Γεγονός είναι το πρώτο ιδιωτικό Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα με απόφαση του ΣτΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες το ΣτΕ με 18 «ναι» έναντι 8 «όχι» έκρινε ότι η δημιουργία ιδιωτικού Πανεπιστημίου είναι σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο, ενώ προσθέτουν στην απόφασή τους ότι «δεν παραβιάζονται οι Συνταγματικές αρχες και το άρθρο 16»
Επίσης, με πλειοψηφία 14 έναντι 11 κρίθηκε ότι δεν υπάρχει ζήτημα ούτε με τη Γενική Συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (General Agreement on Trade in Services, άλλως GATS).
H ανακοίνωση του ΣτΕ
Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Σύμφωνα με το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989, όπως προστέθηκε με το άρθρο 25 του ν. 4786/2021
Ανακοινώνει τα εξής:
Στις 2.6.2025 και 13.6.2025 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διασκέψεις υποθέσεων σχετικών με την εγκατάσταση και λειτουργία στην Ελλάδα Παραρτημάτων - Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ). Οι υποθέσεις αυτές συζητήθηκαν κατά τη δικάσιμο της 11.4.2025, προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο των διατάξεων του ν. 5094/2024.
Το Δικαστήριο έκρινε τα εξής:
Α. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 8 του άρθρου 16 του Συντάγματος, ενόψει και του σκοπού τους, που συνίσταται στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την παρ. 1 του άρθρου 16, η οποία κατοχυρώνει την ελευθερία της εκπαίδευσης και την ακαδημαϊκή ελευθερία, ερμηνεύονται - σύμφωνα και με την ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 28 του Συντάγματος αλλά και επί τη βάσει των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας των κρατών μελών (αρ. 2 και 4 παρ.3 ΣΕΕ) - σε αρμονία με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, οι ως άνω συνταγματικές διατάξεις ερμηνεύονται ενόψει των νεότερων νομοθετικών και νομολογιακών δεδομένων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία αφορούν την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης (αρ. 165 ΣΛΕΕ), την ελευθερία εγκατάστασης (αρ. 49 ΣΛΕΕ), καθώς και το θεμελιώδες δικαίωμα ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με σεβασμό των δημοκρατικών αρχών (αρ. 14 παρ. 3 του Χάρτη). Επί τη βάσει των ανωτέρω, δεν αποκλείεται κατά το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχομένων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στην GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίον διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο σπουδών και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία. Κατόπιν τούτων, απορρίπτονται, κατά πλειοψηφία, τρεις αιτήσεις ακυρώσεως που έχουν ασκηθεί από Καθηγητές Α.Ε.Ι. και την ΠΟΣΔΕΠ.
Β. Το σύστημα του ως άνω νόμου, ως προς τους όρους αδειοδότησης και λειτουργίας, δεν εισάγει υπέρμετρους περιορισμούς στην ελευθερία εγκατάστασης (άρθρο 49 ΣΛΕΕ).
Κατόπιν τούτου, απορρίπτεται, κατά πλειοψηφία, αίτηση ακυρώσεως των κολλεγίων.
Η δήλωση Ζαχαράκη
«Η σημερινή ανακοίνωση της απόφασης της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία κρίθηκε συνταγματικός ο νόμος 5094/2024 για την ίδρυση και τη λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα, ανοίγει το δρόμο για την υλοποίηση μιας ιστορικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο επικύρωσε την αρτιότητα του ν. 5094/2024, με τον οποίο δημιουργήσαμε για πρώτη φορά ένα αυστηρό θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων σε εναρμόνιση με το ενωσιακό δίκαιο και τις σύγχρονες ακαδημαϊκές ανάγκες και με σεβασμό στη συνταγματική απαίτηση για υψηλού επιπέδου ανώτατη εκπαίδευση.
