Σε 506 δισ. ευρώ υπολογίζεται πως θα ανέλθει με τα έως τώρα δεδομένα το ύψος του ποσού για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Οι σχετικές διεργασίες για την ανοικοδόμηση έχουν ξεκινήσει λίγο μετά την... έναρξη του πολέμου, με τους σχετικούς σχεδιασμούς να βρίσκονται εν πλήρη εξελίξει. Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από τον «Ριζοσπάστη» του Σαββατοκύριακου (αρχικά συντάκτη Ε.Μ.) ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ για το θέμα:
Το δικό τους μερίδιο στην «πίτα» της ανοικοδόμησης της αιματοβαμμένης Ουκρανίας διεκδικούν ελληνικοί μονοπωλιακοί όμιλοι, επιδιώκοντας να «εξαργυρώσουν» τη στρατιωτική και άλλη στήριξη που παρέχει η ελληνική κυβέρνηση της ΝΔ στα τρεισήμισι χρόνια του ιμπεριαλιστικού πολέμου ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ και Ρωσίας, αυξάνοντας την επικίνδυνη εμπλοκή του λαού και της χώρας.
Οι ελληνικοί όμιλοι, που έχουν ήδη σημαντική παρουσία στη Ρουμανία, σχεδιάζουν να επενδύσουν πιο δυναμικά στην ανερχόμενη αγορά της και σε στρατηγικούς κλάδους της, κάτι που θα διευκολύνει ως «γέφυρα» και την πρόσβαση ελληνικών κεφαλαίων στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, η οποία αναμένεται να ανέλθει στα 506 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη και επικαιροποιημένη μελέτη (Rapid Damage and Needs Assessment - RDNA4) που εκπονήθηκε από την κυβέρνηση της Ουκρανίας, την Παγκόσμια Τράπεζα, την Κομισιόν και τον ΟΗΕ για το διάστημα Φλεβάρης 2022 - Δεκέμβρης 2024.
Η «γέφυρα» της Ρουμανίας
Η Ρουμανία καταγράφει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην ΕΕ, ο οποίος ενισχύεται από τα έργα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης (RRF). Παράλληλα, η γεωγραφική της θέση, ανάμεσα στην Κεντρική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τη Μαύρη Θάλασσα, ενισχύει τον περιφερειακό της ρόλο, ενώ την καθιστά κομβικό παίκτη και για τη μελλοντική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, επισημαίνουν τα επιχειρηματικά και κυβερνητικά επιτελεία στην Ελλάδα.
Αυτή την προοπτική τόνισε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου ΑΚΤΟΡ, Αλ. Εξάρχου, μιλώντας στο ρουμανικό «The Diplomat», χαρακτηρίζοντας τη Ρουμανία ως έναν δυναμικό κόμβο για την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και κρίσιμο «παίκτη» για την «επόμενη μέρα» της Ουκρανίας.
Με ήδη 20χρονη παρουσία στη Ρουμανία, ο όμιλος ΑΚΤΟΡ θα διεκδικήσει έργα ύψους 3,7 δισ. ευρώ, μέσα από νέους διαγωνισμούς που θα προκηρυχθούν και αφορούν καίριες υποδομές, και διερευνά επενδυτικές ευκαιρίες σε τομείς όπως οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες και το Real Estate.
«Μέχρι το 2030, θέλουμε η παρουσία μας στη Ρουμανία να έχει παγιωθεί, όχι ως απλού αναδόχου έργων, αλλά ως στρατηγικού εταίρου της χώρας», είπε ο Αλ. Εξάρχου.
Πληροφορίες που επικαλούνται ελληνικά ΜΜΕ («Οικονομικός Ταχυδρόμος» κ.ά.) αναφέρουν ότι αρκετοί ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι εξετάζουν «τη σύναψη "συμμαχιών", οι οποίες θα δώσουν την ευκαιρία ενός, έστω και μικρού μεριδίου, στη μεγάλη ανοικοδόμηση της Ουκρανίας».
Η αγορά της Ρουμανίας, αναφέρουν πηγές, θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» για την επέκταση των ελληνικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία.
Ελληνικοί όμιλοι επεκτείνονται στη Ρουμανία και «κοιτούν» προς Ουκρανία
Ηδη η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δραστηριοποιείται στη Ρουμανία, έχοντας μάλιστα κερδίσει πρόσφατα δύο σημαντικά σιδηροδρομικά έργα, συνολικού προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ.
Συμμετέχοντας σε κοινοπραξία με την «Alstom Romania» αναδείχθηκε προσωρινός μειοδότης για τον σχεδιασμό και την πλήρη ανάταξη της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 83 χλμ. από την Κραϊόβα έως την Ιγκιροάσα, που αποτελεί μέρος του διαδρόμου Orient/East Mediterranean.
Η ΔΕΗ επίσης, όπως είχε αποκαλύψει από το Φόρουμ των Δελφών ο πρώην υφυπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ και πρέσβης στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, βρίσκεται σε συζητήσεις με την ουκρανική εταιρεία DTEK για την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης Ενέργειας.
