«Το κυβερνητικό σχήμα βρίσκεται στην εξουσία 6 χρόνια. Είναι πολλά τα 6 χρόνια. Ήδη είναι εξαντλημένο και πολιτικά κατάκοπο. Ο ουσιαστικός πολιτικός βίος, με δυνατότητα και αντοχή δύσκολων πολιτικών αποφάσεων εννοώ, έχει ολοκληρωθεί . Της απομένει ο τυπικός βίος, ως το 2027, αν σε αυτό επιμείνει» τονίζει με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέντευξή του στο Dnews o Λευτέρης Κουσούλης.
Ο εκ των κορυφαίων πολιτικών επιστημόνων της χώρας διαμηνύει μάλιστα πως η χώρα είναι πολύ μακριά όχι απλώς από την αυτοδυναμία αλλά και από μια εύκολη λύση διακυβέρνησης και προειδοποιεί: «Η έξοδος από την κρίση στην Ελλάδα που ζούμε απαιτεί καθαρά πλέον την κλιμάκωση της κρίσης. Και οδηγεί στην κλιμάκωση της κρίσης. Οι κοινωνίες σε παρακμή καλούνται κάποια στιγμή να αντέξουν στη δοκιμασία της μετάβασης. Οι διπλές εκλογές και μια Κυβέρνηση συνεργασίας, που υποχρεωτικά θα προκύψει, θα είναι τα πρώτα βήματα αυτής της υποχρεωτικής πορείας».
Πού οδηγείται το πολιτικό σύστημα μετά τα μεγάλα συλλαλητήρια για τα Τέμπη κ. Κουσούλη;
Όλα εδώ και καιρό φωνάζουν ότι υπάρχει πλέον μια διαιρετική γραμμή, μια τομή στον χρόνο, υπάρχει ένα «πριν και μετά τα Τέμπη» . Αυτή η γραμμή χαράχτηκε την μέρα της τραγωδίας. Όπως συμβαίνει συχνά, η συνειδητοποίηση μπορεί να καθυστερήσει ή να μην έρθει ποτέ. Δεν είναι η περίπτωση. Οι δύο μεγάλες κινητοποιήσεις βαθαίνουν την τομή. Μετά τα Τέμπη, όλα διαβάζονται από την αρχή. Μια συμβατική διαχείριση της τραγωδίας από την εξουσία προσκρούει στους συγγενείς των θυμάτων. Η διεκδίκηση για Δικαιοσύνη είναι και γίνεται διεκδίκηση πέραν της Δικαιοσύνης. Είναι διεκδίκηση καθολική. Η αδυναμία της Κυβέρνησης να υποψιαστεί το βάθος της ποιοτικής μεταβολής που υπάρχει μέσα στο καθολικό αίτημα όλα να τα ξαναδούμε από την αρχή, δίνει τον τόνο της φοβισμένης και ανεπαρκούς διαχείρισης της τραγωδίας και την ανυψώνει σε σύμβολο κινητοποίησης και απαρχή μεταβολών. Τα Τέμπη ανακεφαλαιώνουν στη συνείδηση την εμπειρία και αυτό οδηγεί το λεγόμενο πολιτικό σύστημα σε μια οδυνηρή απογύμνωσή του. Η κρίση του θα επιταχυνθεί. Είμαστε ήδη «μετά τα Τέμπη».
Η πρόταση δυσπιστίας της προοδευτικής αντιπολίτευσης απορρίφθηκε. Εκτιμάτε ότι με πρώτη κίνηση τον ανασχηματισμό και εν συνεχεία τις παροχές ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να αλλάξει την ατζέντα από τα Τέμπη και να επανέλθει;
Όχι , δεν μπορεί σήμερα να νοηθεί αυτό, εκτός και αν η κατακερματισμένη αντιπολίτευση στρατευθεί σε αυτό το στόχο. Ακόμη και με αυτό, δύσκολο θα ήταν. Το κυβερνητικό σχήμα βρίσκεται στην εξουσία 6 χρόνια. Είναι πολλά τα 6 χρόνια. Ήδη είναι εξαντλημένο και πολιτικά κατάκοπο. Ο ουσιαστικός πολιτικός βίος, με δυνατότητα και αντοχή δύσκολων πολιτικών αποφάσεων εννοώ, έχει ολοκληρωθεί . Της απομένει ο τυπικός βίος, ως το 2027, αν σε αυτό επιμείνει. Η φαντασία ότι ένας ανασχηματισμός μπορεί να δώσει πνοή στο κυβερνητικό σχήμα έχει απογοητευτικά δοκιμαστεί πολλές φορές στο παρελθόν. Η ζωτικότητα μιας Κυβέρνησης, συνεπώς και το ενδεχόμενο μιας νέας αφετηρίας, συνδέεται με την πολιτική της έμπνευση και το αντίστοιχα απαιτούμενο ψυχικό σθένος. Δεν της απομένει κάτι από αυτά. Την κέρδισε ο πολιτικός της κάματος. Η συνθήκη θα γεννήσει μόνη της την ανάγκη όλα να επισπευσθούν και μάλλον αυτό, ως πολιτική ανάγκη που θα παρασύρει την Κυβέρνηση, θα φέρει πιο κοντά τις εκλογές.
