Υπάρχει μια ιστορική φράση «δεν μπορεί να είναι ελεύθερος ένας λαός που καταπιέζει άλλους λαούς». Προφανώς ο Κ. Μάρξ εννοούσε ότι η καταπίεση από αυταρχικά καθεστώτα απέναντι σε άλλους λαούς επιστρέφει στο εσωτερικό της χώρας τους.
Το καθεστώς Νετανιάχου και όχι μόνο αυτό είναι συνέχεια αυταρχικών επιλογών που ξεκίνησαν με την ίδρυση του Ισραήλ το 1948 από τον ιδρυτή του Μπέν Γκουριόν, ο οποίος αρνήθηκε να συντάξει κείμενο Συντάγματος για να μην δεχτεί ισονομία των πολιτών. Από τότε οι κυβερνήσεις του Ισραήλ διοικούν με νόμους και διοικητικές αποφάσεις. Υπάρχει προστασία και ισότητα στις εργασιακές συνθήκες, στην γενετική καταγωγή αλλά κανένας νόμος δεν λέει ότι ‘’όλοι οι πολίτες του Ισραήλ είναι ίσοι’’.
Ο Εβραϊκός λαός αφού υπέστη τα πάνδεινα σε όλη την Ευρώπη, από τις διώξεις στην Ισπανία τον 15ο αιώνα μέχρι τα 6 εκατομμύρια νεκρούς από το ναζιστικό καθεστώς, αποφάσισε να φτιάξει το δικό του κράτος στην πατρογονική γη. Σαν αποτέλεσμα 700.000 Άραβες Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από τη γη τους.
Όμως η ανάγκη διεκδίκησης γης από τους αποικιοκράτες Βρετανούς μέχρι τους Άραβες που είχαν τις δικές τους κοινότητες στην Παλαιστίνη και τη δική τους ιστορία, προϋπέθετε συγκρούσεις. Οι συγκρούσεις δημιούργησαν εθνικισμό, αντίληψη υπεροχής, φασισμό, αντι-Αραβισμό, φοβική αντίληψη και τελικά επικράτηση της ακροδεξιάς.
Από την δεκαετία του 1920, πριν ακόμη ιδρυθεί το κράτος του Ισραήλ, υπήρχε η πολιτική του Αναθεωρητικού Σιωνισμού, που θεωρούσε σαν κύρια απειλή την βρετανική αποικιοκρατία και σαν σύμμαχο την φασιστική Ιταλία. Αναπτύχθηκε κύρια μεταξύ των Εβραίων στις Βαλτικές χώρες.
Ο ‘’Αναθεωρητικός Μαξιμαλισμός’’ ήταν ένα κίνημα που πίστευε ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένα φασιστικό εβραϊκό κράτος που θα συμπεριλάμβανε και τους Παλαιστίνιους της βρετανικής Υπεριορδανίας.
Το κίνημα Irgun που ακολούθησε την δεκαετία του 1940 δεν έμεινε σε θεωρητικά σχήματα, αναπτύχθηκε στην Παλαιστίνη, με οργανωμένη μορφή και δίπλα του ήταν η τρομοκρατική οργάνωση Hagana, η οποία ανατίναξε το βρετανικό στρατηγείο στην Ιερουσαλήμ το 1946, στο ξενοδοχείο King David (τωρινό χώρο φιλοξενίας των ξένων ηγετών) αλλά και η σφαγή το 1948, 107 Παλαιστινίων, μεταξύ αυτών γυναίκες και παιδιά.
Η σφαγή καταδικάστηκε από την βρετανική και αμερικανική κυβέρνηση και ο Αϊνστάιν σε επιστολή του στους New York Times χαρακτήρισε το Irgun ‘’τρομοκρατική, ακροδεξιά και σοβινιστική οργάνωση’’.
Μετά την ίδρυση του ισραηλινού κράτους το Irgun ενσωματώθηκε στις ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις (IDF).
