Πρόκειται για το πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ψηφιακών Υπηρεσιών για τη Δημιουργία Δημόσιας Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Παλαιών Σχολικών Εγχειριδίων», που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ευγενίδου.
Η ψηφιακή ιστορική συλλογή σχολικών εγχειριδίων, που χαρακτηρίστηκε από τους ομιλητές ως «πολύτιμο εργαλείο», αριθμεί 6.000 ψηφιοποιημένα βιβλία, πάνω από 1.000.000 σελίδες υψηλής ανάλυσης, καθώς και 15.000 σελίδες αρχείων κειμένου - και έχει στόχο να προσεγγίσει αρχικά κοινό από την εκπαιδευτική, ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα, καθώς τα παλαιά εγχειρίδια μπορούν να χρησιμεύσουν ως πηγή αξιόπιστη για τη σύγχρονη διδασκαλία. Ωστόσο, σε δεύτερο βαθμό, στόχος του προγράμματος είναι να προσεγγίσει και όσους ασχολούνται με την ιστορία της εκπαίδευσης και της κοινωνίας.
«Τα σχολικά εγχειρίδια υπήρξαν ο πυρήνας της κατ' οίκον βιβλιοθήκης εκατομμυρίων Ελλήνων. Δηλαδή, υπήρξαν ένα χειροπιαστό παράδειγμα του δημόσιου σχολείου, ως θεμέλιου της δημοκρατίας», τόνισε χαιρετίζοντας την ημερίδα, ο υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Νίκος Φίλης. «Παρατηρώντας τα σχολικά βιβλία κάθε εποχής, μοιάζει σαν να βλέπουμε το παλίμψηστο της δημιουργίας του εθνικού εαυτού μας. Τα βιβλία συνετέλεσαν στην εθνική ομογενοποίηση και τις κοινωνικές οσμώσεις», είπε ο κ. Φίλης και συνέχισε λέγοντας ότι «εκατομμύρια νέοι, όλες οι γενιές του νεοελληνικού κράτους έμαθαν να γράφουν, να διαβάζουν, να μετρούν και να εξηγούν τον κόσμο, μέσα από τα σχολικά βιβλία. Σε αυτά ενσωματώνονται γνώσεις, αξίες, δεξιότητες, καθώς και κοινωνικές προσδοκίες κάθε εποχής. Συνιστούν το ανάγλυφο της συλλογικής προσπάθειας για την δημιουργία μιας ανανεούμενης εθνικής αφήγησης. Με αυτήν την έννοια τα σχολικά βιβλία αποτελούν διαύλους για την διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης.»
Από τη μεριά του, ο πρόεδρος του ΙΕΠ, Γεράσιμος Κουζέλης, υπογράμμισε τη σημασία του ότι, πλέον, παρέχεται σε όλους η δυνατότητα να δουν την ιστορία της εκπαίδευσης, αλλά παράλληλα δίνει τη δυνατότητα της αντίληψης άλλων δεδομένων, που «αποτυπώνονται» στα σχολικά εγχειρίδια ανά τις δεκαετίες.
«Είναι ένα εντυπωσιακό υλικό, οργανωμένο με τέτοιο τρόπο που να βοηθά σε κάθε ερευνητική προσπάθεια, γιατί αποτυπώνει επιπλέον και την αντίληψη της ελληνικής πολιτείας μέσω της εκπαίδευσης για μία σειρά από κρίσιμα ζητήματα: πώς θέλει να είναι οι Έλληνες πολίτες, τι σημαίνει γνώση, αλλά και την αντίληψη της κοινωνίας σε σχέση με την τεχνολογία και τη γνώση. Και φυσικά, το πώς συγκροτείται η έννοια της εθνικής ταυτότητας, του έθνους, της δημοκρατίας», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Κουζέλης.
Σημειώνεται ότι η ψηφιακή βιβλιοθήκη είναι πλέον επισκέψιμη, και από σταθερό υπολογιστή, αλλά και από φορητή, «έξυπνη» συσκευή, στη διεύθυνση http://e-library.iep.edu.gr και παρέχει στους χρήστες πολλές επιλογές αναζήτησης, καθώς και τη δημιουργία προσωπικού προφίλ, για τη διευκόλυνση της έρευνας που θέλει να κάνει κάθε χρήστης προσωπικά.
Ημερίδα ψηφιοποίησης για τα σχολικά εγχειρίδια
Τη σημασία του έργου της ψηφιοποίησης σχολικών εγχειριδίων από τον 19ο αιώνα έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980, προγραμμάτων σπουδών και πρακτικών εκπαιδευτικών φορέων, υπογράμμισαν οι ομιλητές κατά τη διάρκεια ημερίδας.