Η θεσμοθέτηση της δυνατότητας ίδρυσης και λειτουργίας παραρτημάτων διεθνών πανεπιστημίων στην Ελλάδα αποτελεί ένα κομβικό βήμα για την ενίσχυση της ακαδημαϊκής πολυμορφίας και της ελευθερίας επιλογής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δημιουργείται πλέον ένας ανοιχτός, δυναμικός και εξωστρεφής εκπαιδευτικός χάρτης, στον οποίο συνυπάρχουν, με όρους διαφάνειας και ποιότητας, τα δημόσια πανεπιστήμια με αναγνωρισμένα ιδρύματα του εξωτερικού. Ήδη, δώδεκα καταξιωμένα πανεπιστήμια από το εξωτερικό ετοιμάζονται να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους στη χώρα μας από το νέο ακαδημαϊκό έτος, προσφέροντας προγράμματα σπουδών υψηλής ποιότητας, με έμφαση στην καινοτομία και τη σύνδεση με την αγορά εργασίας. Η έλευσή τους ενισχύει τη διεθνοποίηση της ελληνικής εκπαίδευσης και καθιστά την Ελλάδα περιφερειακό κόμβο γνώσης και προοπτικών.
Τα δημόσια πανεπιστήμια, τα οποία έχουν ενισχυθεί ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια σε θεσμικό, χρηματοδοτικό και οργανωτικό επίπεδο, καλούνται να συνυπάρξουν με τα νέα ιδρύματα σε ένα υγιές πλαίσιο ακαδημαϊκού ανταγωνισμού. Ο στόχος είναι κοινός: η συνολική αναβάθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης και η προσφορά περισσότερων και καλύτερων επιλογών στους φοιτητές.
Πέρα από τον εκπαιδευτικό του χαρακτήρα, το νέο πλαίσιο λειτουργεί και ως καταλύτης για την οικονομική ανάπτυξη και την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επιστροφή Ελλήνων φοιτητών και επιστημόνων, ανακόπτει το φαινόμενο της φυγής ταλέντου και ενισχύει την κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, αναμένεται να ενισχύσει άμεσα την ελληνική οικονομία μέσω των επενδύσεων στην εκπαίδευση και την έρευνα, την αύξηση του φοιτητικού πληθυσμού, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη δραστηριοποίηση επιμέρους κλάδων, όπως η αγορά ακινήτων και ο εκπαιδευτικός τουρισμός.
Η Κυβέρνηση παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών, μέσω ισχυρών μηχανισμών αξιολόγησης και θεσμικής εποπτείας, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και τη μακροπρόθεσμη αναβάθμιση της χώρας στον διεθνή εκπαιδευτικό χάρτη. Η Ελλάδα κάνει σήμερα ένα αποφασιστικό βήμα προς την εξωστρέφεια, επενδύοντας στη γνώση, στις συνεργασίες και στις προοπτικές των νέων. Εντάσσεται ενεργά στο παγκόσμιο ακαδημαϊκό περιβάλλον και προσφέρει ουσιαστικούς λόγους αισιοδοξίας για το μέλλον.»
Η δήλωση Πιερρακάκη
«Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που κρίνει συνταγματικό τον νόμο 5094/24 για την εγκατάσταση και λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων στη χώρα μας, συνιστά δικαίωση της βούλησης μας να γκρεμίσουμε τείχη, να σπάσουμε ριζωμένα ταμπού, να ξεπεράσουμε ιδεοληψίες και να δώσουμε περισσότερες επιλογές και ευκαιρίες στους φοιτητές που θέλουν να σπουδάσουν στη χώρα μας.
Το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο με την απόφασή του πιστοποιεί ότι η κυβέρνηση λειτούργησε με σεβασμό στους θεσμούς. Όσοι τόσα χρόνια χρησιμοποιούσαν το Σύνταγμα ως πρόσχημα για να μην αλλάξει τίποτα στη χώρα, σήμερα καλούνται να εξηγήσουν στους πολίτες την ακινησία ετών που αποστέρησε από την Ελλάδα φοιτητές, την αποδυνάμωσε από εκείνους που μετανάστευσαν σε χώρες του εξωτερικού για να σπουδάσουν ελλείψει άλλης εναλλακτικής, προκάλεσε ταλαιπωρία στις οικογένειες τους και είχε ως συνέπεια τεράστιες απώλειες στην αναπτυξιακή δραστηριότητα της χώρας μας.
