Ένα από τα μέτρα που εντάσσονται στην εθνική στρατηγική για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας και της Παραβατικότητας Ανηλίκων είναι η κοινωνική εργασία στα σχολεία σε αντικατάσταση της επιβολής του μέτρου της αποβολής για τους μαθητές δράστες περιστατικών σχολικού εκφοβισμού.
Όπως αναφέρθηκε από την πρόεδρο της Επιτροπής για την Αντιμετώπιση της Βίας και Παραβατικότητας των Ανηλίκων, Βασιλική Αρτινοπούλου, η κοινωνική εργασία εντάσσεται επίσημα στα πειθαρχικά μέτρα που υιοθετούνται στα Γυμνάσια και Λύκεια στις περιπτώσεις παραβατικών μαθητών. Η νέα αυτή πρακτική που είναι διαδεδομένη σε αρκετές χώρες του εξωτερικού επί της ουσίας θα αποτελεί μια αντιπρόταση για τα πειθαρχικά μέτρα που λαμβάνονται για μαθητές που εμπλέκονται σε ζητήματα σχολικού εκφοβισμού.
Σύμφωνα με το προωθούμενο σχέδιο του Υπουργείο Παιδείας που εναρμονίζεται με το πλαίσιο της στρατηγικής για την πάταξη της νεανικής παραβατικότητας από την επόμενη σχολική χρονιά 2025-2025 η αποβολή για τους δράστες σχολικού εκφοβισμού εμπλουτίζεται με ένα εναλλακτικό πειθαρχικό μέτρο, αυτό της υποχρεωτικής κοινωνικής εργασίας εντός σχολικής μονάδας.
Κοινωνική εργασία: Η αντιπρόταση στην αποβολή στην μάχη κατά του σχολικού εκφοβισμού
Πρόκειται για ένα μέτρο που στοχεύει στην πειθαρχία και την προσφορά του παραβατικού μαθητή σε δραστηριότητες που έχουν θετικό αντίκτυπο στην κοινότητα του σχολείου, όπως:
- Η βοήθεια σε μικρότερους μαθητές.
- Η συμμετοχή σε οργανωμένες δράσεις καθαριότητας, τακτοποίησης ή συντήρησης χώρων.
- Η συμβολή σε δράσεις ευαισθητοποίησης κατά του σχολικού εκφοβισμού.
- Η ενίσχυση συμμαθητών σε μαθήματα ή εξωσχολικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με τις εξαγγελίες πρόκειται για ένα νέου τύπου πειθαρχικό μέτρο συμμόρφωσης που στηρίζεται στη φιλοσοφία της αποκαταστατικής δικαιοσύνης και αποσυνδέει την τιμωρητική διάθεση που αποπνέει η επιβολή του μέτρου της αποβολής. Μέσω της κοινωνικής εργασίας δίνεται στον μαθητή η δυνατότητα να αντιληφθεί τον αντίκτυπο των πράξεών του, να αναλάβει ευθύνη και να επανορθώσει με πράξεις που έχουν αξία και συμβολή.
Όπως τόνισε η επικεφαλής της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, Βάσω Αρτινοπούλου η πρόταση προβλέπει ότι σε περιπτώσεις ελαφρύτερων παραπτωμάτων, ο μαθητής θα παραμένει στο σχολικό περιβάλλον και θα εκτελεί κοινωνική εργασία κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, προβλέπεται η ένταξη του μαθητή σε ειδικά κέντρα κοινωνικής υποστήριξης, όπου η παρέμβαση θα είναι πιο δομημένη και υποστηρικτική.Η εφαρμογή του μέτρου θα συνοδεύεται από την υποστήριξη κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων, με στόχο να υπάρχει συνεχής αξιολόγηση των επιπτώσεων, αλλά και ουσιαστική καθοδήγηση του μαθητή.
Οι συμβουλευτικές συναντήσεις του μαθητή με ειδικούς θα υλοποιούνται εκτός της αίθουσας διδασκαλίας και εντός της σχολικής μονάδας και μπορεί να περιλαμβάνουν τουλάχιστον μία ώρα με τον/τη Διευθυντή/ρια του σχολείου, τον/την εκπαιδευτικό, υπεύθυνο/η του Τμήματος, τον/την ψυχολόγο και κοινωνικό/ή λειτουργό του σχολείου [μέλη της Επιτροπής Διεπιστημονικής Υποστήριξης/>(Ε.Δ.Υ.) του Σχολικού Δικτύου Εκπαιδευτικής Υποστήριξης (Σ.Δ.ΕΥ.) σε όσα σχολεία είναι ενταγμένα σε (Σ.Δ.ΕΥ.)] και δύο ώρες με τον/τη Σύμβουλο Σχολικής Ζωής. Ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού, πραγματοποιείται παραπομπή του μαθητή σε δομές της κοινότητας με τις οποίες και συνεργάζεται η Διεύθυνση.
Η κοινωνική εργασία στο σχολείο εντάσσεται σε μία ολιστική στρατηγική, που βλέπει την ανήλικη παραβατικότητα όχι απλώς ως παράβαση κανόνων, αλλά ως σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικών και ψυχολογικών αιτίων τονίζεται από πλευράς Υπουργείου Παιδείας.
Στη δική της εισαγωγική τοποθέτηση η αρμόδια Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, επισήμανε ότι στο πλαίσιο της πάταξης της βίας προωθείται η αντιπρόταση για εφαρμογή του μέτρου της αποβολής εντός σχολικής μονάδας. Όπως ανέφερε η κ. Ζαχαράκη, θα αλλάξει η φιλοσοφία και ο στόχος της αποβολής. Το παιδί που θα παίρνει αποβολή δεν θα τίθεται εκτός σχολικής ζωής, αλλά θα βρίσκεται εκτός σχολικής τάξης, παρακολουθώντας ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Κληθείσα να σχολιάσει το μοντέλο της προσφοράς κοινωνικής εργασίας εξήγησε ότι θα μπορεί το παιδί να συμμετάσχει σε κάποια κοινωνική δραστηριότητα ή να παρέχει βοήθεια (για παράδειγμα σε κάποιον βρεφονηπιακό σταθμό του οικείου δήμου).
