Στα εαρινά έθιμα, καθαροδευτεριάτικα, πασχαλινά, πρωτομαγιάτικα κ.ά., έχει προστεθεί χρόνια τώρα η γνωστοποίηση του πόθεν έσχες των πολιτικών. Δεν πρόκειται, δυστυχώς, για άσκηση ουσιαστικής λογοδοσίας από την πλευρά των αρχόντων (βουλευτών, ευρωβουλευτών, δημάρχων και περιφερειαρχών), αποφασισμένων να εκθέσουν ειλικρινά τα περιουσιακά τους στοιχεία και να εκτεθούν γενναία στον έλεγχο των αρχομένων. Για ευφημισμό πρόκειται, έναν από τους πολλούς που βαραίνουν τον δημόσιο βίο.
Για το «έσχες» σχηματίζουμε μια εικόνα. Το «πόθεν», όμως, παραμένει ακατάγραφο ή αδιευκρίνιστο, σαν κάποια ποσά σε λογαριασμούς εξουσιούχων. Η κρυψίνοια, ωστόσο, έχει τις συνέπειές της. Τροφοδοτεί - αν δεν νομιμοποιεί - τα συνωμοσιολογικά σενάρια που δηλητηριάζουν το διαδικτυακό σύμπαν. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως λέγονται, επίσης ευφημιστικά. Και θεριεύει έτσι ο λαϊκισμός, που αυτή τη φορά εκδηλώνεται από την πλευρά του ίδιου του λαού. Ή τέλος πάντων από την πλευρά όσων από απογοήτευση σε απογοήτευση αφέθηκαν να πιστεύουν πως το αξίωμα του πολίτη (ναι, αξίωμα) εξαντλείται στις δέκα αναρτήσεις εβδομαδιαίως.
Από πολύ παλιά, το ξέρουμε από τον Όμηρο, όταν έφτανες κάπου σε ρωτούσαν ποιο το όνομά σου κι έπειτα από πού έρχεσαι και τίνος είσαι. Το «τίνος είσαι» έχει βαριά σημασία στα «πόθεν έσχες», όχι τόσο οικονομική όσο πολιτική. Προσδιορίζει την καταγωγή σου. Αν κρατάς από τζάκι, οπότε βρήκες τους δρόμους μπροστά σου ανοιχτούς και άνετους, ή αν έρχεσαι από τον κόσμο των «ανωνύμων», οπότε, σαν αυτοδημιούργητος, χρειάστηκε να κοπιάσεις πολύ - και να ξοδέψεις πολλά - ώσπου να συμπεριληφθείς στη χορεία των εκλεκτών. Αν μετρήσει κανείς τα σόγια που συναποτελούν τη μεταπολιτευτική πολιτική μας ελίτ, αν υπολογίσει δηλαδή πόσοι θώκοι παντός είδους κληροδοτήθηκαν σε ανάξια πλην «επώνυμα» χέρια, θα σκεφτεί μελαγχολώντας ότι το παροιμιώδες «σόι πάει το βασίλειο» ισχύει και στην εκδοχή «σόι πάει η δημοκρατία». Και το βάλτωμα επίσης. Εάν η Βουλή επιθυμεί να συντρέξει την καταπονημένη συλλογική μνήμη, που αδυνατεί να συγκρατήσει το γενεαλογικό δέντρο όλων των πολιτευομένων, ας μας πληροφορεί λεπτομερώς από του χρόνου για δύο τινά: για την πολιτική κληρονομιά κάθε ποθενεσχεσίτη (ποια τα αξιώματα του πατέρα του, του θείου του κτλ.) και για το κομματικό του «πόθεν έρχεται». Από πόσα κόμματα έχει περάσει δηλαδή. Πάντα ενθουσιασμένος, πάντα με ακράδαντες πεποιθήσεις και πάντα υπηρέτης του λαού.
(Ο Παντελής Μπουκάλας είναι δημοσιογράφος, λογοτέχνης και μεταφραστής- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Η Καθημερινή»)
