Σύμφωνα με την νέα απόφαση του υφυπουργού Παιδείας κ. Μπαξεβανάκη οι σπουδαστές των Ι.Ε.Κ. που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 120 ημερομίσθια στην ειδικότητα που εγγράφονται, απαλλάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 από την υποχρέωση φοίτησης του εξαμήνου Πρακτικής Άσκησης και τους απονέμεται η Βεβαίωση Επαγγελματικής Κατάρτισης με την ολοκλήρωση των τεσσάρων εξαμήνων της θεωρητικής και της εργαστηριακής κατάρτισης.
Επίσης οι σπουδαστές των Ι.Ε.Κ. που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 40 ημερομίσθια στην ειδικότητα που εγγράφονται, προσμετρούνται αυτά στον χρόνο της Πρακτικής Άσκησης, εφόσον το επιθυμούν, με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986.
Η Πρακτική Άσκηση, είναι συνολικής διάρκειας 960 ωρών. H Πρακτική Άσκηση μπορεί να πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση των δύο πρώτων εξαμήνων.
Οι σπουδαστές Ι.Ε.Κ. δύνανται να πραγματοποιούν την Πρακτική Άσκηση σε φυσικά πρόσωπα, Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ. και δημόσιες υπηρεσίες με ευθύνη του Ι.Ε.Κ. στο οποίο φοιτούν. Η περίοδος της πρακτικής άσκησης μπορεί να είναι συνεχιζόμενη ή τμηματική.
Η εποπτεία, ο συντονισμός, η διασφάλιση της ποιότητας και η αξιολόγηση της πρακτικής άσκησης πραγματοποιούνται με ευθύνη του Διευθυντή του Ι.Ε.Κ. ή άλλου οριζόμενου από αυτόν προσώπου ως Συντονιστή Πρακτικής Άσκησης. Ο Συντονιστής Π.Α. είναι αρμόδιος για την παρακολούθηση της παρουσίας του καταρτιζομένου, τη διασφάλιση της ποιότητας του περιβάλλοντος εργασίας του, τον επιτόπιο έλεγχο της επιχείρησης και την τήρηση ατομικού φακέλου πρακτικής άσκησης με τις σχετικές μηνιαίες εκθέσεις προόδου.
Η Πρακτική Άσκηση, τόσο στους ιδιωτικούς, όσο και στους φορείς του Δημοσίου, είναι δυνατόν να χρηματοδοτείται από εθνικούς ή / και κοινοτικούς πόρους, σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις.
Υλοποίηση Προγράμματος Μαθητείας Ι.Ε.Κ.
Ως Μαθητεία ορίζεται το εκπαιδευτικό σύστημα, στο οποίο ο μαθησιακός χρόνος εναλλάσσεται μεταξύ χώρου εργασίας και δομής κατάρτισης (δυϊκό σύστημα). Η Μαθητεία στα Ι.Ε.Κ., η οποία ορίζεται στο εξής ως «Πρόγραμμα Μαθητείας Ι.Ε.Κ.» αποτελείται από δύο τμήματα: «Πρόγραμμα Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.» και «Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας».
Στο Πρόγραμμα Μαθητείας Ι.Ε.Κ. εγγράφονται οι απόφοιτοι του 4ου εξαμήνου φοίτησης, εφόσον δεν έχουν πραγματοποιήσει πρακτική άσκηση. Η συνολική διάρκειά του είναι 960 ώρες και επιμερίζεται σε 192 ώρες κατάρτιση στο Ι.Ε.Κ., στο εξής «Πρόγραμμα Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.» και 768 ώρες μαθητεία στον χώρο εργασίας, στο εξής «Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας». Το «Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας» πραγματοποιείται σε φορείς του κατά το άρθρο 51 του ν. 1892/1990 (Α' 101) δημοσίου τομέα, φυσικά πρόσωπα, Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ., στο εξής «εργοδότης», σε αντικείμενα αντίστοιχα των ειδικοτήτων που έχουν προκηρυχθεί.
Η χρονική κατανομή των ωρών μεταξύ δομής κατάρτισης και χώρου εργασίας ανά εβδομάδα ορίζεται σε μία ημέρα στο Ι.Ε.Κ. και τέσσερις ημέρες στον χώρο εργασίας, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο Πρόγραμμα Σπουδών Μαθητείας. Σε ειδικές περιπτώσεις, ανάλογα με τη φύση της εργασίας της ειδικότητας υπάρχει δυνατότητα, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών, διαφορετικής χρονικής κατανομής του Προγράμματος Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ. και του Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας, εντός μηνός, με τις προϋποθέσεις ότι α) τηρείται η αναλογία των ωρών και β) χρονικά προηγείται η κατάρτιση στο Ι.Ε.Κ. του Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας.