Η ΔΕΗ μέσω της «PPC Romania» βρίσκεται με ισχυρή θέση στη χώρα, χτίζοντας έργα και μέσα από αυτά και θέσεις στον ενεργειακό διάδρομο Ουκρανίας - Ρουμανίας - Βουλγαρίας - Ελλάδας.
Ισχυρή παρουσία στη Ρουμανία έχει επίσης και η «Metlen» με έμφαση στην κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων (προγραμματισμένα έργα 1.570 MW, εκ των οποίων τα 1.070 MW για τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες). Εχει ολοκληρώσει έργα δυναμικότητας 230 MW, ενώ άλλα 570 MW βρίσκονται υπό κατασκευή και για τα υπόλοιπα έχουν παραγγελθεί τα απαραίτητα υλικά.
Η εταιρεία σχεδιάζει επίσης την κατασκευή Μονάδων Αποθήκευσης Ενέργειας δυναμικότητας 500 MW, ενώ εξετάζει και το ενδεχόμενο μελλοντικής διαχείρισης μέρους των φωτοβολταϊκών πάρκων που αναπτύσσει, έχοντας υποβάλει στις ρουμανικές Αρχές αίτημα αδειοδότησης για εμπορική δραστηριότητα και πωλήσεις Ενέργειας σε μεγάλους χρήστες.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της ελληνικής πρεσβείας στο Βουκουρέστι, εξετάζει και τη δυνατότητα παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη Μολδαβία και, ενδεχομένως, στην Ουκρανία μέσω διασυνδετήριων γραμμών υψηλής τάσεως.
Η εταιρεία έλαβε τον Φλεβάρη άδεια από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Ρουμανίας (ANRE) για την άσκηση δραστηριότητας προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στη ρουμανική επικράτεια.
Ο όμιλος ΑΒΑΞ υπέγραψε στα τέλη Μάη συμφωνία με την ιρακινή εταιρεία «Mass Group Holding» (MGH), για την κατασκευή ενός εκ των μεγαλύτερων ενεργειακών έργων στην Ευρώπη. Η μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο MASS MINTIA POWER PLANT, ισχύος 1.750 MW, θα κατασκευαστεί πλησίον της πόλεως Deva (επαρχία Humedoara). Ο προϋπολογισμός κατασκευής του έργου ανέρχεται σε 673,5 εκατ. ευρώ, με προβλεπόμενη παράδοση το καλοκαίρι του 2026.
Στη Ρουμανία και πιθανότατα και με το βλέμμα στραμμένο προς την Ουκρανία βρίσκονται και οι δύο ενεργειακοί όμιλοι «HELLENiQ ENERGY» και «Motor Oil».
Η «HELLENiQ Renewables» προτίθεται να αναπτύξει, σε μια ακτίνα 100 χλμ. γύρω από το Βουκουρέστι τέσσερα φωτοβολταϊκά πάρκα, συνολικής ισχύος 211 MW (κατασκευή από όμιλο «METLEN» με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ), τα οποία θα επεκτείνει, σε δεύτερη φάση, στα 600 περίπου MW. Ο στρατηγικός σχεδιασμός της εταιρείας προβλέπει ανάπτυξη εγκατεστημένης ισχύος άνω του 1 GW έως το 2030.
Η «MORE», θυγατρική της «Motor Oil», συμμετέχει, με μειοψηφικό μερίδιο 49%, σε κοινοπραξία με την Alive Renewable Holding Limited, για την κατασκευή δύο φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 86 MW.
Διάδρομος από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Οδησσό
Στην προώθηση των ελληνικών επιχειρηματικών συμφερόντων αποσκοπούν και τα ταξίδια του πρωθυπουργού και άλλων κυβερνητικών στελεχών στην Οδησσό και άλλες πόλεις της Ουκρανίας.
Συμμετέχοντας στην 4η Σύνοδο Κορυφής Ουκρανίας - Νοτιοανατολικής Ευρώπης (11 Ιούνη) ο Κυρ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει το ενδιαφέρον ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων να επενδύσουν στην Οδησσό και «να συμμετάσχουν στα έργα ανοικοδόμησης, ιδιαίτερα στους τομείς των Υποδομών και της Ενέργειας».
Την επίσκεψη Μητσοτάκη είχε προετοιμάσει ο υφυπουργός Εξωτερικών Τ. Χατζηβασιλείου, ο οποίος αρχές Ιούνη είχε μεταβεί στην Οδησσό συνοδευόμενος από αποστολή 12 ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων (Ενέργεια, Δίκτυα, Ασφάλεια, Κατασκευές, Υποδομές), επισημαίνοντας την «ετοιμότητα της Ελλάδας να συμμετέχει ενεργά στην ανοικοδόμηση των κρίσιμων υποδομών (...) ιδίως στους κλάδους της Υγείας, της Ενέργειας και των Μεταφορών».
