Ποιες επιπτώσεις µπορεί να έχει ο πόλεµος στα καθ’ ηµάς; Από µηδαµινές, εφόσον λήξει µέσα σε λίγες εβδοµάδες, έως δεινές, που θα οδηγούσαν σε πρόωρες εκλογές πριν από την κατάρτιση του προϋπολογισµού 2027.
Ο πόλεµος επηρεάζει την ελληνική οικονοµία µέσα από διάφορα κανάλια. Το βασικό είναι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαιτίας της ανόδου των τιµών των καυσίµων. Εξαιτίας τους ακριβαίνουν όλα τα εµπορεύµατα πλην ενός, της εργασίας – η οποία συγκριτικά φθηναίνει. Η µείωση της αγοραστικής της δύναµης περιορίζει την ιδιωτική κατανάλωση και αυτή, µε τη σειρά της, περιορίζει την αύξηση ενός ΑΕΠ. Κι όλα µαζί, plus τα επιτόκια που δεν πέφτουν ή ανεβαίνουν και της γενικής αβεβαιότητας, επιδρούν ανασταλτικά στην επενδυτική δραστηριότητα. Το ντόµινο.
Αν αυτά τα κανάλια «γεµίσουν» µε στασιµοπληθωριστικό περιεχόµενο ή όχι, εξαρτάται από το χρονικό διάστηµα που θα παραµείνουν κλειστά τα Στενά του Ορµούζ κι από τις καταστροφές που θα γίνουν στις ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο. Τα σενάρια που επεξεργάζονται οι οικονοµολόγοι του ΚΕΠΕ προβλέπουν ενδεχόµενο πληθωρισµό από 3,8% φέτος, εφόσον η διάρκεια του πολέµου είναι έως τρεις µήνες, έως πάνω από 4% και 5% αν ο πόλεµος παραταθεί πέραν του εξαµήνου, και µείωση των ρυθµών του ΑΕΠ στο 1,8% έως το 1,3%.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Προσώρας, αισθητή καθ’ ηµάς έγινε µόνο µια παράπλευρη συνέπεια του πολέµου, η αισχροκέρδεια. Επιβλήθηκαν περιορισµοί στα µεικτά ποσοστά κέρδους σε καύσιµα και 61 είδη πρώτης ανάγκης και µένει να φανεί η απόδοσή τους. Σε δεύτερο στάδιο, αν κριθεί αναγκαίο, θα επιδοτηθεί η κατανάλωση καυσίµων και ηλεκτρικού από ευάλωτα νοικοκυριά. Ωστόσο, και χωρίς πόλεµο, όλα αυτά θα ήταν ασπιρίνες: Το πολιτικό πρόβληµα προϋπάρχει του πολέµου, είναι ότι 1,5 εκατ. µισθωτοί έχουν µισθό κάτω από 950 ευρώ/µήνα, είναι φτωχοί παρότι εργάζονται, ότι το σύστηµα δεν είναι πια συµπεριληπτικό, πετά ανθρώπους στο περιθώριο. Κι αυτό το πρόβληµα θα οξυνθεί.
Τα πράγµατα αλλάζουν δραµατικά αν ο πόλεµος παραταθεί επί µήνες. Οι τάσεις της παγκόσµιας οικονοµίας προς στασιµοπληθωρισµό, που είχαν αρχίσει να εµφανίζονται και πριν από τον πόλεµο, θα ενισχυθούν. Η Ευρωζώνη, η πιο εκτεθειµένη από τις µεγάλες οικονοµίες, θα κινδυνεύσει να δει να εκτροχιάζεται η αδύναµη ανάκαµψή της και να αναζωπυρώνεται ο πληθωρισµός που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αγωνίστηκε να τιθασεύσει. Και η Ελλάδα θα βρεθεί σε µια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, εν πολλοίς εξαιτίας των ελλειµµάτων µιας διαχείρισης που ανέµελα ασκείται καθ’ όλη την 7ετία.
Πολύµηνη παράταση του πολέµου θα συνέπιπτε χρονικά µε ένα σηµαντικό κενό χρηµατοδότησης της ελληνικής οικονοµίας: Το «λεφτόδεντρο» του ΤΑΑ τελειώνει στα τέλη Ιουνίου και µέχρι να αντικατασταθεί στην πράξη από άλλες –έστω περιορισµένες– ευρωπαϊκές χρηµατοδοτήσεις θα µεσολαβήσουν 12-18 µήνες χρηµατοδοτικής άπνοιας. Με δεδοµένη τη λόγω πολέµου επιδείνωση βασικών οικονοµικών µεγεθών και όξυνση των χρόνιων διαρθρωτικών προβληµάτων, ο προϋπολογισµός του 2027 θα είναι δύσκολος και κοινωνικά επώδυνος. Προφανώς, λοιπόν, αν ο πόλεµος παραταθεί, η κυβέρνηση θα προσφύγει σε εκλογές πριν τον συντάξει.
(Ο Κώστας Καλλίτσης είναι δημοσιογράφος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Η Καθημερινή» της Κυριακής)
