Δεν χρειάζεται κάποιος να είναι ειδικός επί των οικονομικών δεδομένων για να αντιληφθεί, ότι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, είναι η έλλειψη ρευστότητας.
Μια συχνή επαφή με την αγορά αρκεί για να διαπιστωθεί ότι ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων έρχεται αντιμέτωπος στο κλείσιμο του μήνα με ταμεία που έχουν “στεγνώσει”. Το ακόμη χειρότερο είναι ότι συζητάμε για το ζήτημα της ρευστότητας των επιχειρήσεων εδώ και πάνω από μια δεκαετία, ήδη από το ξέσπασμα της κρίσης χρέους το 2010. Η ανάφλεξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, και οι συνεπαγόμενες οικονομικές επιπτώσεις, απλά επιδείνωσαν μια υπάρχουσα κατάσταση.
Πέρα όμως από τις όποιες εξωγενείς επιδράσεις, η έλλειψη ρευστότητας έχει κυρίως ενδημικά χαρακτηριστικά, που έχουν να κάνουν με τη διαχρονικά περιορισμένη πρόσβαση των ΜμΕ στην τραπεζική χρηματοδότηση, καθώς και το σχετικά υψηλό κόστος εξυπηρέτησης του δανεισμού. Σε κάθε περίπτωση, όσο το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται ουσιαστικά, τόσο οι χρηματοοικονομικές συνθήκες για τις επιχειρήσεις επιδεινώνονται.
Αποκαλυπτικά της κατάστασης που επικρατεί, είναι εξάλλου τα στοιχεία της πρόσφατης έρευνας της ΓΣΒΕΕ. Σχεδόν 6 στις 10 επιχειρήσεις (55,9%) καταγράφει μείωση της ρευστότητας το πρώτο εξάμηνο του 2024. Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις δεν έχουν (29,6%) ή έχουν το πολύ για ένα μήνα (22,5%) ταμειακά διαθέσιμα, αντικατοπτρίζοντας το πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζει ένας αρκετά μεγάλος αριθμός μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Η ταμειακή επάρκεια των επιχειρήσεων συσχετίζεται με το μέγεθός τους, καθώς οι μικρότερες επιχειρήσεις εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερη έλλειψη ρευστών διαθεσίμων από ότι οι μεγαλύτερες.
Ειδικότερα, το 40,49% των επιχειρήσεων χωρίς προσωπικό δήλωσε ότι δεν έχει ταμειακά διαθέσιμα, ενώ το ποσοστό αυτό μειώνεται όσο αυξάνεται το μέγεθος της επιχείρησης, αντιστοιχώντας στο 24,89% των πολύ μικρών επιχειρήσεων (1-9 εργαζόμενους), και στο 14,29% των επιχειρήσεων με προσωπικό από 10 άτομα και άνω.
Σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας φαίνεται να αντιμετωπίζει το 35,1% των εμπορικών επιχειρήσεων, το 26,4% των επιχειρήσεων στον τομέα των υπηρεσιών και το 26% των επιχειρήσεων στον τομέα της μεταποίησης, δεδομένου ότι τα προαναφερόμενα ποσοστά αφορούν σε επιχειρήσεις με μηδενικά ρευστά διαθέσιμα.
Από τα παραπάνω στοιχεία γίνεται εμφανές, ότι για πολλές επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, η ενίσχυση της ρευστότητας είναι όρος επιβίωσης. Παρά τις παρεμβάσεις και τα διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουν κατά καιρούς τεθεί σε εφαρμογή, από την πλευρά της Πολιτείας φαίνεται ότι μένουν πολλά να γίνουν ακόμη. Στην αντιμετώπιση δε αυτού του σοβαρού προβλήματος, ο Επιμελητηριακός Θεσμός καλείται να συμβάλει με τις δικές του προτάσεις.
(Ο Νίκος Κοσμόπουλος είναι επιχειρηματίας και υποψήφιος για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΒΕΑ στο τομέα των υπηρεσιών)
