Η υπερψήφιση της πρότασης μομφής σε βάρος του Στέφανου Κασσελάκη και η έκπτωσή του από τη θέση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία δεν ήταν τίποτα άλλο παρά το τελευταίο όπλο που είχε να επιστρατεύσει το κόμμα μας απέναντι στον κίνδυνο της οριστικής και αμετάκλητης απαξίωσής του. Η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της Κεντρικής Επιτροπής αντιλήφθηκε ότι η παραμονή του Στέφανου Κασσελάκη έστω και για μία ημέρα παραπάνω στην ηγεσία του θα σήμαινε παράταση μιας διαλυτικής κρίσης με ακόμη περισσότερη εσωστρέφεια, συρρίκνωση και περιχαράκωση. Η διχαστική ομιλία του στην έναρξη των εργασιών της Κεντρικής Επιτροπής επιτάχυνε τις εξελίξεις, ενώ η κατάπτυστη δήλωσή του στο τέλος επιβεβαίωσε την ορθότητα της απόφασής μας.
Παρά τις τεράστιες δυσκολίες και τα προβλήματα - κυρίως τις πληγές - που μας κληροδότησε η σύντομη αλλά καταστροφική ηγεσία Κασσελάκη, ήδη από τις πρώτες ημέρες έχουν αρχίσει να φαίνονται σημάδια επιστροφής σε συνθήκες συνεννόησης και σοβαρότητας στο κόμμα. Στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας για τον οδικό χάρτη προς το Συνέδριο και την εκλογή προέδρου φάνηκαν τα πρώτα δείγματα γραφής. Ωστόσο, μια πορεία ομαλότητας - πόσο δε μάλλον ανάταξης - δεν είναι καθόλου αυτονόητη, αν κάνουμε τα ίδια λάθη κι αν δεν ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις που απορρέουν από τις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Μερικά κρίσιμα σημεία ενόψει Συνεδρίου και εσωκομματικών εκλογών είναι τα παρακάτω:
1. Απομόνωση της τοξικότητας: Βασική προϋπόθεση για μια εσωτερική συζήτηση και για μια προεκλογική περίοδο με όρους συντροφικότητας και σεβασμού στη διαφορετική άποψη. Συμπεριφορές που τραυματίζουν την ενότητα του κόμματος και κυρίως προσβάλουν την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια ανθρώπων, από τα απλά μέλη του κόμματος έως τα στελέχη και όσες και όσους θα είναι υποψήφιοι πρόεδροι, είναι αναγκαίο να τεθούν στο περιθώριο. Σε αυτή τη συγκυρία και με βάση όλα όσα έχουν προηγηθεί αυτό τον χρόνο, είναι εξαιρετικά κρίσιμο να περιφρουρήσουμε με πολιτικά και με θεσμικά μέσα τις εσωκομματικές μας διαδικασίες από φαινόμενα ξένα για την αριστερά και τον προοδευτικό χώρο. Μόνο έτσι θα βγούμε από αυτές πιο ισχυροί την επόμενη ημέρα. Μόνο έτσι θα ξημερώσει μια πραγματικά διαφορετική ημέρα για τον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία.
2. Κανόνες δημοκρατικής λειτουργίας: Όταν τον Απρίλιο του 2022 περνούσαμε στο καταστατικό την εκλογή προέδρου από τη βάση, με στόχο ένα ανοιχτό, δημοκρατικό και μαζικό κόμμα, φροντίσαμε να προσθέσουμε δικλείδες ασφαλείας που θα ισορροπούσαν την κατάσταση. Έτσι αποφασίσαμε να εκλέγεται και η Κεντρική Επιτροπή από τη βάση, ώστε να έχει ισχυρή πολιτική νομιμοποίηση στον έλεγχο του προέδρου και βεβαίως στη δυνατότητα μομφής στο πρόσωπό του. Από τη μία δηλαδή αναγνωρίσαμε την ανάγκη να εισαγάγουμε νέες μεθόδους πολιτικής συμμετοχής, απέναντι στην κρίση του κομματικού φαινομένου, από την άλλη, όμως, προβλέψαμε τον κίνδυνο της αυθαιρεσίας που ελλοχεύει. Δυστυχώς, με ευθύνη και της πλευράς που υποστήριξε τότε αυτές τις καταστατικές αλλαγές αλλά και της πλευράς που αντιτάχθηκε σε αυτές, δεν έγινε κατανοητό στη βάση του κόμματος το πνεύμα του νέου καταστατικού. Μετά τη θλιβερή εμπειρία Κασσελάκη, είναι αναγκαίο να ανοίξει συνολικά μια συζήτηση για την αποφασιστικότητα, τις συνθέσεις και τη δημοκρατική λειτουργία στο κόμμα.
3. Συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων: Για να είναι χρήσιμη μια ισχυρή παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία στο πολιτικό σκηνικό, είναι αναγκαίο να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων, ώστε να υπάρξει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στην Νέα Δημοκρατία και τις πολιτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Οι διαδικασίες μας θα κινητοποιήσουν το ενδιαφέρον των πολιτών, μόνο αν απαντούν σε αυτό το βασικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου της χώρας. Όχι με λογικές περιχαράκωσης στα στενά όρια ενός συρρικνωμένου κόμματος. Αλλά με την αυτοπεποίθηση των ιδεών μας, των προγραμματικών μας θέσεων και της ιστορίας του πολιτικού μας χώρου.
(Ο Στέργιος Καλπάκης είναι Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία)
