Υπό άλλες συνθήκες η σημερινή μέρα θα ήταν ημέρα προσμονής για μία μεγάλη γιορτή, που πρόκειται να ξεκινήσει. Και αν δεχτούμε τον Ιταλό ποιητή Τζάκομο Λεοπάρντι, η παραμονή της γιορτής είναι πιο σημαντική και από την ίδια τη μέρα της γιορτής. Γιατί η παραμονή είναι γεμάτη προσδοκίες. Βέβαια, και η γιορτή γεννάει αναμνήσεις.
Στις αναμνήσεις των περισσότερων ενηλίκων τα Παγκόσμια Κύπελλα Ποδοσφαίρου είναι συνδεδεμένα με τα παιδικά χρόνια, την εφηβεία και τα νιάτα. Με τις οικογένειες να μαζεύονται μπροστά στην τηλεόραση για να δουν το εναρκτήριο παιχνίδι, τα αυτοσχέδια στοιχήματα υπέρ της μιας ή της άλλης ομάδας και τα αθώα πειράγματα των νικητών έναντι των ηττημένων. Τα «Μουντιάλ» (έτσι μάθαμε να τα λέμε και έτσι τα ξέρουμε) ήταν η ευκαιρία να επιβεβαιωθούν οι ήρωες των γηπέδων, να μεγαλουργήσουν οι «Θεοί» της μπάλας (και όχι μόνο). Ακόμα περισσότερο, τα Μουντιάλ είναι οι μέρες που γεννιούνται νέοι «Θεοί».
Τέτοιες ημέρες είναι οι μέρες της παραμονής ενός Μουντιάλ, έτσι έχουμε μάθει όλοι οι λάτρεις αυτού του υπέροχου αθλήματος να τις ζούμε κι έτσι θα έπρεπε να τις ζούμε. Πολλώ δε μάλλον που η φετινή γιορτή έχει ως οικοδέσποινες τρεις μεγάλες χώρες: τον Καναδά, τις ΗΠΑ και το Μεξικό. Πολύ περισσότερο επειδή η φετινή γιορτή έχει επίσημες καλεσμένες, για πρώτη φορά στην Ιστορία της διοργάνωσης, 48 ομάδες από όλες τις μεριές του Πλανήτη. Και, όπως πάντα, ανεπίσημους προσκεκλημένους τις εκατοντάδες χιλιάδες φιλάθλων που θα συρρεύσουν στα γήπεδα των χωρών της Βόρειας Αμερικής και τα εκατομμύρια των τηλεθεατών, πολλοί από τους οποίους έχουν βάλει στοίχημα με τον εαυτό τους να μη χάσουν ούτε παιχνίδι. Ούτε καν το ματς «Σαουδική Αραβία - Πράσινο Ακρωτήρι».
Η εικόνα της Εθνικής Ομάδας του Κουρασάο που καταφτάνει στο ξενοδοχείο, με ένα Vintage γαλάζιο λεωφορείο, χωρίς παράθυρα και με την επιγραφή «Συγχωρείστε μας που φτάσαμε» και με τους παίκτες να τραγουδάνε σα να πηγαίνουν σε σχολική εκδρομή, θα μπορούσε να είναι αρκετή για να μας πείσει, να παρακολουθήσουμε τους συμπαθείς νησιώτες της Καραϊβικής, να αγωνίζονται με την πανίσχυρη Γερμανία, τη φιλόδοξη Ακτή Ελεφαντοστού και την έκπληξη της Λατινικής Αμερικής, το Εκουαδόρ.
Σκοτάδι στη γιορτή
Και όμως, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι… Γιατί, σε αυτό που θα έπρεπε ούτως ή άλλως να είναι μία γιορτή, έχει πέσει το βαρύ σκοτάδι των πολέμων, των βομβαρδισμών, των παιδιών που σκοτώνονται… Γιατί όταν δολοφονούνται άμαχοι, δεν υπάρχει μεγάλη όρεξη για γιορτές και πανηγύρια.
