Η επιτυχία των δύο πρώτων μικρών προοδευτικών επαναστάσεων προϋποθέτει μια τρίτη, εξίσου κρίσιμη: Αυτή που αφορά σε ένα νέο κράτος.
Ένα νέο κράτος που θα εργάζεται καθημερινά για την αποκρατικοποίηση της ζωής μας, με την έννοια της απογραφειοκρατικοποίησης.
Αποκρατικοποίηση όχι με την έννοια της ιδιωτικοποίησης, αλλά με την έννοια της απελευθέρωσης του πολίτη από το βάρος της γραφειοκρατικής και περίπλοκης συναλλαγής.
Αποκρατικοποίηση υπό την έννοια ενός νέου κράτους, στο οποίο πολίτης δεν θα τρέχει από υπηρεσία σε υπηρεσία ή στο ΚΕΠ για να μαζεύει τα εκ του νόμου απαιτούμενα δικαιολογητικά και πιστοποιητικά προκειμένου να τα υποβάλει αρμοδίως.
Αντίθετα, το κράτος θα λειτουργεί για λογαριασμό του πολίτη, αναλαμβάνοντας πλήρως, τη συλλογή των απαιτούμενων εγγράφων, τη διασταύρωση στοιχείων, την αδειοδότηση, τη διεκπεραίωση όλων των νομικών ή διοικητικών προϋποθέσεων.
Όπου όλες τις γραφειοκρατικές προϋποθέσεις των νόμων, θα τις διεκπεραιώνουν οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες σε επικοινωνία και διασύνδεση μεταξύ τους.
Η κάθε δημόσια υπηρεσία θα είναι διασυνδεδεμένη όχι με τον πολίτη, αλλά με όλες τις άλλες δημόσιες υπηρεσίες που εμπλέκονται σε κάθε διαδικασία, από τη σύναψη ενός συμβολαίου έως την έκδοση μιας άδειας λειτουργίας. Διασύνδεση που θα μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη και την Εκκλησία της Ελλάδος για την έκδοση μιας άδειας γάμου, που με βάση την πρόσφατη προσωπική μας εμπειρία απαιτείται να ανατρέχεις εσύ μέχρι και στον Ναό που βαφτίστηκες -από τη Γλυκομηλιά Καλαμπάκας μέχρι τον Χολαργό-πριν από δεκάδες χρόνια για να προσκομίσεις πιστοποιητικό βαφτίσεως.
Ένα νέο κράτος που για κάθε συναλλαγή του ο πολίτης θα βάζει μόνο 1 υπογραφή.
Την αρχική για την αίτηση του αποτελέσματος που επιθυμεί.
Τόσο απλό αλλά και ταυτόχρονα τόσο ανατρεπτικό για την ταλαίπωρη καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών κι επιχειρήσεων.
Επαναστατικό στον τρόπο που το κράτος και οι δημόσιες υπηρεσίες αντιλαμβάνονται τον πολίτη και τις επιχειρήσεις.
Αυτός άλλωστε ήταν και παραμένει και ο απώτερος στόχος του ιδρυτικού νόμου Ν3979/2011, για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση που είχα την ευθύνη να εισηγηθώ στην εθνική αντιπροσωπεία και πάνω στον οποίο στηρίζονται όλες οι σημερινές εφαρμογές του gov.gr, για τις οποίες η σημερινή κυβέρνηση δεν χρειάστηκε να νομοθετήσει.
Η διεθνής εμπειρία από κράτη που υιοθέτησαν το μοντέλο «once only principle» όπου τα δεδομένα κατατίθενται μία φορά και το κράτος τα ανακυκλώνει εσωτερικά, χωρίς να τα ξαναζητά από τον πολίτη, δείχνει ότι αύξησαν την παραγωγικότητα της οικονομίας έως και 0,6% του ΑΕΠ ετησίως λόγω μείωσης διοικητικού κόστους.
Κάπως έτσι και τόσο απλά πέτυχε και η δι@ύγεια. Ένας πρωτοποριακός νόμος που δεν περιλαμβάνει ούτε μια πειθαρχική πρόβλεψη πέραν από την απλούστατη αρχή «δεν ανάρτησες; Δεν μπορείς να προχωρήσεις στην υλοποίηση».
Προφανώς πρόκειται για μία εντελώς διαφορετική στρατηγική και φιλοσοφία από αυτήν που εφαρμόζεται σήμερα και η οποία ισοδυναμεί ουσιαστικά, όπως πολλές φορές έχει παρατηρηθεί, με ψηφιοποίηση της γραφειοκρατίας και των ίδιων παλιών, περίπλοκων διαδικασιών καθημερινής ταλαιπωρίας για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Διότι ψηφιοποίηση χωρίς μεταρρύθμιση ισοδυναμεί με ψηφιοποίηση της γραφειοκρατίας.
Στη σημερινή εποχή, ιδίως η νέα γενιά χρειάζεται και απαιτεί ένα νέο κράτος το οποίο θα λειτουργεί ως τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία του πολίτη, απαλλάσσοντάς τον από το διοικητικό βάρος, και όχι ένα κράτος που θα συνεχίζει να λειτουργεί ως δυνάστης.
(Το άρθρο αποτελεί την ομιλία του Γιάννη Ραγκούση κατά το ετήσιο Συνέδριο ΕΕΛΛΑΚ - Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών / Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, στις 21.01.2026. Θέμα: «Προτάσεις και Καινοτομία που μεταμορφώνουν τη Διακυβέρνηση»)
