Ιστορική μέρα η χθεσινή. Και η πρώτη καλή είδηση μετά από σειρά ετών κακών (έως και κάκιστων) ειδήσεων. Όχι διότι κέρδισε τις εκλογές στην Ουγγαρία ο Péter Magyar, για τον οποίο δεν ξέρουμε πολλά πράγματα, πέρα από το ότι μέχρι πριν από δύο μόλις χρόνια ήταν συνεργάτης του Victor Orbán και το όλο προφίλ του μάλλον θυμίζει ένα αδίστακτο καριερίστα. Αλλά διότι έχασε ο τελευταίος την εξουσία, ενώ είχε γίνει καθεστώς επί 16 ολόκληρα χρόνια, σε σημείο που κάποιοι να φοβούνται ότι μόνο με αιματοχυσία θα εγκατέλειπε την εξουσία.
Είναι πολύ μεγάλος ο συμβολισμός της χθεσινής μέρας. Ηττήθηκε και έχασε την εξουσία ο εμπνευστής και εκπρόσωπος της «μη φιλελεύθερης δημοκρατίας». Ο δηλωμένος εχθρός των εγγυήσεων του Κράτους Δικαίου, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, των μεταναστών, της δικαστικής ανεξαρτησίας, των ανεξαρτήτων θεσμών, του πλουραλισμού στον Τύπο, ο οπαδός της άποψης ότι αυτός που κερδίζει τις εκλογές γίνεται ιδιοκτήτης του κράτους. Ο Orbán ήταν ένας μεγάλος καιροσκόπος, βαθύτατα υποκριτής και διεφθαρμένος. Εθνικιστής (ο εκφραστής του τραύματος της Συνθήκης του Τριανόν στην ουγγρική ιστορική μνήμη) και εχθρός της ευρωπαϊκής ιδέας. Μαζί με τον Orbán χάνει και ο Τραμπισμός και ειδικότερα ο J. D. Vance, o oποίος είχε το θράσος και την αναισχυντία να πάει στην Βουδαπέστη και να αναμιχθεί ανοικτά στον προεκλογικό αγώνα υπέρ του Orbán πριν λίγες μόνο μέρες. Χάνουν επίσης και η Meloni η Le Pen και όσοι τον υποστήριξαν προεκλογικά.
Ας το χαρούμε αυτό σήμερα, σκεπτόμενοι την δύναμη που μπορούν να έχουν τελικά οι λαοί και ότι δεν είναι μονόδρομος η κυριαρχία του αυταρχισμού και των ιδεών της Ακροδεξιάς. Κατά τα λοιπά τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα στην Ουγγαρία, ούτε γενικότερα. Η βαθιά (επί 16 τουλάχιστον χρόνια) διάβρωση και υπονόμευση των θεσμών στην χώρα, η πρωτοφανής διαφθορά, η μέχρι χθες παθητικότητα και αποπολιτικοποίηση των Ούγγρων πολιτών έχουν κάνει πολύ μεγάλη ζημιά, η οποία δεν αποκαθίσταται εύκολα, όπως καταδεικνύει η εμπειρία της Πολωνίας μετά την ήττα στις εκλογές του κόμματος του Kaczyński στην Πολωνία πριν από λίγα χρόνια. Η δημοκρατία έχει υποστεί πολλές ήττες και οπισθοδρομήσεις σε όλη την Ευρώπη (για να μιλήσουμε μόνο γι' αυτή) τις τελευταίες δεκαετίες για πολλούς λόγους που δεν είναι της παρούσης, ενώ το φαινόμενο αυτό δεν οφείλεται μόνο στο καρκίνωμα Orbán. Επίσης δεν συμμερίζομαι την άποψη που υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει ακάθεκτη τώρα που έφυγε από την μέση ο Orbán. Θα ήταν πολύ απλοϊκό σχηματικό και ωραίο για να είναι αληθινό.
Πρέπει να δούμε όλοι την αλήθεια κατάματα και να εγκαταλείψουμε τους βολικούς εφηυσυχασμούς που μας έχουν γίνει συνήθεια με βάση εμπειρίες παρελθουσών δεκαετιών.
Πρώτον τις ιδέες του Orbán τις έχουν υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό και τα κόμματα της παραδοσιακής Δεξιάς, του παραδοσιακού Κέντρου, ακόμη και της σοσιαλδημοκρατίας (βλ. την περίπτωση της Mette Frederiksen στη Δανία). Ο Orbán ήταν εκφραστής αλλά και σύμπτωμα της συνεχούς μετάλλαξης της Ευρώπης σε ένα γραφειοκρατικό μόρφωμα που δεν εμπνέει πλέον τους λαούς, που έχει γίνει και αυτή εκφραστής των κυρίαρχων οικονομικών συμφερόντων, που έχει ταχθεί κατά της διατήρησης των κατακτήσεων του κοινωνικού κράτους και που δεν έχει αυτόνομη φωνή και κύρος στην διεθνή σκηνή.
Η Commision υπό την ηγεσία της Von Der Leyen είναι η ζωντανή φωτογραφία αυτής της κρίσης και αυτής της παρακμής. Ωστόσο όπως έγραψα και πιο πάνω, το φαινόμενο αυτό είναι πολύ σύνθετο και δεν μπορεί να αναλυθεί με πληρότητα σε μια ανάρτηση, κύριο περιεχόμενο της οποίας είναι να εκφράσει την ανακούφιση και την χαρά από την απαλλαγή μας από το επιθετικό καρκίνωμα Orbán. Θα μας δοθεί σύντομα η ευκαιρία να ξαναμιλήσουμε για την κρίση και απουσία της Ευρώπης.
(Ο Χρήστος Ράμμος είναι Έλληνας δικαστής που διετέλεσε αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών)