Θα πει κάποιος: «Αυτό συνέβαινε πάντα». Ισχύει. Αλλά, έχουν περάσει πολλές δεκαετίες από τότε που «όλα αυτά», επηρέαζαν μία αθλητική διοργάνωση. Μπορούμε να θυμηθούμε το Μουντιάλ της Αργεντινής του 1978 ή να πάμε ακόμα πιο μακριά στο Μουντιάλ της Ιταλίας του Μουσολίνι, το 1934. Δύσκολα, όμως, θα βρούμε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο όπου οι συνθήκες φιλοξενίας των ομάδων που συμμετέχουν να μην είναι ίδιες για όλες τις ομάδες. Ποτέ δεν υπήρξε μία διοργάνωση όπου δε χορηγήθηκε βίζα στους παίκτες μίας εθνικής ομάδας, η οποία υποχρεώνεται να έχει μόνιμη βάση μακριά από τα γήπεδα όπου πρόκειται να αγωνιστεί και να πρέπει να επιστρέφει άμεσα, μετά από κάθε αγώνα! Υπό αυτές τις πρωτόγνωρες συνθήκες θα λάβει μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο η ομάδα του Ιράν. Θα διαμένει στο Μεξικό, θα παίζει στις ΗΠΑ και αμέσως μετά τα ματς θα επιστρέφει στο Μεξικό.
Δεν έχει ξανασυμβεί, να ακυρώνονται προπληρωμένα εισιτήρια φιλάθλων και να μην τους επιτρέπεται να παρακολουθήσουν τους αγώνες της Εθνικής Ομάδας τους, όπως συνέβη μόλις χθες, λίγες μέρες πριν την έναρξη των αγώνων με τους φίλαθλους του Ιράν. Ούτε έχουν υποβληθεί οι παίκτες ομάδων και τα υπόλοιπα μέλη των αποστολών ομάδων, σε εξευτελιστικούς ελέγχους μόνο και μόνο επειδή προέρχονταν από αφρικανικές και ασιατικές χώρες.
Όπως επίσης, δεν έχει υπάρξει άλλη διοργάνωση τέτοιας εμβέλειας, όπου αποκλείεται διαιτητής, επειδή οι αρχές του κράτους συνδιοργανωτή, εν προκειμένω οι ΗΠΑ, δεν επέτρεψαν την είσοδο στη χώρα. Πρόκειται για τον Σομαλό διαιτητή Αρτάν, ο οποίος το περασμένο Σάββατο έφτασε στο Μαϊάμι, αλλά μετά από έλεγχο που του έγινε κρίθηκε ως «μη αποδεκτός» και επέστρεψε στον τόπο διαμονής του.
Πλήρης υποταγή της FIFA
Όλα αυτά είναι αποτελέσματα της πλήρους υποταγής της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) στα καπρίτσια του Ντόναλντ Τραμπ. «Η FIFA δεν εμπλέκεται στις μεταναστευτικές διαδικασίες της διοργανώτριας χώρας, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης βίζας, και έχει ενημερωθεί από τις Αρχές ότι το καθεστώς του κ. Αρτάν δεν πρόκειται να αλλάξει προς το παρόν». Και να σκεφτεί κανείς, ότι ο Πρόεδρος της FIFA, έκανε τεμενάδες στον Αμερικάνο Πρόεδρο, για να εξασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση και παραμονή των αθλητών, των διαιτητών, των φιλάθλων και των δημοσιογράφων στις ΗΠΑ, ανεξαρτήτως της εθνικότητάς τους.
Ο Ινφαντίνο (Πρόεδρος της FIFA) νοίκιασε δύο ορόφους στον Πύργο του Τραμπ στη Νέα Υόρκη και τον κατέστησε τον Τραμπ πρωταγωνιστή, κατά τη διάρκεια της κλήρωσης των ομίλων τον περασμένο Δεκέμβρη. Μέχρι και το «Βραβείο Ειρήνης της FIFA» του απένειμε, για την προσφορά του στην παγκόσμια Ειρήνη (!) Πλην όμως, δεν πέτυχε ούτε τα βασικά και αυτονόητα, για να γίνει η διοργάνωση όπως πρέπει.