Η Ελλάδα από σήμερα τελεσίδικα σταματά να αποτελεί εξαίρεση σε έναν παγκόσμιο εκπαιδευτικό κανόνα. Η συνύπαρξη του Δημόσιου πανεπιστημίου με τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια ενισχύει την ακαδημαϊκή ανταγωνιστικότητα, την προσέλκυση επενδύσεων για έρευνα, καινοτομία και διεθνή συνεργασία.
Με την ιστορική αυτή απόφαση πραγματοποιείται ένα μεγάλο βήμα προόδου και αυτοπεποίθησης. Ένα βήμα που καταδεικνύει ότι το μέλλον ανήκει σε όσους τολμούν να το οραματιστούν και να το χτίσουν».
Δήλωση του Υφυπουργού Παιδείας αρμόδιου για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Καθηγητή Νίκου Παπαϊωάννου
«Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας επιβεβαιώνει με τον πλέον εμφατικό τρόπο την εμβληματική μεταρρυθμιστική πολιτική της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και την ορθότητα και συνταγματική θεμελίωση του νόμου 5094/2024 του τότε Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Κυριάκου Πιερρακάκη. Μιας μεταρρύθμισης που σχεδιάστηκε με συνέπεια, μελετήθηκε σε βάθος και υλοποιείται με υπευθυνότητα, προκειμένου να προσφέρει στους νέους περισσότερες και ουσιαστικότερες επιλογές σπουδών, μέσα σε ένα αυστηρά εποπτευόμενο πλαίσιο ποιότητας και διαφάνειας.
Με αυτή την απόφαση, κατοχυρώνεται η δυνατότητα εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα, όχι ως απειλή προς το δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά ως ευκαιρία για ανανέωση, αλληλεπίδραση και υγιή ανταγωνισμό. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν έρχεται να ακυρώσει όσα έχουμε κατακτήσει, αλλά να τα συμπληρώσει και να τα εξελίξει. Διευρύνει τα σύνορα της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης και ενισχύει τη διεθνή της παρουσία.
Ήδη, το έντονο ενδιαφέρον 12 κορυφαίων πανεπιστημίων από το εξωτερικό –με προγράμματα προσανατολισμένα στην καινοτομία, την τεχνολογία, την επιχειρηματικότητα και τις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας– αποδεικνύει ότι η Ελλάδα καθίσταται ελκυστικός προορισμός όχι μόνο για σπουδές, αλλά και για εκπαιδευτικές επενδύσεις. Κερδίζουμε πολύτιμο έδαφος στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη, χωρίς να παρεκκλίνουμε ούτε στιγμή από τη βασική μας αρχή: τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών για όλους, ανεξαρτήτως φορέα παροχής.
Το δημόσιο πανεπιστήμιο εξακολουθεί να αποτελεί τον θεμέλιο λίθο του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη το έχει ενισχύσει με αυξημένη χρηματοδότηση και νέες δυνατότητες ανάπτυξης. Το πλαίσιο που διαμορφώσαμε προσφέρει στους φοιτητές περισσότερες ευκαιρίες και στα ιδρύματα περισσότερα εργαλεία να αναπτυχθούν, να συνεργαστούν και να ανταγωνιστούν με όρους εξωστρέφειας και ποιότητας.
