Λίγο μετά από την ώρα που έγινε γνωστή από τον Λευκό Οίκο η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ -Ερντογάν, η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου περνούσε την πόρτα του Μεγάρου Μαξίμου. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο, αφού άλλωστε έχει διατελέσει διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού, αλλά είναι ενδιαφέρον δεδομένου ότι πολύ πρόσφατα βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ο οποίος πέρα από τη συνάντησή του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και παράγοντες της ομογένειας είχε μια κοινωνική συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του Χ. Φιντάν, λίγες ώρες πριν το «σόου» Ερντογάν στα κατεχόμενα.
Προγραμματισμένη και επίσημη συνάντηση, Γεραπετρίτης και Φιντάν, θα έχουν την επόμενη εβδομάδα, στις 14-15 Μαΐου, στο περιθώριο της άτυπης υπουργικής συνόδου του ΝΑΤΟ στην Αττάλεια. Τότε αναμένεται να προσδιοριστεί η ημερομηνία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα την άνοιξη αλλά έχει μετατεθεί, γενικώς και αορίστως, για το καλοκαίρι.
Ο υπουργός Εξωτερικών και θέλει να γίνει αυτή η συνάντηση κορυφής και, ακόμη περισσότερο, θέλει να προετοιμαστεί η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Παράγοντες της ελληνικής διπλωματίας που συνομιλούν μαζί του μεταφέρουν ότι έχει μεταφέρει ξεκάθαρα στον πρωθυπουργό την άποψή του ότι πρέπει να γίνει μια μεγάλη υπέρβαση στα ελληνοτουρκικά εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση από την άλλη πλευρά που, όπως τον αφήνει να καταλάβει ο Χ. Φιντάν, μπορεί να υπάρξει. Γι αυτό, άλλωστε, για την πρόθεση διαλόγου με την Τουρκία, έχει στοχοποιηθεί από το υπερπατριωτικό δεξιό μπλοκ που εμπνέεται από τον Αντώνη Σαμαρά.
Ένα από τα εμπόδια για την πρόοδο στα ελληνοτουρκικά θεωρείται ότι είναι ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας, δημοφιλέστατος στο εσωτερικό της ΝΔ και όχι μόνο, αποτελεί κόκκινο πανί για την Άγκυρα. Ο ίδιος επενδύει στην αμυντική θωράκιση της χώρας, μιλά περισσότερο για εξοπλισμούς παρά για διάλογο με τον τρόπο που τον εννοεί το υπουργείο Εξωτερικών, και η ρητορική του είναι πάντα πιο αυστηρή από εκείνη του Γεραπετρίτη. Στην Άγκυρα δεν του συγχώρεσαν ποτέ τον καβγά του με τον Μ.Τσαβούσογλου, «εντός έδρας», σε ζωντανή μετάδοση και θεωρούν ότι η παραμονή του στο Πεντάγωνο αποτελεί επιθετική κίνηση από την πλευρά της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Αντίθετα, είχαν ικανοποιηθεί από τον ορισμό του Κύπριου πρώην Επιτρόπου και πρώην υπουργού Χρήστου Στυλιανίδη ως συμβούλου του πρωθυπουργού, όμως στην πράξη δεν φαίνεται να «παίζει μπάλα» στο γήπεδο των ελληνοτουρκικών.
Στο στόχαστρο της Άγκυρας, ο Ν. Δένδιας δεν είναι πια μόνος. Με μεγάλη προσοχή παρακολουθούν τις κινήσεις του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Μάκη Βορίδη, ο οποίος έχει προαναγγείλει νομοσχέδιο για τη διευκόλυνση των απελάσεων και την αυστηροποίηση στην αντιμετώπιση των παράτυπων μεταναστών. Γνωρίζοντας τους ευρωπαϊκούς κανόνες, ο Μ. Βορίδης διαψεύδει ότι γίνονται επαναπροωθήσεις από την ελληνική πλευρά (pushbacks), μιλώντας για ενεργητική αποτροπή. Ομως στο Αιγαίο ίπτανται περισσότερα από 500 τουρκικά drones, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που είναι σε θέση να γνωρίζουν, και καταγράφουν τη δραστηριότητα του ελληνικού Λιμενικού για να τροφοδοτήσουν ξένα ΜΜΕ με χρήσιμο υλικό, όταν θεωρήσουν ότι χρειάζεται, για να δυσφημίσουν την Ελλάδα.
Το βασικό ερώτημα που συνδέεται με τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά είναι αν ο πρωθυπουργός θα ακολουθήσει τον Γ. Γεραπετρίτη ή θα επηρεαστεί περισσότερο από τον Ν. Δένδια και τον Μ.Βορίδη, που δεν βρίσκονται σε διαδικασία παρασκηνιακής συνεννόησης μεταξύ τους, όμως δείχνουν να ομονοούν σε κάποια από αυτά τα θέματα.
Συναφές και όχι λιγότερο σημαντικό ερώτημα είναι αν θα βρεθεί η κατάλληλη διεθνής συνθήκη που θα επιτρέψει την πρόοδο στα ελληνοτουρκικά. Εν προκειμένω, έχουν σημασία οι επαφές Νετανιάχου-Χριστοδουλίδη για την ένταξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ στο ευρύτερο σχέδιο του Διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, το οποίο στηρίζουν οι ΗΠΑ.
Ο υπουργός Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου, ενημερώθηκε από τον Ισραηλινό ομόλογό του για αυτές τις συζητήσεις αλλά το αν και πότε θα ξεκινήσει ξανά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, με δεδομένες τις τουρκικές αντιδράσεις, θα εξαρτηθεί από το αν και πότε θα δώσει το πράσινο φως η Ουάσιγκτον.
Για όλους αυτούς του λόγους, το ταξίδι του Κ. Μητσοτάκη στις ΗΠΑ, που προγραμματίζεται για το τρίτο δεκαήμερο του Μαΐου (με αφορμή συζήτηση για τη θαλάσσια ασφάλεια στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του ΣΑ του ΟΗΕ) θα είναι, διπλωματικά, σημαντικό, αν όχι καθοριστικό.
(Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Στο Καρφί» που κυκλοφορεί από το πρωί του Σαββάτου).
