Το δημοσιευθέν Μανιφέστο της Ομάδας Εργασίας του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας αποσκοπεί όχι φυσικά στο να θέσει τέρμα σε μια συζήτηση που στην Ευρώπη έχει ανάψει τα τελευταία χρόνια και αφορά τη συνάντηση των δυνάμεων της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Πως θα μπορούσε άλλωστε να γίνει κάτι τέτοιο με ένα κείμενο, όσο καλό ή κακό και να ήταν αυτό; Αυτό μόνο αποσκοπεί στο να ανοίξει και στα καθ’ ημάς αυτή η συζήτηση. Κι όλα δείχνουν, πως εκτός από τους συνήθεις εμπαθείς ακροκεντρώους νεοδεξιούς, τα περισσότερα σχόλια ήταν σε κατεύθυνση κριτικής ενίσχυσης και όχι αποδόμησης του μανιφέστου.
Τα επιμέρους σημεία του Μανιφέστου μπορεί κανείς/καμία να τα διαβάσει, ενώ και πολλά έχουν ήδη γραφεί γι’ αυτά. Θα προσπαθήσω να καταγράψω το πνεύμα του. Στη χώρα μας η συζήτηση για την «κυβερνώσα Αριστερά» έχει ταλαιπωρηθεί πολύ. Και αυτό συνέβη επειδή το κύριο κομμάτι της ευρωπαϊκής κυβερνώσας Αριστεράς που ήταν η σοσιαλδημοκρατία, εδώ θεωρήθηκε ότι είναι στο Κέντρο. Ακόμη και το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου αρχικά συμφωνούσε με την κατάταξη της σοσιαλδημοκρατίας στο Κέντρο. Μέχρι σήμερα πολλοί «εκπλήσσονται», όταν διαβάζουν ή ακούν πως η σοσιαλδημοκρατία ανήκει στην οικογένεια της Αριστεράς και όχι του Κέντρου. Έτσι για να μετριαστεί αυτή η προφανής αστοχία έγινε η «παραχώρηση» στην ιδέα που θέλει τη σοσιαλδημοκρατία να είναι Κεντροαριστερά. Ούτε Κεντροαριστερά όμως είναι. Ένας όρος που δεν πολυφοριέται στην Ευρώπη, εκτός της Ιταλίας, μάλλον για τους ίδιους λόγους με την Ελλάδα. Για να είμαι πιο ακριβής, ο όρος άρχισε να έχει απήχηση, από τη στιγμή που οι σοσιαλδημοκρατικές ηγεσίες αποφάσισαν όντως να «στρίψουν» το τιμόνι σε πιο κεντρώες και ελευθερίστικες (libertarians)κατευθύνσεις.
Σήμερα για να υπάρχει εναλλακτική λύση στην κυριαρχία του ιδιωτικού συμφέροντος και του πλούτου έναντι του δημόσιου συμφέροντος και της εργασίας, χρειάζεται «μια προοδευτική συμπαράταξη στα αριστερά του κέντρου» και όχι μια «κεντρώα Αριστερά». Μόνο μια τέτοια Αριστερά μπορεί να κερδίσει τους κεντρώους, αλλιώς αυτοί εγκαταλείπονται στη Δεξιά. Δεν έχουμε εδώ απλά να κάνουμε με τη διαμάχη για το φύλο των αγγέλων, αλλά με την ανάγκη σύζευξης του ρεαλισμού της σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης με τον ριζοσπαστισμό της αγωνίας για τη μείωση των ανισοτήτων, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που θέτουν οι κανόνες της δημοκρατίας. Γι’ αυτό και στο Μανιφέστο μιλώντας για το «πρωτείο της δημοκρατίας» εννοούμε πως η αξίωση για πολιτικές ελευθερίες και κράτος δικαίου δεν πρέπει να γίνονται τα δέντρα που κρύβουν το δάσος. Και το δάσος είναι οι πολιτικές για τη μείωση των ανισοτήτων. Οι πολιτικές και για την ισότητα. Επίσης δεν φτάνει μόνο η ισότητα των ευκαιριών, χρειάζονται και πολιτικές για την ισότητα των αφετηριών. Φυσικά και δεν καλύφθηκαν όλες οι ερωτήσεις με το Μανιφέστο, πολύ περισσότερο δεν δόθηκαν όλες οι απαντήσεις. Επομένως είναι χρήσιμες και ωφέλιμες οι όποιες παρατηρήσεις. Εξάλλου θα ακολουθήσουν και τα προγραμματικά κείμενα που διαμορφώνει ο Αλέξης Τσίπρας και το Ινστιτούτο του. Πάντως καλό είναι να σημειωθεί ό,τι τονίστηκε στο Μανιφέστο. Όταν αποκρύπτεται η διάκριση Αριστερά-Δεξιά, εκεί ανθεί και φουντώνει η άκρα δεξιά.
(Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι Συντονιστής Ομάδας Εργασίας Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τα Νέα Σαββατοκύριακο)