Η πραγματική ώθηση στις ακροδεξιές δυνάμεις έγινε μετά τον πόλεμο των έξι ημερών το 1967. Κατακτήθηκαν από το Ισραήλ τα υψώματα του Γκολάν, η Δυτική όχθη, η χερσόνησος του Σινά και η Γάζα. Όταν ο πρωθυπουργός Μεναχέμ Μπεγκίν (ο οποίος συμμετείχε το 1946 στην ανατίναξη του King David) επέστρεψε στους Αιγύπτιους το Σινά οι ακραίοι σιωνιστές αντέδρασαν και άρχισαν τους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.
Παρόλα αυτά τα ακροδεξιά κόμματα ήταν πολύ μικρά όπως το κόμμα Καχάνε, το οποίο απαγορεύτηκε να συμμετάσχει στις εκλογές το 1988 και κηρύχτηκε παράνομο το 1994 λόγω τρομοκρατικών πράξεων.
Εκλογικά η Ακροδεξιά ήταν η μικρότερη πολιτική δύναμη στο Ισραήλ. Εξελίχθηκε σταδιακά με βάση τον φόβο για τους Άραβες και την αντίληψη του ‘’Μεγάλου Ισραήλ’’ (Greater Israel) που θα περιλάμβανε όλη την Παλαιστίνη, συμπεριλαμβανομένης της Δυτικής όχθης, της Γάζας και όλης της Ιερουσαλήμ.
Οι συμφωνίες του Όσλο και η δολοφονία του Γιτζάκ Ράμπιν από ένα ακροδεξιό που αργότερα αποδείχτηκε ότι είχε σχέσεις με μυστικές υπηρεσίες ήρθαν να ανατρέψουν δραματικά την κατάσταση.
Το κόμμα Likud του Νετανιάχου που αντιτίθετο στις συμφωνίες του Όσλο μπήκε για τα καλά στην πολιτική σκηνή.
Η ισραηλινή αποχώρηση από την Γάζα το 2005 μετά από 38 χρόνια ισραηλινής κατοχής έδωσε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στους ακροδεξιούς και κύρια στους εποίκους.
Από την δολοφονία Ράμπιν μέχρι σήμερα ο Νετανιάχου έχει διατελέσει πρωθυπουργός για 17 χρόνια, αρκετά για να διαμορφώσει μια κοινωνία με ακροδεξιά χαρακτηριστικά.
Τον Δεκέμβρη του 2022 το κόμμα του Νετανιάχου σχημάτισε κυβέρνηση μαζί με άλλα έξη θρησκευτικά και εθνικιστικά κόμματα. Στην κυβέρνηση συμμετέχουν ακροδεξιοί όπως ο Σμόρτιτς που ζητάει να γίνουν ‘’ζώνες ασφαλείας’’ πέριξ των εποικισμών χωρίς Άραβες και να ‘’πεθάνουν από πείνα οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα’’. Ειδικά μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς οι ακραίες δηλώσεις και ενέργειες είναι στην καθημερινότητα.
