµµή της αντιπαράθεσης µε την κυβέρνηση της ΝΔ, η «ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης» και οι διάφορες «ανεξάρτητες αρχές» ως εχέγγυα για τον «έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας». Ενώ, η ΕΕ, τα ευρωπαϊκά δικαστήρια και διάφορα ευρωπαϊκά όργανα (όπως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) παρεµβαίνουν ενεργά στις εξελίξεις, προβάλλονται ως «εγγυητές» κατά της διαφθοράς, ως αποκούµπι για τους εργαζόµενους και τα λαϊκά στρώµατα.
Την ίδια στιγµή, βασική κατεύθυνση της ΕΕ και προαπαιτούµενο του Ταµείου Ανάκαµψης αποτελούν οι συνεχείς αντιδραστικές µεταρρυθµίσεις στη Δικαιοσύνη, τις οποίες προωθεί η κυβέρνηση της ΝΔ µε δυο βασικούς στόχους: Αφενός την αποτελεσµατικότερη και ταχύτερη στήριξη στα επενδυτικά σχέδια και τις ευρύτερες ανάγκες του κεφαλαίου και αφετέρου την ένταση της καταστολής απέναντι στον «εχθρό λαό», το οργανωµένο εργατικό - λαϊκό κίνηµα. Αυτούς τους στόχους θα υπηρετήσει και η επερχόµενη Συνταγµατική Αναθεώρηση.
Φυσικά, η κυβέρνηση στηρίχτηκε στα πεπραγµένα των προηγούµενων κυβερνήσεων, ιδιαίτερα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, αφού οι αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις στη Δικαιοσύνη ήταν βασικό ζητούµενο και των µνηµονίων (π.χ. ηλεκτρονικοί πλειστηριασµοί και «ιδιώνυµο» για όσους κινητοποιούνταν, Ποινικοί Κώδικες κ.λπ).
Από πλευράς της κυβέρνησης της ΝΔ ξεδιπλώθηκε, µε αιχµή την «επιτάχυνση» και την «ψηφιακή µετάβαση στη Δικαιοσύνη», ισχυρή προσπάθεια νοµιµοποίησης και αποδοχής των αλλαγών αυτών από τους εργαζόµενους και τα λαϊκά στρώµατα. Σε αυτήν την προσπάθεια το ΚΚΕ αντιπαρατέθηκε έντονα, αναδεικνύοντας το πραγµατικό περιεχόµενο αυτών των µεταρρυθµίσεων, ως βασικών συστατικών του «επιτελικού κράτους» για τη στήριξη της κερδοφορίας των µονοπωλιακών οµίλων, εχθρικών για τον λαό και τα δικαιώµατά του.
Συνολικά απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις το Κόµµα έγκαιρα, µέσα και από εκδηλώσεις, ηµερίδες και εκδόσεις, αποκάλυψε τον ταξικό χαρακτήρα των κυβερνητικών µέτρων, του αστικού «κράτους δικαίου» και της αστικής δηµοκρατίας, τον ειδικό ρόλο του Συντάγµατος και της «ανεξάρτητης Δικαιοσύνης» στην υπεράσπιση των συµφερόντων του κεφαλαίου.
Φώτισε την προσπάθεια ενίσχυσης του κατασταλτικού πλαισίου µε «αιχµή του δόρατος» την ενσωµάτωση - ενεργοποίηση των διατάξεων του «Δικαίου της ανάγκης» σε συνθήκες «κανονικότητας».
Στην ίδια κατεύθυνση, αποκάλυψε και αντιπαλεύει αντίστοιχα µέτρα που δροµολογήθηκαν και ενισχύονται και στο εσωτερικό της χώρας και στοχεύουν:
α) Στην ενίσχυση και αναβάθµιση της ηλεκτρονικής, ψηφιακής και συµβατικής παρακολούθησης και φακελώµατος από το αστικό κράτος και στην κατεύθυνση της προληπτικής κρατικής παρέµβασης ενάντια στον λαϊκό παράγοντα.
β) Στην ενίσχυση της κατασταλτικής νοµοθεσίας και στη συνταγµατική νοµιµοποίησή της.