Η FIFA ελέγχοντας το παγκόσμιο παιχνίδι, το ποδόσφαιρο, είναι ένας οργανισμός που η επιρροή και η δύναμή του ξεπερνάει σε πολλές περιπτώσεις την επιρροή και τη δύναμη ακόμα και των πιο ισχυρών κρατών. Μπορεί να επιβάλλει τη βούλησή της και να καθορίζει τις αποφάσεις τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, οι τεμενάδες του Ινφαντίνο υπέταξαν χωρίς κανένα λόγο το παγκόσμιο παιχνίδι στις ΗΠΑ του Τραμπ. Και αυτή η εσφαλμένη μεθοδολογία του Προέδρου της FIFA ρίχνει ένα μεγάλο και βαθύ σκοτάδι στη γιορτή που ξεκινάει αύριο. Εν τέλει, κανείς δε γνωρίζει τί άλλο μπορεί να επιφυλάσσει το απρόβλεπτο της προσωπικότητας του Τραμπ στην εξέλιξη της διοργάνωσης.
Σε κάθε περίπτωση, όλα όσα έχουν ήδη συμβεί είναι αρκετά, για να στιγματίσουν τη διοργάνωση πριν ακόμα αυτή ξεκινήσει. Και σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να έχει πολύ και μεγάλο θράσος ο Πρόεδρος της FIFA κος Ινφαντίνο αν στο τέλος της ημέρας, ισχυριστεί ότι πέτυχε τον στόχο του να «φέρει τον κόσμο κοντά».
Τρεις χώρες, μία διοργάνωση;
Κατά τα άλλα, ανεξαρτήτως Τραμπ, η συγκεκριμένη διοργάνωση, έχει να αντιμετωπίσει και άλλα στοιχήματα. Η διεξαγωγή σε τρεις διαφορετικές χώρες, δημιουργεί τη δυσκολία στους διοργανωτές στο να παρουσιαστεί ένα ενιαίο προϊόν, μία ενιαία αθλητική διοργάνωση και όχι τρία διαφορετικά μέρη. Η UEFA (η Ευρωπαϊκή Ποδοσφαιρική Συνομοσπονδία) το κατάφερε, το 2020, με έντεκα (11) συνδιοργανωτές. Είχε, ωστόσο, το πλεονέκτημα ότι στην Ευρώπη το ποδόσφαιρο είναι κυρίαρχο άθλημα, κάτι που δε συμβαίνει ούτε στις ΗΠΑ, ούτε στον Καναδά. Επίσης, στο EURO 2020 έλαβαν μέρος είκοσι τέσσερις ομάδες, που είναι ήδη πολλές. Στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο λαμβάνουν μέρος σαράντα οκτώ (!). Θα δείξει, αν οι διοργανωτές θα τα καταφέρουν ως προς αυτό.
Το δεύτερο μεγάλο ζητούμενο είναι το αν οι μεγάλες αποστάσεις θα επηρεάσουν το θέαμα. Στο τέλος μίας επίπονης και κοπιαστικής σεζόν, οι ποδοσφαιριστές καλούνται να παίξουν αγώνες, που σε αρκετές περιπτώσεις θα γίνουν υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες. Μία έκθεση της «World Weather Attribution» (WWA), ενός διεθνούς επιστημονικού φορέα που μελετά τις καιρικές συνθήκες σε σχέση με τα αθλητικά γεγονότα, θεωρεί ότι πόλεις όπως το Μαϊάμι, το Κάνσας και η Φιλαδέλφεια, κατά τον Ιούνιο και τον Ιούλιο έχουν υψηλές θερμοκρασίες και υψηλά ποσοστά υγρασίας. Η FIFA εξετάζει το ενδεχόμενο να λάβει έκτακτα μέτρα κατά τη διάρκεια των αγώνων, όπως η διακοπή του αγώνα για μερικά λεπτά, προκειμένου να δροσίζονται οι παίκτες ή ακόμα και το ενδεχόμενο οι αναπληρωματικοί να μην παρακολουθούν το παιχνίδι από τον πάγκο της ομάδας τους, αλλά από τα αποδυτήρια (!).
