Παρότι η σύγκρουση Μόσχας και Κιέβου αναμένεται να έχει μέλλον και η στρατιωτική κλιμάκωση τις τελευταίες ημέρες είναι εμφανής, με τον κίνδυνο γενίκευσής του να είναι κάτι παραπάνω από εμφανής, οι «σύμμαχοι» ετοιμάζονται για τη μοιρασιά της επόμενης επόμενης ημέρας. Η 4η Διεθνής Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, παρουσία και του Έλληνα πρωθυπουργού, με τα παζάρια για τη μοιρασιά των πρώτων υλών, των υποδομών και των επενδύσεων να εντείνονται. Τα «Παιχνίδια Εξουσίας» αναδημοσιεύουν από τον "Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου" το μεγαλύτερο μέρος του ρεπορτάζ με υπογραφή Ε.Μ. για το τι αποφασίστηκε για το "Μέγα Ταμείο" για την Ουκρανία:
«Προβληματισμοί» για το μέλλον ...των επενδύσεων
Στη Διάσκεψη της Ρώμης η συνεχιζόμενη σύγκρουση, την οποία καμία πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να «τερματίσει» αν δεν επιβληθούν τα γεωπολιτικά της συμφέροντα, φέρεται να κυριάρχησε στις συζητήσεις. Η προσέλκυση μακροπρόθεσμων ιδιωτικών επενδύσεων σκοντάφτει στην ανησυχία για τις επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομία και στην απόδοση των επενδύσεων.
Επιπλέον, προβληματίζει η πραγματικότητα «επί του πεδίου». Αν η Ουκρανία αναγκαστεί να αποδεχτεί την απώλεια ελέγχου στις τέσσερις ανατολικές περιοχές (Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια, Χερσώνα), πάνω από το 1/3 του συνολικού κόστους ανασυγκρότησης θα το αναλάβει η Ρωσία - ελέγχοντας βέβαια και τους αντίστοιχους πλουτοπαραγωγικούς πόρους των εν λόγω περιοχών.
Το Ινστιτούτο Διεθνών Πολιτικών Σπουδών (ISPI) της Ιταλίας, επικαλούμενο στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, εκτιμά ότι το κόστος ανασυγκρότησης για τις τέσσερις περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο ανέρχεται σε 188 δισ. δολάρια.
Η Παγκόσμια Τράπεζα από την πλευρά της προβλέπει ότι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας θα απαιτήσει επενδύσεις τουλάχιστον 524 δισ. δολαρίων μέσα σε μια δεκαετία, από το 2025 έως το 2035.
Το 66% των άμεσων καταστροφών (ύψους 116 δισ. δολ.) και το 47% του κόστους ανοικοδόμησης (248 δισ. δολ.) αφορούν τις περιοχές Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Ζαπορίζια, Χερσώνα και Χάρκοβο.
«Αν το Κίεβο επιλέξει να παραχωρήσει τις επίμαχες περιοχές για να επιτευχθεί κατάπαυση πυρός, είναι εύλογο ότι η Ρωσία θα επωμιστεί σημαντικό μερίδιο του κόστους ανοικοδόμησης», αναφέρει το ISPI.
Η δυσκολία στη χάραξη ρεαλιστικών σεναρίων ανοικοδόμησης αναδεικνύεται και από την εκρηκτική αύξηση των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές, κατά 93% μέσα σε έναν χρόνο - από την προηγούμενη Διάσκεψη, στο Βερολίνο το 2024. Οι τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο είναι οι κατοικίες (ζημίες 57 δισ. δολ.), οι μεταφορές (36 δισ. δολ.) και οι υποδομές Ενέργειας και εξόρυξης (20 δισ. δολ.).
Οπως σημειώνει άρθρο του «Guardian», η επέκταση του πολέμου με χρήση drones και η διεύρυνση του μετώπου στις περιφέρειες Ντνίπρο και Σούμι «επιδεινώνουν και την οικονομική κατάσταση. Οι στρατιωτικές δαπάνες οδηγούν σε αύξηση του πληθωρισμού, ο οποίος έφτασε το 15%, ενώ η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται λόγω των επιθέσεων στη βιομηχανία και στις υποδομές. Η Παγκόσμια Τράπεζα έχει αναθεωρήσει προς τα κάτω την πρόβλεψη ανάπτυξης της Ουκρανίας για φέτος κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες, στο 2%».
