Η Ελλάδα διαμαρτύρεται στο Παρίσι καθώς η Γαλλία φέρεται ότι προτίθεται να πωλήσει τον προηγμένο πύραυλο Meteor στην Τουρκία. Πρόκειται για τον πύραυλο με τον οποίο είναι εξοπλισμένα τα 24 ελληνικά Rafalle που πρόσφατα αγόρασε η Ελλάδα από τη Γαλλία. Και οι οποίοι πύραυλοι προσφέρουν αεροπορική υπεροχή και πλεονεκτήματα στο Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο που εκτιμάται ότι δεν έχει η Τουρκία. «Η Ελλάδα απόκτησε την υπεροπλία στο Αιγαίο», επισημαίνουμε σε κάθε ευκαιρία. Η Ελλάδα (υπουργός Άμυνας Ν. Δένδιας) σε σχετικό διάβημα του επισήμανε ότι η προτιθέμενη πώληση του εν λόγω πυραύλου στην Τουρκία «δεν συνάδει με τις μέχρι τώρα άριστες σχέσεις των δύο χωρών», Ελλάδας και Γαλλίας. Μπορεί «να μην συνάδει» αλλά θα πρέπει να είμαστε και αφελείς έχοντας τις φρούδες ελπίδες ότι η Ελλάδα θα αποκτήσει μοναδικά πλεονεκτήματα και υπεροπλία στο Αιγαίο και η Τουρκία θα κάθεται και παρακολουθεί «με σταυρωμένα τα χέρια».
«Οι εξοπλισμοί από τη μια πλευρά οδηγούν κατά κανόνα σε εξοπλισμούς και από την άλλη» και έτσι μπαίνουμε στην «κούρσα των εξοπλισμών» χωρίς τέλος και όποιος αντέξει. Στην περίοδο του ψυχρού πολέμου και παρά τις συμφωνίες για τον «έλεγχο των εξοπλισμών» (arms control) ήταν η τότε Σοβιετική Ένωση που δεν άντεξε. Κατέρρευσε. Στην καθ’ ημάς περίπτωση η Τουρκία έσπευσε να απαντήσει στην προβαλλόμενη «ελληνική υπεροχή/ υπεροπλία». Στην προμήθεια των F-35 από την Ελλάδα εξασφάλισε την αγορά των F-16 από τις ΗΠΑ (και ίσως αργότερα και F-35) και στην απόκτηση των 24 Rafalle από την Γαλλία απαντά με την προμήθεια 40 Eurofighters από την Ευρωπαϊκή κοινοπραξία που ως φαίνεται θα εξοπλισθούν με τους πυραύλους Meteor. Για μια χώρα που έχει αμυντικές δαπάνες σχεδόν τετραπλάσιες σε απόλυτο μέγεθος από τις ελληνικές (26,9 δις δολάρια έναντι 6,7 της Ελλάδας) ήταν αναπόφευκτο. Και συνιστά ελληνικό παράδοξο (επιεικώς) το γεγονός ότι η Ελλάδα πίστευε ότι η Τουρκία δεν θα έκανε κάτι τέτοιο. Με άλλα λόγια, οι «υπεροπλίες» και τα «μοναδικά πλεονεκτήματα» δεν απαντούν απο μόνες τους στο ελληνικό πρόβλημα ασφάλειας. Ίσως και να το επιδεινώνουν.
Ο Κ. Καραμανλής (πρεσβύτερος) για να αποφύγει την κούρσα των εξοπλισμών μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας πρότεινε το 1976 στην Άγκυρα την υπογραφή συμφωνίας για τον αμοιβαίο περιορισμό των εξοπλισμών και σύμφωνο μη επίθεσης. Το δε υπουργείο Εξωτερικών επεξεργάστηκε τα σχέδια των Συμφωνιών αυτών (δημοσιεύονται στο Αρχείο Καραμανλή). Η Άγκυρα τα αποδέχθηκε στην αρχή αλλά τελικώς τα απέρριψε.
Σήμερα η Ελλάδα πλειοδοτεί σε εξοπλισμούς και στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών (στο 3% ΑΕΠ ήδη). Έχει ενδιαφέρον ότι σε πρόσφατη ομιλία του στο Σικάγο ο υπουργός Άμυνας αφού επεσήμανε ότι η Ελλάδα έχει περισσότερα άρματα μάχης απ’ όσα έχουν αθροιστικά Γερμανία, Γαλλία, Ην. Βασίλειο, Βέλγιο και Ολλανδία μαζί (!) επέκρινε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία υπογραμμίζει τους οικονομικούς περιορισμούς για την αύξηση των αμυντικών επενδύσεων. Η Ελλάδα εμφανίζεται έτσι να συμφωνεί με το αίτημα του Ντ. Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% ΑΕΠ από τις Ευρωπαϊκές χώρες όταν με δυσκολία πλησιάζουν το 2%. Ελληνική προτεραιότητα παραμένει βέβαια το ειδικότερο πρόβλημα ασφάλειας που αντιμετωπίζει. Και που θα αντιμετωπίζει για όσο διάστημα δεν επιλύονται τα προβλήματα και δεν εξομαλύνονται σε βάθος οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
(Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