Παράλληλα, οι ομάδες θα δίνουν ένα ματς κάθε τέσσερις ημέρες. Ανάμεσα στους αγώνες θα μεσολαβούν δίωρα ή τρίωρα ταξίδια μετάβασης από τη μία πόλη στην άλλη. Σκεφτείτε ότι στο Μουντιάλ της αχανούς Ρωσίας, το 2018 η τότε Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Γαλλία, ταξίδεψε συνολικά 8 ώρες, από τη μία πόλη στην άλλη. Με βάση το αγωνιστικό πρόγραμμα της φετινής διοργάνωσης, αν η Γαλλία καταταγεί πρώτη στον όμιλό της και φτάσει στον τελικό θα πρέπει να βρεθεί στον αέρα 12 ώρες. Η πιο άτυχη Ισπανία, φαβορί για το φετινό τίτλο, στην πρώτη φάση, θα πρέπει να δώσει έναν αγώνα στη Γουαδαλαχάρα. Αν οι Ίβηρες φτάσουν στον τελικό κάνουν αεροπορικά ταξίδια συνολικής διάρκειας 15 ωρών!
Αντιλαμβάνεται εύκολα κάποιος, πόσο περιορισμένος θα είναι ο χρόνος αποθεραπείας και ξεκούρασης των ποδοσφαιριστών ανάμεσα στους επίπονους αγώνες και πόσο αυτός ο κρίσιμος χρόνος μπορεί να επηρεάσει το θέαμα, αλλά και τη συνολική απόδοση των ομάδων.
Το Ιράν και η Γάζα
Παραμονές γιορτής λοιπόν… Το γαλάζιο Vintage λεωφορείο του Κουρασάο έφτασε στον προορισμό του. Το ίδιο και οι παίκτες της ομάδας του Ιράν προσγειώθηκαν στο Μεξικό φορώντας στο πέτο μία καρφίτσα με τον αριθμό 168. Όσα τα παιδιά που σκοτώθηκαν στο σχολείο της χώρας τους από τους φονικούς πυραύλους του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
Παραμονές γιορτής… Στα χαλάσματα της Γάζας τα παιδιά ζωγραφίζουν τον Λαμίν Γιαμάλ να κρατάει την Παλαιστινιακή σημαία. Και, ποιος ξέρει, μπορεί εκεί ανάμεσα στα συντρίμμια, να βρεθεί μία τηλεόραση με μία κεραία για να κάτσουν να δουν τον αγαπημένο τους παίκτη να σηκώνει το Παγκόσμιο Κύπελλο. Όπως συμβαίνει πάντοτε, άλλωστε… Γιατί παντού και πάντοτε παρά τις δυσκολίες, τους πολέμους και τις καταστροφές… Γιατί όσο και αν κάποιοι από τους διοργανωτές θεωρούν και συμπεριφέρονται στους συμμετέχοντες σαν να είναι παρείσακτοι… Στο τέλος της ημέρας, παντού και πάντα θα βρίσκεται μία μπάλα που την κλωτσούν παιδιά. Και ως γνωστόν το ποδόσφαιρο και κυρίως τα παιδιά κερδίζουν πάντα…
(Ο Κώστας Καρβουναρίδης είναι Δικηγόρος – Μάστερ Αθλητικού Δικαίου και Μάνατζμεντ Διεθνές Κέντρο Αθλητικών Σπουδών CIES – FIFA)