Αναλυτές εκφράζουν απογοήτευση για την πορεία των Διασκέψεων. Σε παρέμβασή του στο Κέντρο για Πολιτικές Αναλύσεις της Ευρώπης ο Κερτ Βόλκερ, πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ στην Ουκρανία, τόνισε:
«Οι προηγούμενες διασκέψεις για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας συγκέντρωσαν χιλιάδες ειδικούς και κατέληξαν σε μεγαλόπνοες ιδέες - χωρίς καμία εφαρμογή στην πράξη. Η ανθρωπιστική και δημοσιονομική βοήθεια που κρατά την Ουκρανία όρθια προέρχεται από την ΕΕ, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Παγκόσμια Τράπεζα. Αυτό που λείπει είναι μια ουσιαστική στρατηγική για την οικονομική αναγέννηση της Ουκρανίας». Ο Βόλκερ ζήτησε τη δημιουργία ενός μόνιμου φορέα που θα προσελκύει επενδύσεις.
Κίεβο: Να αξιοποιηθούν τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια
Η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας θα κοστίσει πάνω από 1 τρισ. δολάρια σε μια χρονική περίοδο 14 ετών, δήλωσε στη Διάσκεψη ο Ουκρανός πρωθυπουργός Ντένις Σμιχάλ.
Η ουκρανική κυβέρνηση - πρόσθεσε - εξετάζει τη δημιουργία δύο ταμείων ύψους περίπου 1 τρισ. δολαρίων: Το ένα θα το διαχειρίζεται το Κίεβο και θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν κατασχεθεί στο εξωτερικό, ύψους 540 δισ. δολαρίων. Το δεύτερο, ύψους 460 δισ. δολαρίων, θα χρηματοδοτηθεί από ιδιώτες επενδυτές.
Ο Σμιχάλ κάλεσε τους «συμμάχους» να διαθέσουν πρόσθετα κεφάλαια ώστε να καλύψουν το έλλειμμα στον ουκρανικό προϋπολογισμό για τα έτη 2026 και 2027. Εξάλλου, πάνω από το ήμισυ του προϋπολογισμού της Ουκρανίας χρηματοδοτείται από το εξωτερικό.
Υπό συνθήκες ειρήνης και χωρίς να περιλαμβάνεται η κατασκευή όπλων η συντήρηση του ουκρανικού στρατού κοστίζει περίπου 50 δισ. ευρώ ετησίως, ανέφερε, προσθέτοντας πως η Ουκρανία βασίζεται στο ότι το 50% αυτού του ποσού θα προέρχεται από την ΕΕ.
ΕΕ: «Μέγα ταμείο» για ορυκτό πλούτο και επενδύσεις
Ενα νέο «εμβληματικό» ταμείο για την «ανοικοδόμηση της Ουκρανίας», το «μεγαλύτερο ταμείο επενδυτικών κεφαλαίων παγκοσμίως», με επίκεντρο την Ενέργεια, τις Μεταφορές, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τις βιομηχανίες διπλής χρήσης, ανακοίνωσε στη Διάσκεψη η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Αφού αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία «ReArm Europe», των 800 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει και κοινά πρότζεκτ εξοπλισμών με την Ουκρανία, τόνισε ότι η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος χορηγός της Ουκρανίας, με σχεδόν 165 δισ. ευρώ από την αρχή της ρωσικής εισβολής το 2022. Ανακοίνωσε δε περαιτέρω επιχορηγήσεις - ύψους 1 και 3 δισ. ευρώ αντίστοιχα - που υπογράφηκαν στο πλαίσιο της Διάσκεψης.
Στο ταμείο θα συμμετέχουν η Κομισιόν, η Ιταλία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Πολωνία και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Με αρχικό κεφάλαιο 220 εκατ. ευρώ, φιλοδοξεί να προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις έως 500 εκατ. ευρώ μέχρι την ερχόμενη χρονιά, σύμφωνα με την Κομισιόν.
«Με 2,3 δισ. ευρώ σε υπογεγραμμένες συμφωνίες, στοχεύουμε να αποδεσμεύσουμε έως 10 δισ. ευρώ σε επενδύσεις», είπε ακόμα η φον ντερ Λάιεν. Ο φάκελος των 2,3 δισ. ευρώ περιλαμβάνει εγγυήσεις δανείων για ποσό 1,8 δισ. ευρώ και πάνω από 500 εκατ. σε δωρεές.