Η μεταρρύθμιση που προχωρούμε δεν είναι τυχαία. Ανταποκρίνεται σε ένα ώριμο κοινωνικό αίτημα: να σπάσουμε τα στεγανά, να φέρουμε κοντά τον ακαδημαϊκό χώρο με την οικονομία, να αναδείξουμε την Ελλάδα σε κέντρο γνώσης, έρευνας και καινοτομίας. Η απόφαση του ΣτΕ μάς ενισχύει θεσμικά και μας δεσμεύει πολιτικά να συνεχίσουμε με την ίδια αποφασιστικότητα, χωρίς ιδεοληψίες, χωρίς εσωστρέφεια, αλλά με εθνική αυτοπεποίθηση.
Η νέα σελίδα στην ανώτατη εκπαίδευση δεν γράφεται με αποκλεισμούς, αλλά με συμπερίληψη, ελευθερία επιλογών και εμπιστοσύνη στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα: να αναβαθμίσουμε συνολικά την ποιότητα των σπουδών στη χώρα μας. Και σε αυτό το στοίχημα, δεν περισσεύει κανείς».
Η δήλωση του Ευάγγελου Βενιζέλου
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικές με την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ με την οποία ο νόμος για τα μη κρατικά ΑΕΙ κρίθηκε συνταγματικός και συμβατός με το Δίκαιο της ΕΕ, δήλωσε τα εξής :
«Η σημερινή απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για τον νόμο περί μη κρατικών ΑΕΙ έχει τεράστια ερμηνευτική σημασία. Χαίρομαι γιατί έγινε αποδεκτή η θεωρητική προσέγγιση που έχω προτείνει περί «επαυξημένου Συντάγματος» που προκύπτει μέσα από τη σύμφωνη με το Δίκαιο της ΕΕ και την ΕΣΔΑ ερμηνεία του Συντάγματος. Χαίρομαι γιατί βρήκε πρακτική εφαρμογή η ερμηνευτική δήλωση στο άρθρο 28 του Συντάγματος που είχα εισηγηθεί στην αναθεώρηση του 2001. Είναι τιμητικό για τον καθηγητή Β. Σκουρή, πρώην Πρόεδρο του ΔΕΕ και εμένα το γεγονός ότι το ΣτΕ υιοθέτησε τις θέσεις που αναπτύξαμε στη σχετική κοινή μας γνωμοδότηση.
Τέλος χαίρομαι γιατί, έστω με πολυετή καθυστέρηση, γίνεται ευρύτατα αποδεκτό αυτό που υποστήριζα σταθερά, ότι δεν απαιτείται να προηγηθεί αναθεώρηση του άρθρου 16 γιατί και υπό τη σημερινή μορφή της συνταγματικής διάταξης, ο κοινός νομοθέτης μπορεί να ρυθμίσει το ζήτημα των μη κρατικών ΑΕΙ».
Το σχόλιο του Νάσου Ηλιόπουλου
Με καυστική του ανάρτηση ο Νάσος Ηλιόπουλος από πλευράς Νέας Αριστερά σχολιάζει αιχμηρά την απόφαση για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Όπως σημειώνει «Χώρα μπανανία - Δικαιοσύνη τσίρκο. Συνταγματικά έκρινε το ΣτΕ την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ. Προφανώς το σύνταγμα αποτελεί πια μία μικρή λεπτομέρεια στην χώρα. Τι λέει όμως συγκεκριμένα το σύνταγμα;
Ας δούμε το άρθρο 16:
π5 "Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου"
π8 "Η σύσταση ανωτάτων σχολών από ιδιώτες ΑΠΑΓΟΡΕΎΕΤΑΙ".
