Σημαντική αύξηση καταγράφει η δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για φροντιστήρια, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΚΑΝΕΠ της ΓΣΕΕ, η οποία αποτυπώνει με συστηματικό τρόπο την έκταση και τη δυναμική της λεγόμενης «σκιώδους εκπαίδευσης» στην Ελλάδα. Η έρευνα, που βασίζεται σε τριετή ανάλυση, αναδεικνύει τόσο το οικονομικό βάρος που επωμίζονται οι οικογένειες όσο και τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η φροντιστηριακή εκπαίδευση στη μαθησιακή πορεία των νέων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 2023 οι συνολικές δαπάνες για φροντιστήρια ανήλθαν στα 614 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, ενώ από το 2021 η αύξηση φτάνει το 35,7% σε πραγματικές τιμές. Η συντριπτική πλειονότητα των δαπανών, ποσοστό 94,6%, αφορά τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη βαρύτητα των πανελλαδικών εξετάσεων στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Την ίδια στιγμή, η πρωτοβάθμια εκπαίδευση συγκεντρώνει μόλις το 4,2% της συνολικής δαπάνης, ωστόσο παρουσιάζει εντυπωσιακή αύξηση, καθώς τα ποσά έχουν τετραπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία, από 5,9 εκατομμύρια ευρώ το 2013 σε 26,1 εκατομμύρια ευρώ το 2023.
Η μελέτη επισημαίνει ότι τα φροντιστήρια αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 52,3% της συνολικής ιδιωτικής εκπαιδευτικής δαπάνης των νοικοκυριών και αντιστοιχούν στο 9% της συνολικής καταναλωτικής τους δαπάνης, έναντι 7,5% το 2013. Η μέση μηνιαία οικογενειακή δαπάνη για φροντιστήρια ανέρχεται στα 180 ευρώ, ωστόσο η κατανομή είναι ιδιαίτερα άνιση καθώς το φτωχότερο 25% των νοικοκυριών δαπανά κάτω από 70 ευρώ τον μήνα, ενώ το πλουσιότερο 25% ξεπερνά τα 250 ευρώ. Ακόμη πιο έντονη είναι η ανισότητα όταν εξετάζεται η επιβάρυνση σε σχέση με το εισόδημα, καθώς τα νοικοκυριά με μηνιαίο εισόδημα έως 750 ευρώ διαθέτουν για φροντιστήρια το 24,1% του ετήσιου εισοδήματός τους, σε αντίθεση με μόλις 3,3% που αντιστοιχεί στις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παρά το υψηλό κόστος, τα ποσοστά ικανοποίησης από τη φροντιστηριακή εκπαίδευση παραμένουν υψηλά, καθώς περίπου το 68% έως 70% των γονέων και των νέων δηλώνουν αρκετά έως πολύ ικανοποιημένοι. Ωστόσο, η ίδια έρευνα καταγράφει και σημαντικούς προβληματισμούς, με το 50% των γονέων να θεωρεί ότι τα φροντιστήρια επιβαρύνουν οικονομικά την οικογένεια και επιτείνουν την πίεση στους μαθητές. Παράλληλα, το 48,7% των γονέων εκτιμά ότι τα παιδιά τους δεν θα είχαν πετύχει στις πανελλαδικές εξετάσεις χωρίς τη στήριξη φροντιστηρίου.
Επιπλέον, η ιδιωτική εκπαιδευτική δαπάνη ως ποσοστό των δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση έφτασε το 14% το 2023, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας. Η μελέτη αναδεικνύει επίσης σημαντικές προκλήσεις στον κλάδο, όπως οι χαμηλές αποδοχές των εκπαιδευτικών, η εργασιακή ανασφάλεια, η ασάφεια στο εργασιακό καθεστώς, η ανασφάλιστη εργασία και η έλλειψη συλλογικών συμβάσεων, καθώς και η έντονη πίεση για υψηλές επιδόσεις.
Συνολικά, τα ευρήματα σκιαγραφούν μια εκπαιδευτική πραγματικότητα όπου η φροντιστηριακή εκπαίδευση έχει καταστεί σχεδόν αναπόσπαστο συμπλήρωμα του σχολείου, ενισχύοντας τις κοινωνικές ανισότητες και επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις, με έμφαση στην ενίσχυση του δημόσιου σχολείου, τον περιορισμό της εξάρτησης από τις εξετάσεις, τη δημιουργία δημόσιων δομών ενισχυτικής διδασκαλίας, καθώς και τη διασφάλιση της ποιότητας και των εργασιακών δικαιωμάτων στον χώρο της εκπαίδευσης.