γ) Στην ένταση των µέτρων για την ιδεολογική αποδοχή της κρατικής καταστολής: Με την επίκληση γενικών εννοιών-λάστιχο (όπως η «εθνική ασφάλεια» ή η «αντιµετώπιση της τροµοκρατίας» κ.ο.κ.), µε την αξιοποίηση οξυµένων προβληµάτων που γεννά το ίδιο το σύστηµα και η αντιλαϊκή πολιτική.
Ταυτόχρονα, καταδεικνύοντας την πραγµατική στόχευση νοµοσχεδίων όπως οι αλλαγές στους ποινικούς κώδικες, τα µέτρα καταστολής στα ΑΕΙ, αξιοποιώντας εκδόσεις όπως το «ΜΑΘΕ - ΠΑΛΕΨΕ για τα δικαιώµατά σου», το Κόµµα ανέδειξε τη σηµασία το ίδιο το εργατικό - λαϊκό κίνηµα να γνωρίζει και να υπερασπίζεται τα δικαιώµατα και τις ελευθερίες του, να βάζει εµπόδια στην ένταση της καταστολής, να σπάει στην πράξη την προσπάθεια τροµοκράτησης από πλευράς αστικού κράτους και κυβέρνησης.
Αντίστοιχα, πρωτοστάτησε ώστε να κατανοηθεί πλατιά ότι οι προωθούµενες αλλαγές στην αστική Δικαιοσύνη αφορούν πρώτα και κύρια τους εργαζόµενους και τα λαϊκά στρώµατα, αφού ενισχύουν τα εµπόδια για την πρόσβασή τους σε αυτή, «σφίγγουν τα λουριά» για την έκδοση όλο και περισσότερων αντιδραστικών - εχθρικών για τον λαό αποφάσεων (όπως π.χ. µε τη διευκόλυνση των funds να αρπάζουν τα σπίτια του λαού, την «ταφόπλακα» στα αναδροµικά που δικαιούνται δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι, την έγκριση της ίδρυσης ιδιωτικών ΑΕΙ κ.λπ.). Έδωσε τις δυνάµεις του ώστε σωµατεία, φορείς, χιλιάδες λαού να αντιπαλέψουν την υλοποίηση και εφαρµογή απαράδεκτων νοµοσχεδίων µε πιο πρόσφατα τον δικαστικό χάρτη, το φορολογικό έκτρωµα κ.ά.
Σε αυτήν την κατεύθυνση, άνοιξε δρόµους στη δράση του Κόµµατος για τη συσπείρωση ευρύτερων δυνάµεων και την αλλαγή συσχετισµών, η προσπάθεια να ενταθεί η προβολή της ανωτερότητας της εργατικής εξουσίας, ως ανώτερου τύπου δηµοκρατίας, όπου οι εργαζόµενοι έχουν ενεργό ρόλο στη λήψη, στην υλοποίηση και στον έλεγχο των αποφάσεων.
Η εξειδίκευση αυτής της προσπάθειας στους εργαζόµενους στον χώρο της Δικαιοσύνης από το 21ο Συνέδριο δέθηκε µε ενίσχυση της παρέµβασής µας στο κίνηµα, µε αρκετά βήµατα:
- Στην αυτοτελή οργάνωση τόσο των µισθωτών και ασκούµενων δικηγόρων (Σωµατεία Μισθωτών Δικηγόρων Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας), όσο και των αυτοαπασχολούµενων (µε σχετική πρωτοβουλία για την ίδρυση Συλλόγου Αυτοαπασχολούµενων Δικηγόρων).
- Στον κοινό συντονισµό των εργαζοµένων στον χώρο (αυτοαπασχολούµενων, µισθωτών και ασκούµενων δικηγόρων, δικαστικών υπαλλήλων, επιµελητών, διερµηνέων και συµβολαιογράφων), µε την επεξεργασία πλαισίου αιτηµάτων, καταγράφοντας άνοδο σε ψήφους και σε εκλεγµένους στα ΔΣ των σωµατείων και των συλλόγων τους.
- Στην αναγκαία κοινή δράση και παρέµβαση των αυτοαπασχολούµενων και µισθωτών επιστηµόνων (µηχανικών - δικηγόρων - οικονοµολόγων - λογιστών κλπ.) όπως µε αιχµή το φορολογικό νοµοσχέδιο και άλλα οξυµένα προβλήµατα (χρέη από ασφαλιστικές εισφορές κ.λπ.).