Ο αριθμός των ωρών κατάρτισης στο Ι.Ε.Κ. και μαθητείας στον χώρο εργασίας καθορίζεται σε οκτώ (8) ώρες ανά ημέρα.
Οι σπουδαστές των Ι.Ε.Κ. που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 120 ημερομίσθια στην ειδικότητα που εγγράφονται, απαλλάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, με υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986, από την υποχρέωση φοίτησης του προγράμματος Μαθητείας Ι.Ε.Κ. και τους απονέμεται η Βεβαίωση Επαγγελματικής Κατάρτισης με την ολοκλήρωση των τεσσάρων εξαμήνων της θεωρητικής και της εργαστηριακής κατάρτισης.
Στα δημόσια Ι.Ε.Κ. Τμήμα Μαθητείας ανά ειδικότητα δημιουργείται με οριστική έγκριση λειτουργίας που λαμβάνει από τη Γ.Γ.Δ.Β.Μ.Ν.Γ. ή τον αρμόδιο δημόσιου φορέα που υλοποιεί Πρόγραμμα Μαθητείας ΙΕΚ εφόσον συμπληρωθεί ο ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός των δέκα (10) καταρτιζομένων, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων κατά τις οποίες υπάρχει τεκμηριωμένη εισήγηση από τον Διευθυντή του δημοσίου Ι.Ε.Κ. και ύστερα από απόφαση της Διεύθυνσης Δια Βίου Μάθησης. Για τα ιδιωτικά Ι.Ε.Κ. δεν ορίζεται ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός. Ο μέγιστος αριθμός καταρτιζόμενων στα τμήματα μαθητείας Ι.Ε.Κ. καθορίζεται σε τριάντα (30). Στα εργαστηριακά μαθήματα, στο πλαίσιο του Προγράμματος Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ. και σύμφωνα με τον αναλυτικό οδηγό σπουδών της αντίστοιχης ειδικότητας, όταν ο αριθμός των καταρτιζόμενων υπερβαίνει τους δεκαπέντε (15), δύναται να τοποθετείται δεύτερος εκπαιδευτής.
Οι σπουδαστές των δημοσίων Ι.Ε.Κ. που έχουν δικαίωμα έγγραφής στο «Πρόγραμμα Μαθητείας Ι.Ε.Κ.», κατόπιν σχετικής δημόσιας πρόσκλησης της Γ.Γ.Δ.Β.Μ.Ν.Γ. ή του αρμόδιου δημόσιου φορέα που υλοποιεί Πρόγραμμα Μαθητείας ΙΕΚ, η οποία δίνει την αρχική έγκριση λειτουργίας των αντίστοιχων τμημάτων μαθητείας, καλούνται να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση ως υποψήφιοι για συμμετοχή στην εκπαιδευτική δομή που πραγματοποιείται Πρόγραμμα Μαθητείας στην ειδικότητά τους. Στη δημόσια πρόσκληση περιγράφονται αναλυτικά οι διαδικασίες: υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών, κατάρτισης προσωρινού πίνακα κατάταξης, υποβολής ενστάσεων και οριστικού πίνακα κατάταξης καθώς και οι αντίστοιχες προθεσμίες.
Η δημόσια πρόσκληση μπορεί να περιλαμβάνει επιπλέον προϋποθέσεις εισαγωγής ή και επιπλέον κριτήρια κατάταξης ανάλογα με την ειδικότητα.
Ειδικότερα για τα ιδιωτικά Ι.Ε.Κ., η πρόσκληση εκδίδεται από το οικείο ιδιωτικό Ι.Ε.Κ. σύμφωνα με τον προγραμματισμό και κατόπιν θεώρησης του αρμόδιου τμήματος της Διεύθυνσης Διά Βίου Μάθησης και απευθύνεται σε εγγεγραμμένους στο οικείο Ι.Ε.Κ. σπουδαστές.
Η ως άνω παράγραφος 6 του παρόντος άρθρου ισχύει κατ' αναλογία και για τα ιδιωτικά Ι.Ε.Κ.
