Κάτι μας έφερε ως εδώ
Από το βάθος μιάς ασημένιας κι όμως σκοτεινής ομίχλης
Θανάσης Κριτσινιώτης,Φαράμανας
Αν με ρωτούσαν ποιό είναι το τρίπτυχο,το οποίο θα έπρεπε να διέπει την πολιτική, κοινωνική, πολιτισμική, αξιακή κι εντέλει προσωπική ζωή του κάθε έλληνα, αλλά και όλων των φορέων/συστημάτων ,θα έλεγα :Κανόνες-Όρια-Αξιοπρέπεια.
Είναι αδιανόητο σε μία σύγχρονη Δημοκρατία (έστω 50+ ετών) ο καθένας να εφαρμόζει το δικό του «νόμο» (το δίκιο του!), να μην τηρεί την ισχύουσα για όλους νομοθεσία (με ιδεολογικά, τοπικιστικά ή άλλα προσχήματα), να μη δέχεται ότι σε κάθε διαφωνία υπάρχουν όρια (ευπρέπειας, ανεκτικότητας, ηθικής) και τελικά ότι η αξιοπρέπεια εκάστου (εχθρού, φίλου και του ιδίου) πρέπει να διαφυλαχθεί για να μην υπάρξει κίνδυνος καταστάσεων μπούμερανγκ ή ντόμινο.
Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο και να μην επικρατήσει η γενικευμένη τοξικότητα πρέπει:
1. Να συμφωνηθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο περί της ισχύος των νόμων για μία δημοκρατική και ειρηνική συμβίωση των πολιτών.
2. Να τεθούν διακριτά όρια στις πάσης φύσεως αντι-παρά-θέσεις, η παραβίαση των οποίων θα τυγχάνει γενικής αποδοκιμασίας (χωρίς ‘ναι μεν, αλλά...)
3. Να σταματήσουν τα ΜΜΕ και τα social media να προβαίνουν σε «δολοφονίες χαρακτήρων» (αντί για κριτική πράξεων/παραλείψεων).
4. Να μην υπονομεύονται οι θεσμοί (στο όνομα μιας πολιτικής, εκλογικής συγκυρίας).
5. Να μη συνάπτονται υπόγειες συμφωνίες φορέων της εξουσίας με κάθε είδους συμφέροντα, αλλά όλα να είναι διαφανή και όλοι να λογοδοτούν.
Τα παραπάνω ενδεικτικά μέτρα μπορεί ν’ αποδώσουν αν οι πολιτικοί έχουν «καθαρά μέτωπα» (κι όχι αν κάνουν «μέτωπα μιας χρήσης»), αν δεν λειτουργούν πολλοί αρχηγοί με «τσιράκια» που τσιρίζουν (ενώ οι ίδιοι κάνουν τους συνετούς), αν δεν καλλιεργείται η κερδώα θυματοποίηση (για ιδιοτελείς σκοπούς) κλπ, κλπ.
Μολονότι η φιλοσοφική διάθεση του καλοκαιριού (και λόγω του θανάτου του Στέλιου Ράμφου) έλαβε τέλος, οφείλουμε άπαντες να συμφωνήσουμε ότι ούτε οι ψευδαισθήσεις της επι-στροφής, ούτε οι κατασκευασμένες οιμωγές του πένθους συνιστούν αξιόπιστα δείγματα μιας νέας αθωότητας, η οποία περιλαμβάνει το σεβασμό στους κανόνες, την αποδοχή των ορίων και την προστασία της αξιοπρέπειας των άλλων.
Δεν είμαι αισιόδοξος ότι οι επικείμενες εκλογές (του 2027;) θα δώσουν λύση.
Ίσως χρειάζεται κάποιο άλλο γεγονός, μεγαλύτερης ισχύος, για να συνετίσει και τους μεν και τους δε και όλους μας.
ΥΓ1: Ενώ ολοκλήρωνα αυτό το κείμενο πληροφορήθηκα το θάνατο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, του-κατά τη γνώμη μου τελευταίου Μεγάλου Στοχαστή, του ακέραιου και ανιδιοτελούς ακαδημαϊκού, του επιστήμονα που τίμησε όλες τις θέσεις που η ελληνική Πολιτεία (και όχι μόνον) του ανέθεσε.
Θα ήταν από μέρους μου διανοητικά ασεβές το να του αφιερώσω αυτό το άρθρο, μολονότι πιστεύω ότι ενσάρκωσε, με τη ζωή και το έργο του, τις έννοιες και το περιεχόμενο των πολιτικών και κοινωνικών κανόνων, των ορίων στην κριτική απέναντι στις απόψεις των διαφωνούντων κι εντέλει στην αξιοπρέπεια που οφείλει ν’απο-δεικνύει ένας πραγματικός διανοούμενος, όταν οι «μικροί» τον αδικούν.
ΥΓ2: Οι περισσότεροι από εκείνους που βιάστηκαν να αναρτήσουν κείμενα για να δείξουν ότι ήσαν «φιλαράκια» του εκλιπόντος και να πάρουν κάτι από την αίγλη του, νομίζω ότι παραβίασαν όλα τα όρια της αναξιοπρέπειας και τους κανόνες σεβασμού της μνήμης του Κωνσταντίνου Τσουκαλά.1
(Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής εγκληματολογίας, μέλος της Επιτροπής Διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ, πρώην υπουργός)