Και το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη;
Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη συνομιλεί με τα εκλογικά του όρια. Συμβατικό, με την παράσταση του παλαιού εαυτού του να το συνοδεύει, παραμένει εγκλωβισμένο σε αυτό που υπήρξε. Μοιάζει με μια υπόθεση σε κλειστό δωμάτιο, που για να μπει το ζωοποιό οξυγόνο καλείσαι να γκρεμίσεις τους τοίχους. Ή να αποδεχθείς τη συνθήκη του στενού εκλογικού σου ορίζοντα.
Αυτοδυναμία δηλαδή δεν υπάρχει πλέον. Άρα κυβερνητική λύση πώς θα προκύψει όταν έρθει η ώρα των εκλογών;
Η χώρα είναι μακριά από την αυτοδυναμία. Όχι μόνο αυτό. Μακριά από εύκολη λύση διακυβέρνησης. Είναι μια κρίση, θα έλεγε κάποιος, ίσως και με ανομολόγητη πρόθεση εκφοβισμού. Όταν μια πολιτική αδυναμία έχει εγκατασταθεί, σημαίνει ότι κάτι βαθύτερα παθολογικό έχει κερδίσει στο υπόβαθρο και μια αυτοδυναμία αριθμητικού τύπου θα ήταν κοινωνικά και πολιτικά απρόσφορη και αναντίστοιχη με τις ανάγκες. Η κρίση ανοίγει δρόμους. Επιταχύνει τη συνειδητοποίηση όλων των συντελεστών. Η έξοδος από την κρίση στην Ελλάδα που ζούμε απαιτεί καθαρά πλέον την κλιμάκωση της κρίσης. Και οδηγεί στην κλιμάκωση της κρίσης. Οι κοινωνίες σε παρακμή καλούνται κάποια στιγμή να αντέξουν στη δοκιμασία της μετάβασης. Οι διπλές εκλογές και μια Κυβέρνηση συνεργασίας, που υποχρεωτικά θα προκύψει, θα είναι τα πρώτα βήματα αυτής της υποχρεωτικής πορείας.
«Μεγάλος συνασπισμός» από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ μπορεί να προκύψει; Και τα λεγόμενα «αντισυστημικά κόμματα» και κυρίως η Ζωή Κωνσταντοπούλου ήρθαν για να μείνουν;
Αυτό που συνηθίζουμε αδόκιμα να ονομάζουμε «αντισυστημικά» κόμματα, είναι εκδηλώσεις της κρίσεις. Είναι μορφές άρνησης και εναντίωσης, χωρίς να κομίζουν ή να έχουν την υποχρέωση να κομίσουν μια πρόταση. Η πρόταση δεσμεύει. Η καταγγελία «απελευθερώνει». Θα έχουν μια θέση στις εξελίξεις που έρχονται, μικρότερης βαρύτητας από τον θόρυβο που προκαλούν. Όλα συνυπάρχουν στη διαδρομή. Στη σύγκρουση που έρχεται το κύριο μέτωπο θα αναπτυχθεί στη ζώνη κεντροδεξιά – κεντροαριστερά , η έκβαση στην μεγάλη κλίμακα θα κριθεί από την πιθανή ενότητα γύρω από ένα τολμηρό μεταρρυθμιστικό μέτωπο ανατροπής των σχέσεων εξουσίας στον πυρήνα της κρατικής δουλοκτησίας, υπέρ των πολιτών.
(Τα βιβλία του Λευτέρη Κουσούλη κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Αρμός»- Τελευταία έκδοση «Τα πρωινά της Πέμπτης»)