Σε περίπτωση που ο αριθμός των υποψηφίων είναι μεγαλύτερος από τις προσφερόμενες θέσεις ανά ειδικότητα, για την επιλογή των καταρτιζόμενων για το Πρόγραμμα Μαθητείας Ι.Ε.Κ. η κατάταξη γίνεται βάσει του Μέσου Όρου (Μ.Ο.) της βαθμολογίας των τρίτου και τέταρτου εξαμήνου κατάρτισης (Γ.Μ.Ο.Β. εξαμήνου, σύμφωνα με το άρθρο 19 του παρόντος).
Όσον αφορά στα δημόσια Ι.Ε.Κ., η μοριοδότηση των υποψηφίων προκύπτει από πληροφοριακό σύστημα. Τα αντίστοιχα δικαιολογητικά κατατίθενται στο Ι.Ε.Κ. στο οποίο δημιουργείται τμήμα μαθητείας ή αναζητούνται από τον φάκελο καταρτιζομένου που τηρείται στο Ι.Ε.Κ. φοίτησης.
Όσο αφορά στα ιδιωτικά Ι.Ε.Κ., η μοριοδότηση των υποψηφίων γίνεται με ευθύνη του Διευθυντή του οικείου Ι.Ε.Κ..
Τα αποτελέσματα επιλογής των καταρτιζομένων για το τμήμα Μαθητείας για κάθε ειδικότητα, στο εξής «μαθητευόμενοι», ανακοινώνονται από το οικείο Ι.Ε.Κ. Οι υποψήφιοι που πληρούν τα κριτήρια της πρόσκλησης και έχουν οι ίδιοι αναζητήσει και λάβει βεβαίωση δέσμευσης εργοδότη, καταλαμβάνουν θέση στο τμήμα εκτός σειράς, με την προϋπόθεση ότι η συγκεκριμένη θέση προσφέρεται κατά τη στιγμή που το τμήμα Μαθητείας λαμβάνει οριστική έγκριση λειτουργίας
Τα κατά τόπους Δ.Ι.Ε.Κ. οφείλουν να εξυπηρετήσουν διαδικασίες μετεγγραφής στο Δ.Ι.Ε.Κ. που πραγματοποιείται τμήμα Μαθητείας κατά την περίοδο της έναρξης του προγράμματος Μαθητείας.
Τα Ι.Ε.Κ. δύνανται να συγκροτούν τμήματα Μαθητείας σε όλες τις ειδικότητες ανάλογα με τις προσφερόμενες θέσεις και την εκδήλωση ενδιαφέροντος των καταρτιζομένων, σύμφωνα με τα Προγράμματα Σπουδών Μαθητείας.
Τα Προγράμματα Σπουδών Μαθητείας των ειδικοτήτων πληρούν τις προδιαγραφές ποιότητας, με βάση το εγκεκριμένο Πλαίσιο Ποιότητας καθώς και τα κριτήρια τα οποία είναι συμβατά με τα ισχύοντα αντίστοιχα επαγγελματικά περιγράμματα του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
Η ποιότητα του συνόλου των διαδικασιών που αφορούν στην προετοιμασία, την εφαρμογή και τα τελικά αποτελέσματα τόσο για την παροχή της κατάρτισης στο Ι.Ε.Κ. («Πρόγραμμα Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.»), όσο και στον χώρο εργασίας («Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας»), διασφαλίζεται με την υιοθέτηση των αρχών Πλαισίου Ποιότητας Μαθητείας.
Υποχρεώσεις των εργοδοτών που συμμετέχουν στην υλοποίηση του Προγράμματος Μαθητείας Ι.Ε.Κ.
Οι εργοδότες οφείλουν να εφαρμόζουν τις αρχές του Πλαισίου Ποιότητας Μαθητείας (ΦΕΚ 491 Β'/20-2-2017).
Μεταξύ του εργοδότη και του μαθητευόμενου συνάπτεται «Σύμβαση Μαθητείας», η οποία θεωρείται από τον Διευθυντή του οικείου Ι.Ε.Κ. και καθορίζει τους όρους υλοποίησης του Προγράμματος Μαθητείας Ι.Ε.Κ. Η Σύμβαση Μαθητείας συντάσσεται σε τρία (3) πρωτότυπα και λαμβάνουν από ένα ο εργοδότης, το Ι.Ε.Κ. και ο μαθητευόμενος. Ο εργοδότης τηρεί τους όρους της Σύμβασης Μαθητείας και του Προγράμματος Σπουδών Μαθητείας. Η Σύμβαση Μαθητείας είναι δυνατόν: α) να καταγγελθεί σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία από τους συμβαλλόμενους, β) να ακυρωθεί με απόφαση του Διευθυντή του οικείου Ι.Ε.Κ., μετά από εισήγηση του υπεύθυνου εκπαιδευτή του Ι.Ε.Κ., ο οποίος είναι αρμόδιος για την παρακολούθηση και τον έλεγχο του προγράμματος μάθησης στον χώρο εργασίας.
