Η δεκαετία 2009-2019 της χρεοκοπίας και των μνημονίων αντιμετωπίστηκε από την ελληνική κοινωνία με στωικότητα επιδεικνύοντας μια απρόσμενη ψυχική ανθεκτικότητα παρά το βαρύ οικονομικο-κοινωνικό τραύμα που υπέστη. Στην 7ετία Μητσοτάκη που ακολούθησε, ο κόσμος προσπάθησε να ξαναστηθεί στα πόδια του, αλλά αυτό δεν κατέστη δυνατό εξ αιτίας ακραίας νεοφιλελεύθερης πολιτικής που εφάρμοσε το σύστημα Μητσοτάκη με την κατάλυση και την ιδιωτικοποίηση του κοινωνικού κράτους και της αποτυχημένης αναπτυξιακής πολιτικής.
Έτσι, η δεκαετία της χρεοκοπίας από τη ΝΔ μεταλλάχθηκε από το σύστημα Μητσοτάκη σε μια ασύμμετρη δυστοπία -κοινωνική, οικονομική, εθνική- η οποία κάνει μετάσταση στον πυρήνα του ελληνικού ψυχισμού. Υπό αυτό το πρίσμα και παρά τα επιφαινόμενα, η απαλλαγή από το σύστημα Μητσοτάκη, της διάχυτης διαφθοράς και της απάτης, και κυρίως της κοινωνικής σήψης που προκαλεί, η πολιτική ανατροπή είναι μεν οι «πρώτες βοήθειες» που μπορούν να παρασχεθούν στην βαριά ασθενούσα Ελλάδα, αλλά είναι προφανές πως θα χρειασθεί σημαντική επέμβαση για να ανακάμψει το ηθικό της κοινωνίας.
Κι αυτό γιατί πέρα από το «Μνημόνιο της Ακρίβειας» η κοινωνία έχει υποστεί σαδιστικούς βασανισμούς και στους κόλπους της έχουν συντελεστεί κρίσιμες, αν όχι δομικές αλλαγές. Παράδειγμα: Από το 2019 έως σήμερα, ο συνολικός αριθμός των διενεργηθέντων ηλεκτρονικών πλειστηριασμών ξεπερνά τις 320.000 και μάλλον αγγίζει τις 350.000 που αφορούν πάνω από 400.000 ακίνητα. Το γεγονός αυτό μπορεί να μοιάζει πως έχει αφομοιωθεί από το κοινωνικό σώμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως το τραύμα δεν πυορροεί.
Η αποκάλυψη πως το σύστημα Λιόλιου έστηνε μαθητικούς αγώνες μπάσκετ για την πριμοδότηση με μόρια στις εισαγωγικές εξετάσεις ήταν το πιο σοκαριστικό επεισόδιο στο σκάνδαλο του μπάσκετ, το οποίο ήρθε να προστεθεί στο προηγούμενο δυστύχημα των 400+190 επιτυχόντων στις εισαγωγικές εξετάσεις και μάλιστα σε δύσκολες σχολές που δεν γράφτηκαν γιατί οι οικογένειές τους δεν μπορούσαν να τους καλύψουν τα έξοδα διαμονής και σίτισης.
Και τα δύο γεγονότα αποτελούν μια απρόσμενη τεραστίων διαστάσεων ύβρη προς τη νεολαία του μόχθου και της προσπάθειας. Κι αυτά ήρθαν να προστεθούν στο τραγικό έγκλημα των Τεμπών όπου έχασαν τη ζωή τους 57 νέοι άνθρωποι.
Μια κοινωνία της παραίσθησης
Ένα άλλο κριτήριο του ψυχικού αδιεξόδου που παράγουν οι πολιτικές του συστήματος Μητσοτάκη είναι οι γυναικοκτονίες οι οποίοι έφτασαν τις 150 στην περίοδο 2019-2026.
Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ υπό τον καθηγητή Νίκο Θωμαΐδη το οποίο αναλύει τα αστικά λύματα, σημειώθηκε κατακόρυφη αύξηση στη χρήση ναρκωτικών ουσιών, αντικαταθλιπτικών και ψυχοφαρμάκων από το 2019 έως το 2026. Η τάση αυτή πυροδοτήθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας λόγω του εγκλεισμού και του ψυχολογικού βάρους, και συνεχίστηκε με αμείωτο ρυθμό τα επόμενα έτη.
Τα αντικαταθλιπτικά παρουσίασαν αύξηση έως και 60%, τα αγχολυτικά σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ η χρήση ναρκωτικών και ψυχοδραστικών ουσιών εκτοξεύτηκε στα ύψη. Η χρήση κοκαΐνης υπερδιπλασιάστηκε από το 2019 σημειώνοντας ρεκόρ 12ετίας με άλμα 64% στην περιοχή της Αττικής. Ραγδαία εμφάνιση έκανε το φορτίο της κεταμίνης με 41% σε ένα μόνο χρόνο, ενώ η κάνναβη παραμένει πρώτη ουσία σε ανίχνευση.
