Και για τις δύο κατηγορίες εργαζομένων τίθεται το ζήτημα του χαρακτηρισμού των συμβάσεών τους, ως συμβάσεων έργου ή ως συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας, καθώς και το άμεσα συνδεόμενο ζήτημα της υπαγωγής τους στην ασφάλιση του Ο.Α.Ε.Ε. ή του ΙΚΑ. Ο Συνήγορος του Πολίτη είχε υποστηρίξει ότι οι συνθήκες εργασίας των αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών από άποψη τρόπου, χρόνου και τόπου απασχόλησης είναι παρόμοιες με αυτές που συναντώνται στις περιπτώσεις μίσθωσης εργασίας (εξαρτημένη εργασία) και συνεπώς οι εργαζόμενοι αυτοί δεν θα πρέπει να ασφαλίζονται στον Ο.Α.Ε.Ε.
Με το άρθρο 31 του ν. 4186/2013 (ΦΕΚ 193 Α/17-9-2013), «Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις», «οι παρέχοντες εκπαιδευτικό έργο κατά κύριο επάγγελμα σε αναγνωρισμένα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.), Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.), Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης Επιπέδου 1 και 2 και Κολλέγια εφοδιασμένα με άδεια λειτουργίας εκδοθείσα από τον αρμόδιο φορέα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, υπάγονται στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του α.ν. 1846/1951. Εξαιρούνται από την ασφάλιση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ όσα από τα ανωτέρω πρόσωπα υπάγονται λόγω ιδιότητας στην κύρια ασφάλιση άλλου φορέα και όσοι παρέχουν την εργασία τους αυτή ως συγκύριο επάγγελμα, μη εφαρμοζομένων στην περίπτωση αυτή των διατάξεων του άρθρου 5 του α.ν. 1846/1951 και του άρθρου 39 του ν. 2084/1992. [...]»
Με νεώτερο έγγραφό της, επ' αφορμή των αναφορών εκπαιδευτικών των Σ.Δ. Ε., οι οποίοι δεν περιλαμβάνονταν στο πεδίο εφαρμογής της προαναφερθείσας διάταξης, η Αρχή υποστήριξε ότι η υπαγωγή των καθηγητών των Σ.Δ.Ε. στην ασφάλιση του ΙΚΑ υπό τους όρους του άρθρου 31 του ν. 4186/2013, υπαγορεύεται από τους ίδιους λόγους που αιτιολόγησαν και την υπαγωγή των εκπαιδευτών των Ι.Ε.Κ. και ανταποκρίνεται στην αρχή της ίσης μεταχείρισης ουσιωδώς ομοίων περιπτώσεων, η οποία δεσμεύει και τον νομοθέτη. Για τον λόγο αυτό, ενόψει της δυνατότητας που παρέχεται από το νόμο 3094/2003 στον Συνήγορο του Πολίτη να υποβάλλει νομοθετικές προτάσεις (άρθρο 3 παρ. 5), πρότεινε την τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 31 του ν. 4186/2013, ώστε να προστεθούν και οι παρέχοντες εκπαιδευτικό έργο στα Σ.Δ.Ε. στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης αυτής.
Με το άρθρο 46 του ν. 4331/2015 (ΦΕΚ Α/69/02-07-2015) τροποποιήθηκε το πρώτο εδάφιο του άρθρου 31 του ν. 4186/2013 (ΦΕΚ Α/193), στο πεδίο εφαρμογής του οποίου εντάχθηκαν και οι αναπληρωτές και ωρομίσθιοι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 4331/2015, οι συνθήκες εργασίας των αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών από άποψη τρόπου, χρόνου και τόπου απασχόλησης είναι παρόμοιες με αυτές που συναντώνται στις περιπτώσεις μίσθωσης εργασίας (εξαρτημένη εργασία) και συνεπώς οι εργαζόμενοι αυτοί δεν θα πρέπει να ασφαλίζονται στον Ο.Α.Ε.Ε. Επισημαίνεται δε ότι «η εν λόγω κατηγορία εργαζομένων επιβαρύνεται με υψηλά ποσά ασφαλιστικών εισφορών, με αποτέλεσμα η απασχόληση αυτή να καθίσταται ασύμφορη, καθώς πρόκειται για αναπληρωτές και ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι λαμβάνουν χαμηλές αποδοχές». Για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης εκδόθηκαν οι υπ' αρ. Φ.80000/οικ.31071/1024/17.7.2015 και 42/14.09.2015 εγκύκλιοι, της ΓΓΚΑ και του ΙΚΑ αντίστοιχα.