Ο εργοδότης ορίζει έμπειρο στέλεχος ως «εκπαιδευτή στον χώρο εργασίας», ο οποίος αναλαμβάνει την αποτελεσματική υλοποίηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στο χώρο εργασίας, την παρακολούθηση της προόδου του εκπαιδευόμενου και την ανατροφοδότηση του υπεύθυνου εκπαιδευτή στο Ι.Ε.Κ..
Ο εκπαιδευτής στον χώρο εργασίας δύναται να έχει παρακολουθήσει επιμορφωτικό πρόγραμμα, για την εφαρμογή της Μαθητείας. Ο εργοδότης παρέχει κάθε διευκόλυνση στον υπεύθυνο εκπαιδευτή για τη συμμετοχή του στο εν λόγω πρόγραμμα επιμόρφωσης.
Ο εργοδότης πρέπει να διαθέτει τις κατάλληλες εγκαταστάσεις για την εκπαίδευση στον χώρο του στη συγκεκριμένη ειδικότητα, τα κατάλληλα μέσα και τον κατάλληλο εξοπλισμό.
Ο εργοδότης μεριμνά για την τήρηση των όρων υγιεινής και ασφάλειας εργασίας, που προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις, για την προστασία των εργαζομένων. Επίσης οφείλει να παρέχει τα απαραίτητα ατομικά μέσα προστασίας στους μαθητευόμενους.
Ο εργοδότης οφείλει να ενημερώνει τον μαθητευόμενο για τις δραστηριότητες, τα αντικείμενα και τους τομείς του και να τον εντάσσει ομαλά στο εργασιακό περιβάλλον.
Ο εργοδότης οφείλει να συνεργάζεται με το Ι.Ε.Κ. για την υλοποίηση του Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας, όπως αυτό ορίζεται από τις προδιαγραφές του Προγράμματος Σπουδών Μαθητείας για τη συγκεκριμένη ειδικότητα, και να αναθέτει στον μαθητευόμενο εργασίες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Πρόγραμμα αυτό.
Ο εργοδότης οφείλει να τηρεί όλα τα μέσα (ηλεκτρονικά και έντυπα) για την παρακολούθηση της υλοποίησης της μαθητείας στον χώρο εργασίας, ήτοι: α) Μηνιαίο Δελτίο Απασχόλησης Μαθητευόμενου, το οποίο συμπληρώνεται σε ημερήσια βάση από τον μαθητευόμενο και στο τέλος κάθε μήνα σφραγίζεται και υπογράφεται από τον υπεύθυνο της επιχείρησης και αποστέλλεται στο Ι.Ε.Κ. β) Ημερολόγιο Μάθησης που συμπληρώνεται σε καθημερινή βάση από τον μαθητευόμενο, σε συνεργασία με τον εκπαιδευτή του χώρου εργασίας που τον επιβλέπει, και υποβάλλεται σε μηνιαία βάση στο Ι.Ε.Κ., καθώς και κάθε άλλο έγγραφο που προβλέπεται από τις σχετικές εγκυκλίους.
Ο εργοδότης οφείλει να καταχωρεί στο Πληροφοριακό Σύστημα Εργάνη του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης το έντυπο Ε3.4 Αναγγελία Έναρξης/Μεταβολών Σύμβασης Μαθητείας σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, την έναρξη την Μαθητείας ή τη διακοπή αυτής για κάθε μαθητευόμενο που απασχολεί.
Ο εργοδότης υποχρεούται να παρέχει κάθε δυνατή υποστήριξη στον μαθητευόμενο για την εκπαίδευσή του στο Ι.Ε.Κ..
Υποχρεώσεις και δικαιώματα των μαθητευόμενων
Ο μαθητευόμενος οφείλει:
α) Στο πλαίσιο του Προγράμματος Μαθητείας να παρακολουθεί το «Πρόγραμμα Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.» , σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών Μαθητείας. β) Παράλληλα με το «Πρόγραμμα Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.» να συμμετέχει στο «Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας».