Ο «συνασπισμός των προθύμων» αποκτά υπόσταση
Παράλληλα με τη Διάσκεψη συνεδρίασε μέσω τηλεδιάσκεψης ο «συνασπισμός των προθύμων» (Γαλλίας, Γερμανίας, Βρετανίας, Ιταλίας, Πολωνίας), όπου συμμετείχαν για πρώτη φορά εκπρόσωποι των ΗΠΑ.
Συμφωνήθηκε να δημιουργηθεί ένα πολυεθνικό επιχειρησιακό αρχηγείο του συνασπισμού, που θα έχει έδρα το Παρίσι και θα μεταφερθεί εκ περιτροπής στο Λονδίνο μετά από 12 μήνες.
Επιπλέον συμφωνήθηκε πως σε περίπτωση διαρκούς κατάπαυσης του πυρός, μια στρατιωτική δύναμη του συνασπισμού αναμένεται να βοηθήσει στην ανασύσταση των χερσαίων δυνάμεων της Ουκρανίας, διεξάγοντας παράλληλα εναέριες περιπολίες πάνω από τη χώρα και τη Μαύρη Θάλασσα.
Οπως τόνισε ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, έχουν «ωριμάσει» τα ευρωπαϊκά σχέδια για μια «ειρηνευτική» στρατιωτική δύναμη, με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμ. Μακρόν να τα περιγράφει ως «έτοιμα να ξεκινήσουν» μόλις συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός.
Η κοινή γαλλοβρετανική δύναμη μπορεί να φτάσει «μέχρι και τους 50.000 στρατιώτες», είπε ο Μακρόν, και θα χρησιμεύσει ως βάση για μια πιθανή στρατιωτική δύναμη που θα εγγυάται την κατάπαυση του πυρός.
«Η παρουσία ξένου στρατού κοντά στα σύνορά μας είναι απαράδεκτη», σχολίασε το Κρεμλίνο.
Νωρίτερα οι δύο ηγέτες είχαν ανακοινώσει συμφωνία που «συντονίζει τα μέσα πυρηνικής αποτροπής» που διαθέτουν Γαλλία και Βρετανία, διατηρώντας την ανεξαρτησία τους.
«Τις επόμενες μέρες και βδομάδες θα εντείνουμε την υποστήριξή μας για να κρατήσουμε την Ουκρανία στη μάχη, διασφαλίζοντας ότι διαθέτει τον εξοπλισμό που χρειάζεται και αυξάνοντας την πίεση στον Πούτιν μέσω εξουθενωτικών κυρώσεων», δήλωσε ο Στάρμερ.
Μια «ιδέα» για την Ουκρανία και μια «σημαντική ανακοίνωση» για τη Ρωσία
Μια «σημαντική ανακοίνωση» σχετικά με τη Ρωσία προανήγγειλε για τη Δευτέρα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ, ο οποίος έχει εκφράσει δυσαρέσκεια για τη στάση του Ρώσου ομολόγου του, Βλ. Πούτιν.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα προσφέρουν όπλα στην Ουκρανία, που θα τα πληρώσουν οι ΝΑΤΟικοί «σύμμαχοι».
«Στέλνουμε όπλα στο ΝΑΤΟ και το ΝΑΤΟ πληρώνει γι' αυτά τα όπλα, 100%. Οπότε αυτό που κάνουμε είναι ότι τα όπλα που στέλνουμε πάνε στο ΝΑΤΟ, μετά το ΝΑΤΟ θα δώσει αυτά τα όπλα (σ.σ. στην Ουκρανία) και το ΝΑΤΟ πληρώνει γι' αυτά τα όπλα», εξήγησε.
Η Γερμανία έχει ήδη δηλώσει ετοιμότητα να αγοράσει από τις ΗΠΑ μια συστοιχία «Patriot», ενώ οι ΗΠΑ εμφανίζονται να προσπαθούν να «πείσουν» τους «συμμάχους» να δώσουν μια συστοιχία αντιαεροπορικού συστήματος «Patriot», θέμα που συζητήθηκε και στη Ρώμη.
Ο υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας, Σ. Λαβρόφ, και των ΗΠΑ, Μ. Ρούμπιο, συναντήθηκαν στο περιθώριο της Συνόδου του ASEAN, με τη Μόσχα να διατυπώνει μια «νέα ιδέα» για την Ουκρανία, η οποία θα μεταβιβαστεί στον Αμερικανό Πρόεδρο.