Είναι προφανές ότι η κατάσταση Μητσοτάκη παράγει κοινωνική ασθένεια. Ευνοεί όμως και την εγκληματικότητα. Διότι κατά την επισκοπούμενη επταετία τα σκάνδαλα, τα κρούσματα διαφοράς, οι επιχειρηματικές κομπίνες, το ξέπλυμα μαύρου χρήματος άνθισαν. Τώρα έχουμε ένα ντόμινο αποκαλύψεων τέτοιων υποθέσεων (Pizza Fan, Χωριάτικο, ΜΚΟ) ενώ η κυβέρνηση διαρρέει ότι άλλες δέκα τέτοιες υποθέσεις είναι στο στόχαστρο. Και το εύλογο ερώτημα είναι «γιατί τώρα;» και γιατί ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής δεν ήξερε τίποτα για τη μεγάλη υπόθεση φοροδιαφυγής. Πώς και τα έβγαλε στη φόρα η Ελληνική Αστυνομία;
Ορισμένοι αποδίδουν το ντόμινο της εξάρθρωσης κυκλωμάτων απατεώνων σε κάποια συναλλαγή με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Κάποιοι θεωρούν ότι η επιχείρηση «μεγάλα ψάρια» εντάσσεται στην προεκλογική εκστρατεία της κυβέρνησης και κάποιοι άλλοι μονολογούν too little, too late. Υπάρχουν και ορισμένοι που θυμήθηκαν ένα ειρωνικό κείμενο του Καρόλου Μαρξ υπό τον τίτλο «Το έγκλημα ως κλάδος παραγωγής στον καπιταλισμό», όπου επεσήμαινε ότι ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο, ανάγκη για συστήματα ασφαλείας, για υπηρεσίες ασφαλείας, δημιουργεί θέσεις εργασίας και αναγκάζει τις παραγωγικές δυνάμεις να εξελιχθούν πολλαπλασιάζοντας τον εθνικό πλούτο…
Πίσω από το άρθρο 23
Είναι συνεπώς προφανές γιατί το 70% των Ελλήνων επιθυμεί την απαλλαγή από το σύστημα Μητσοτάκη. Εκείνο που δεν ήταν γνωστό είναι πως θα ήταν μια τρίτη τετραετία ΝΔ και Μητσοτάκη. Το αποκάλυψε όμως η ίδια η κυβέρνηση με το περιβόητο άρθρο 23 από το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο υποχρεώθηκε να αποσύρει.
Το άρθρο που ξεσήκωσε αντιδράσεις από νομικούς κύκλους και την αντιπολίτευση προέβλεπε ότι οι συμβάσεις ρύθμισης οφειλών θα μπορούσαν να αποτελούν αυτομάτως εκτελεστούς τίτλους, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η έκδοση ξεχωριστής δικαστικής απόφασης. Δηλαδή δεν θα χρειαζόταν δικαστική απόφαση για την έξωση του ιδιοκτήτη και η αρπαγή του σπιτιού του.
Η απόλυτη δυστοπία. Δεν επρόκειτο απλά για ευνοϊκή ρύθμιση για τους servicers, τα funds και τις εισπρακτικές, αλλά μια ακόμη έκπτωση του δημοκρατικού κεκτημένου, πιθανώς και του συντάγματος. Χωρίς αμφιβολία η κυβερνητική πρόθεση ήταν σαφής: να ξεπουλήσει στα ξένα συμφέροντα. Είναι τέτοια η σχέση που έχει διαμορφώσει η ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τους servicers και τα funds, ώστε οι εκπρόσωποί τους αρνήθηκαν να προσέλθουν στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής παρότι εκλήθησαν. Το εύλογο ερώτημα είναι ποιος και γιατί τα υπαγορεύει όλα αυτά.
Η ίδια λογική των παραχωρήσεων στους ξένους έγινε και με το περίφημο τηλεπικοινωνικό καλώδιο. Έδωσαν τη δουλειά σε γαλλική εταιρεία για να «ενημερώσει» αυτή την Άγκυρα. Με δυο απλά λόγια ιδιωτικοποιούν την εξωτερική πολιτική της χώρας.
Αυτή θα είναι η πολιτική της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη της τρίτης τετραετίας. Μια εθνική συρρίκνωση και μια κοινωνική και οικονομική δυστοπία. Κατά συνέπεια, οι επίδοξοι ανατροπείς της κατάστασης Μητσοτάκη οφείλουν να ομονοήσουν και να εστιάσουν στον πολιτικό στόχο.
(Ο Μάκης Ανδρονόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας)