Με απλά λόγια το ΣτΕ αποφάσισε ότι το "αποκλειστικά" και το "απαγορεύεται" δεν είναι ακριβώς έτσι και μπορεί να σημαίνουν και κάτι διαφορετικό από αυτό που κατανοεί ένας μαθητής 1ης δημοτικού.Ίσως μια μικρή λεπτομέρεια είναι ότι αρκετά από τα μέλη του ΣτΕ που συμμετείχαν στην απόφαση έχουν βλέψεις να ανέβουν στην ιεραρχία το επόμενο διάστημα. Αλλά αυτό θα το έλεγε μόνο ένας κακοπροαίρετος που δεν πιστεύει στην ανεξάρτητη ελληνική δικαιοσύνη. Το επόμενο βήμα για την κυβερνητική πολιτική θα είναι η εισαγωγή διδάκτρων στα δημόσια ΑΕΙ, κάτι διαφορετικό θα αποτελεί «νόθευση του ανταγωνισμού» με τα κολλέγια που βαφτίστηκαν τώρα ΑΕΙ. Γιατί όπως είχε πει και ο Κ. Μητσοτάκης «ένα παιδί από το Περιστέρι μπορεί να γίνει ψυκτικός» και άρα δεν χρειαζόμαστε δημόσια πανεπιστήμια ανοιχτά, όσο αυτό γίνεται, για όλα τα παιδιά. Η πολιτική της ΝΔ είναι μια πολιτική λεηλασίας και καταστροφής κάθε κοινωνικού και δημόσιου χώρου. Στο χέρι μας είναι να τους σταματήσουμε.
{https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1263609398455847&id=100044203955367&rdid=c4USVF7O7D4jtTko#}
ΚΝΕ: Οι φοιτητές με τον αγώνα τους θα υπερασπιστούν το δικαίωμά τους σε σύγχρονες, αποκλειστικά δημόσιες και δωρεάν σπουδές
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, που εγκρίνει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, είναι προκλητική και σε πλήρη αντίθεση με τους αγώνες της νεολαίας και το δικαίωμα της σε σύγχρονες, αποκλειστικά δημόσιες και δωρεάν σπουδές.Η επίκληση του ΣτΕ στο δίκαιο της ΕΕ επιβεβαιώνει ότι η εμπορευματοποίηση - ιδιωτικοποίηση και η υποβάθμιση των σπουδών έχει τη σφραγίδα της αντιδραστικής πολιτικής της ΕΕ που μετατρέπει τα ΑΕΙ σε σούπερ μάρκετ πτυχίων και τους φοιτητές σε πελάτες.
Αυτό είναι το «ευρωπαϊκό κεκτημένο» στο οποίο όλα τα κόμματα πλην ΚΚΕ συμφωνούν.Αυτό το ευρωενωσιακό δίκαιο κάνει κουρέλι ακόμα και το άρθρο 16 του Συντάγματος που προβλέπει ρητά ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από δημόσια ιδρύματα. Στρώνει το έδαφος για την επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση σε ακόμα πιο αντιδραστική κατεύθυνση που πρέπει να συναντήσει την αποφασιστική αντίδραση των φοιτητών και όλου του λαού.Η επίκληση στην παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης από ιδιωτικά κολέγια που βαφτίζονται «πανεπιστήμια» και στην ακαδημαϊκή ελευθερία που θα καθορίζεται από την κερδοφορία των εμπόρων πτυχίων προκαλεί τη νοημοσύνη του ελληνικού λαού που πλειοψηφικά τάχθηκε ενάντια στον απαράδεκτο νόμο της ΝΔ.
Τη μόνη «ελευθερία» που αναγνωρίζουν είναι αυτή των μονοπωλίων να αποφασίζουν τον προσανατολισμό της επιστήμης και της έρευνας, να αξιοποιούν τις υποδομές και το προσωπικό των δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων προς όφελος των κερδών τους, ακόμα και για πολεμικούς σκοπούς.
Η ΚΝΕ θα συνεχίσει να πρωτοστατεί στον αγώνα μαζί με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές, τους μαθητές, την εκπαιδευτική κοινότητα για ένα σύγχρονο, αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν Πανεπιστήμιο, για πτυχία με αξία κι επιστήμη στην υπηρεσία των κοινωνικών αναγκών.Για να ανατραπεί η πολιτική της ΕΕ και των ελληνικών κυβερνήσεων που στερεί το οξυγόνο και την προοπτική από τους νέους και τις νέες