γ) Να εκτελεί κάθε εργασία που του αναθέτει ο υπεύθυνος γι' αυτόν εκπαιδευτής στο Ι.Ε.Κ. και ο υπεύθυνος εκπαιδευτής στο χώρο εργασίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Πρόγραμμα Σπουδών Μαθητείας.
δ) Να τηρεί τους όρους υγιεινής και ασφάλειας εργασίας της επιχείρησης.
ε) Να τηρεί το ωράριο του «Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας».
στ) Να σέβεται την κινητή και ακίνητη περιουσία της επιχείρησης.
ζ) Να συνεργάζεται αρμονικά με τα στελέχη της επιχείρησης.
η) Να μη δημιουργεί προβλήματα σε πελάτες ή συνεργάτες της επιχείρησης.
θ) Να ενημερώνει έγκαιρα τους Υπευθύνους του Ι.Ε.Κ., σε περίπτωση που δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα στη συνεργασία του με την επιχείρηση.
ι) Να προσκομίζει, όπου απαιτείται, όλες τις απαραίτητες ιατρικές βεβαιώσεις για την εξάσκηση του επαγγέλματος και να συμπληρώνει έγκαιρα όλα τα έντυπα Μαθητείας (παρουσιολόγια, έντυπο προόδου μαθητευομένου κ.λπ.) σε συνεργασία με τον υπεύθυνο Εκπαιδευτή τόσο του Ι.Ε.Κ. όσο και του χώρου εργασίας.
ια) Να συνυπογράψει τη Σύμβαση Μαθητείας με τον φορέα απασχόλησης.
ιβ) Με την ολοκλήρωση του «Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας», να συμμετέχει στη διαδικασία της αξιολόγησης της μαθητείας.
ιγ) Το όριο απουσιών του «Προγράμματος Μαθητείας στο Ι.Ε.Κ.» δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% του συνολικού αριθμού ωρών. Σε περιπτώσεις ασθένειας με κατάθεση δικαιολογητικού από Δημόσιο φορέα μπορεί το παραπάνω ποσοστό να αυξάνεται κατά 5%. ιδ) Το όριο απουσιών του «Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας» δεν μπορεί να υπερβαίνει το σύνολο των κανονικών αδειών και αδειών ασθενείας σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
ιε) Σε περίπτωση υπέρβασης ενός εκ των παραπάνω ορίων ο ωφελούμενος της Μαθητείας χάνει την ιδιότητα του μαθητευόμενου και διακόπτεται η φοίτησή του στο Πρόγραμμα Μαθητείας Ι.Ε.Κ. με απόφαση του Δ/ντή του Ι.Ε.Κ..
Ο μαθητευόμενος έχει τα ακόλουθα δικαιώματα:
α) Στον μαθητευόμενο παρέχεται αμοιβή σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
β) Στον μαθητευόμενο εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 657 - 658 του Αστικού
Κώδικα σε περίπτωση απουσίας λόγω ασθενείας.
γ) Ο μαθητευόμενος δικαιούται, κατά τη διάρκεια του Προγράμματος, τις κανονικές άδειες των μισθωτών που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις του Ν. 1346/1983, όπως ισχύει.
δ) Ο μαθητευόμενος δικαιούται κατάρτιση, η οποία τον οδηγεί σε συγκεκριμένα μαθησιακά αποτελέσματα, σύμφωνα με τα Προγράμματα Σπουδών, ανεξάρτητα από τον εργασιακό
χώρο στον οποίο πραγματοποιείται το Πρόγραμμα Μαθητείας στον χώρο εργασίας.
ε) Ο μαθητευόμενος έχει δικαίωμα να ενημερώνεται σχετικά με τα επαγγελματικά του δικαιώματα από τον εκπαιδευτή της ειδικότητας που είναι υπεύθυνος για την
παρακολούθηση του «Προγράμματος Μαθητείας στον χώρο εργασίας».
στ) Ο μαθητευόμενος έχει δικαίωμα να αναφέρει στον Διευθυντή ή στον υπεύθυνο εκπαιδευτή του Ι.Ε.Κ. τη μη τήρηση των όρων της Σύμβασης και της εργατικής νομοθεσίας.
ζ) Ο μαθητευόμενος για σοβαρούς λόγους και με τη σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή του Ι.Ε.Κ., δύναται να ζητήσει τη διακοπή της Σύμβασης Μαθητείας στην επιχείρηση και την
τοποθέτηση του σε άλλη επιχείρηση, εάν είναι εφικτό, για τη συνέχιση του προγράμματος.