Ο Μητσοτάκης εστίασε στη «σημασία της Οδησσού ως πόλης που αναδεικνύει τα μελλοντικά έργα ανοικοδόμησης και συνδεσιμότητας», τα οποία άλλωστε «κουμπώνουν» με τη συνολική γεωστρατηγική στόχευση της ΕΕ στην περιοχή.
«Θα οραματιζόμουν την Οδησσό στο ένα άκρο ενός φιλόδοξου συνολικού έργου συνδεσιμότητας που θα ξεκινούσε από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και θα περνούσε από τη Βάρνα, την Κωστάντζα και τελικά θα έφτανε στην Οδησσό.
Αυτό είναι έργο που θα μπορούσε να προταθεί για χρηματοδότηση από την ΕΕ.
Θα περιλάμβανε μεταφορές, σιδηρόδρομο, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, αγωγούς και θα ήταν ένα έργο που θα παρείχε έναν πρόσθετο διάδρομο συνδεσιμότητας για την Ουκρανία, πολύ ταχύτερο από τη θαλάσσια μεταφορά των εμπορευμάτων σας», πρόσθεσε ο Μητσοτάκης, παρουσιάζοντας το ευρωατλαντικό «όραμα» του «Κάθετου Διαδρόμου» που προωθούν ΗΠΑ - ΕΕ - ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης με τη Ρωσία για δρόμους Ενέργειας και εμπορευμάτων, για αγορές και πρώτες ύλες.
Τον Φλεβάρη είχε προηγηθεί το επιχειρηματικό φόρουμ «Επενδύοντας στην Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας: Ευκαιρίες για τις Ελληνικές Επιχειρήσεις», που συνδιοργανώθηκε στην Αθήνα από το Ινστιτούτο Tony Blair, τη Σχολή Οικονομικών του Κιέβου, τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών και τη European Business Association (EBA).
«Ανησυχίες» ότι θα ευνοηθούν αμερικανικοί και ρωσικοί όμιλοι
Η Ενέργεια βρίσκεται στην κορυφή των κλάδων που προσελκύει επενδύσεις και ήδη πολλές επιχειρήσεις «επενδύουν στην αποκατάσταση και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας», ιδίως στον ενεργειακό τομέα, π.χ. με μονάδες φυσικού αερίου, φωτοβολταϊκά και βιοαέριο στην Ουκρανία.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την RDNA4 οι μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες εντοπίζονται στους τομείς της στέγασης (σχεδόν 81 δισ. ευρώ), των μεταφορών (περίπου 75 δισ. ευρώ), της Ενέργειας και των εξορυκτικών δραστηριοτήτων (66 δισ. ευρώ), του Εμπορίου και της βιομηχανίας (πάνω από 62 δισ. ευρώ), της γεωργίας (άνω των 53 δισ. ευρώ), του καθαρισμού και της διαχείρισης απορριμμάτων (12,6 δισ. ευρώ).
Ωστόσο οι ευρωπαϊκοί επιχειρηματικοί όμιλοι είναι «συγκρατημένοι». Είναι αβέβαιο αν θα υπάρξει «ειρηνευτική» συμφωνία κι επιπλέον εκφράζουν φόβους ότι μια συμφωνία με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ θα ευνοεί αμερικανικές εταιρείες, π.χ. μέσω προνομιακών συμβολαίων για ουκρανικά ορυκτά ή παραγωγή και αγορά όπλων.
Στη συμφωνία που υπέγραψαν Ουάσιγκτον και Κίεβο για τις αμερικανικές επενδύσεις για τα ουκρανικά ορυκτά και τις στρατηγικές υποδομές αναφέρεται η προνομιακή θέση των μονοπωλίων των ΗΠΑ, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να παζαρεύει με τη Μόσχα τη συμμετοχή και ρωσικών επιχειρηματικών ομίλων.
Ολα αυτά «πρέπει να ληφθούν υπόψη», αναφέρεται σε πρόσφατο σημείωμα της γαλλικής τράπεζας BNP Paribas για την επόμενη μέρα στην Ουκρανία, «μειώνοντας αυτόματα το θετικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ και στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων στην Ευρώπη».
Η τράπεζα αναφέρει πως οι επενδύσεις που θα ωφεληθούν στην Ουκρανία σε περίπτωση μιας «ειρηνευτικής» συμφωνίας, «θα ήταν αυτές του υψηλού ρίσκου, που συνήθως υποαποδίδουν σε περιόδους κρίσης».
Ο χρυσός, ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους αβεβαιότητας, θα μπορούσε να χάσει μέρος της ελκυστικότητάς του, ενώ εταιρείες όπως η «BAE Systems» και η «Rheinmetall», που επωφελήθηκαν από τη ζήτηση στρατιωτικού εξοπλισμού, ενδέχεται να δουν πτώση στις μετοχές τους. Πάντως οι αναλυτές της γαλλικής τράπεζας θεωρούν ότι η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη θα συνεχιστεί, ακόμη και μετά από μια «συμφωνία», ενδεχομένως με πιο αργό ρυθμό, λόγω «γεωπολιτικών κινδύνων», κάτι που επιβεβαίωσε πρόσφατα και ο γγ του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε.
