Κανένα άλλο κόμμα, εκτός από την ΕΛΑΣ, δεν μπορεί σήμερα να διεκδικήσει την εξουσία από τη Νέα Δημοκρατία. Συνεπώς, η απάντηση στο ερώτημα «τι είναι τελικά η ΕΛΑΣ;» θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα των επόμενων εθνικών εκλογών.
Κανείς δεν διερωτάται τι είναι η Νέα Δημοκρατία. Είναι το κόμμα που χρεοκόπησε τη χώρα. Είναι το κόμμα που - με τα Ζάππεια - αρνήθηκε να συνεργαστεί ώστε η Ελλάδα να βγει από την κρίση με ένα μόνο μνημόνιο. Είναι το κόμμα που κυβερνά τη χώρα επί 16 χρόνια από το 2000. Είναι το κόμμα που συγκυβερνά με το σημιτικό ΠΑΣΟΚ.
Σήμερα είναι το κόμμα της διαφθοράς. Δεν έχει πια πρόσωπο για να απευθυνθεί στο σύνολο της κοινωνίας. Επικεντρώνεται σε ένα μικρό μόνο τμήμα του εκλογικού σώματος - εξυπηρετεί τα συμφέροντά του - και, εκμεταλλευόμενη το εκλογικό σύστημα, προσπαθεί να γίνει ξανά κυβέρνηση. Πάει και όπου βγει.
Το ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να ξαναγίνει ΠΑΣΟΚ. Είναι ένα φάντασμα του παρελθόντος, χωρίς αρχηγό. Έχει καλά στελέχη που γνωρίζουν την πραγματικότητα, αλλά δεν τολμούν να αντιμετωπίσουν την αλήθεια, για να μη διακινδυνεύσουν την επανεκλογή τους. Συνεπώς, αναλαμβάνουν το μερίδιο της ευθύνης που τους αναλογεί.
Η Μαρία Καρυστιανού είχε να διαβεί το πιο εύκολο μονοπάτι. Η Δικαιοσύνη είναι ένα τόσο ισχυρό διακύβευμα, ώστε δεν χρειαζόταν να πει τίποτε άλλο. Κανείς δεν θα της το ζητούσε, άλλωστε. Όμως, χάθηκε στη διαδρομή.
Η έκπληξη μπορεί να έρθει από τον Αντώνη Σαμαρά. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η χώρα χρειάζεται ένα σοβαρό δεξιό κόμμα. Οι έρευνες δεν συνυπολογίζουν ακόμη το ανθρώπινο δυναμικό που μπορεί να ενεργοποιήσει. Αυτό είναι το μεγάλο του πλεονέκτημα.
Τα άλλα κόμματα δεν ενδιαφέρονται για τη διακυβέρνηση της χώρας. Υπάρχουν για να υπάρχουν. Διεκδικούν ένα ποσοστό, μία θέση στη Βουλή, ένα μερίδιο δημοσιότητας. Δεν διεκδικούν την ευθύνη να αλλάξουν τη χώρα. Και αυτή ακριβώς η απουσία μιας πραγματικής εναλλακτικής δύναμης επιτρέπει στη Νέα Δημοκρατία να παραμένει στην εξουσία, παρά τη φθορά και την αποτυχία της.
Τι είναι, λοιπόν, τελικά η ΕΛΑΣ; Αυτό είναι το ερώτημα.
Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ 2, όπως ισχυρίζεται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, επιχειρώντας να παραπλανήσει τους δεξιούς ψηφοφόρους;
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να κερδίσει τις εθνικές εκλογές. Ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας στην πιο δύσκολη ιστορική συγκυρία και κατάφερε να βγάλει την Ελλάδα από τα μνημόνια. Δεν επιτέλεσε, όμως, την ιστορική του αποστολή. Δεν άλλαξε τη χώρα. Αποτέλεσε άλλο ένα κεφάλαιο της παλιάς Μεταπολίτευσης. Απέδειξε ότι μπορούσε να κερδίσει. Δεν απέδειξε ότι μπορούσε να αλλάξει το Σύστημα που είχε κληθεί να ανατρέψει. Διαχειρίστηκε τελικά την ίδια χώρα, με τους ίδιους θεσμούς, τις ίδιες παθογένειες και τις ίδιες αντιλήψεις εξουσίας.
Ενώ, τόσο ο Κωνσταντίνος Καραμανλής όσο και ο Ανδρέας Παπανδρέου τόλμησαν να διαβούν τον Ρουβίκωνα. Ο Καραμανλής τελείωσε τη μοναρχία και αναγνώρισε το ΚΚΕ. Έτσι ξεκίνησε η παλιά Μεταπολίτευση. Και ο Ανδρέας έδωσε όραμα στη μισή Ελλάδα, που μέχρι τότε δεν είχε καμία προοπτική.
Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της ΕΛΑΣ: να υπερβεί το παλιό πολιτικό Σύστημα. Όχι απλώς να το αντικαταστήσει στην κυβέρνηση, αλλά να αλλάξει τους κανόνες, τις αξίες και τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία.
Μέχρι τώρα, μέσα σε δύο μόλις μήνες, τα πήγε πολύ καλά. Κατοχύρωσε στη συνείδηση της κοινής γνώμης τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Από τον Σεπτέμβριο, όμως, είναι στο χέρι της όχι απλώς να κάνει ακόμη ένα βήμα, αλλά να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο άλμα.
Μπροστά της έχει δύο επιλογές.
Η πρώτη είναι να παρουσιάσει στη ΔΕΘ ένα πρόγραμμα παροχών, όπως όλα τα άλλα κόμματα της παλιάς Μεταπολίτευσης. Σε αυτή την περίπτωση, θα διασφαλίσει τη δεύτερη θέση, αλλά θα παραμείνει εκεί. Αν επιλέξει αυτόν τον δρόμο, θα μοιάζει με εκείνους που υπόσχονται να διαχειριστούν λίγο καλύτερα την ίδια πραγματικότητα. Θα αποτελεί μία ισχυρή αντιπολίτευση, αλλά όχι ακόμη την επόμενη κυβέρνηση.
Η δεύτερη επιλογή είναι να αλλάξει σελίδα στη χώρα. Η ΔΕΘ να γίνει η μεγάλη διαχωριστική γραμμή. Να παρουσιάσει ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με το Λαό. Να γίνει το νέο και να αφήσει πίσω της το παλιό. Η Ηθική Επανάσταση και ο Νέος Πατριωτισμός να πάρουν μορφή. Να αναδείξει την εποχή της Νέας Μεταπολίτευσης έτσι όπως ακόμη η κοινωνία δεν την έχει φανταστεί.
(Ο Δημήτρης Τζιώτης είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και συγγραφέας. Το νέο βιβλίο του με τίτλο «Το Σύνταγμα της νέας Μεταπολίτευσης» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαζήση)