Οι 40.000 τουλάχιστον νεκροί, υποδηλώνουν πρακτική εθνοκάθαρσης και εξαναγκασμού σε φυγή των Παλαιστινίων της Γάζας. Οι βομβαρδισμοί νοσοκομείων, κέντρων προσφύγων και απλών κατοικιών που φτάνουν το 50%, δίνουν την εντύπωση πως ήταν πολιτική εκδίωξης των κατοίκων και όχι αντιμετώπιση των μαχητών της Χαμάς. Το ίδιο η στέρηση παροχής τροφίμων και ιατροφαρμακευτικών υλικών. Το σχέδιο θυμίζει μια νέα ‘’Νάκμπα’’ (Καταστροφή) αντίστοιχη εκείνης του 1948.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου κινείται σε συνεχή πορεία σύγκρουσης με τους Παλαιστίνιους, με πολιορκητικό κριό τους 700.000 εποίκους, οι οποίοι έχουν την ευλογία της κυβέρνησης, έχουν πάρει το νόμο στα χέρια τους, έχουν εξοπλιστεί και διεκδικούν όλο και περισσότερα εδάφη από τους Παλαιστίνιους. Η στέρηση των ελάχιστων εισοδημάτων όπως το κόψιμο των ελιών και η κατακράτηση των φόρων που θα έπρεπε να δίνονται στην Παλαιστινιακή Αρχή αυξάνουν την φτώχεια και την απελπισία και οδηγούν σε ριζοσπαστικοποίηση. Μπροστά σε όλη αυτή την κατάσταση η Χαμάς αυξάνει την επιρροή της ακόμη και στην Δυτική Όχθη, παρά τις μεγάλες καταστροφές στη Γάζα. Σε αυτό βοηθάει η διαφθορά της Παλαιστινιακής Αρχής του Μαχμούτ Αμπάς.
Ο υπουργός εθνικής ασφάλειας Itamar Ben-Gvir δίνει αφειδώς άδειες οπλοφορίας στους εποίκους. Μαζί με τον υπουργό Οικονομικών Bezalel Smotrich, αποτελούν τους εκπροσώπους των εποίκων και δίνουν την εντύπωση ότι ο Νετανιάχου είναι ‘’μετριοπαθής’’ μπροστά στους ακραίους.
Η νομοθεσία για την Δικαιοσύνη, με τους περιορισμούς που επιβάλλει, προσπαθεί να διευκολύνει την κυβερνητική αυθαιρεσία και να προστατέψει την διαφθορά για την οποία έχει καταδικασθεί ο Νετανιάχου.
Η ιδεολογική ατζέντα της κυβερνητικής συμμαχίας στοχεύει σε ένα πιο θρησκευτικό και θεοκρατικό καθεστώς. Δεν επιθυμεί αυτοδιάθεση για τους Παλαιστίνιους. Θέλει πλήρη έλεγχο της Δυτικής Όχθης και περιφερειακό έλεγχο και αποκλεισμό της Γάζας. Πιστεύουν ότι οι Εβραίοι πρέπει να είναι η κυρίαρχη τάξη στο Ισραήλ και να κυριαρχούν στην περιοχή, σύμφωνα με την παράδοση της Βίβλου. Δεν πιστεύουν στην ισότητα των πολιτών και επιθυμούν να μειωθούν τα δικαιώματα των μη Εβραίων.
Οι εποικισμοί, η θεοκρατία και οι μεσσιανικές αντιλήψεις, οι ανισότητες και η προστασία της διαφθοράς, αποτελούν κεντρικούς στόχους της πολιτικής Νετανιάχου.
Τα φαινόμενα αυτά δεν ήρθαν σαν κεραυνός εν αιθρία. Οι δεξιές παρατάξεις καλλιέργησαν τον λαϊκισμό, τις φοβίες, την διαφθορά, μαζί βέβαια με τα λάθη και τις τρομοκρατικές πράξεις από πλευράς Παλαιστινίων.
Η ισραηλινή Βουλή (Knesset) έχει 120 βουλευτές. Ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει 70. Ο Νετανιάχου σέρνει και τους υπόλοιπους 50 αλλά και την ισραηλινή κοινωνία πίσω από την λογική του ‘’εθνικού συμφέροντος’’, τον πόλεμο και την ενότητα απέναντι στις απειλές της περιοχής.
Μήπως αντίστοιχη κατεύθυνση δεν έχουν πάρει τα πολιτικά πράγματα στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη; Τι λέει ο Τράμπ και τι πολέμους συντηρεί ο Μπάιντεν; Τι λέει η Λεπέν και τι πράττει ο Μακρόν; Τι γίνεται στην Πολωνία, στην Ουγγαρία, στην Ιταλία της Μελόνι; Που θα καταλήξουν οι διαδηλώσεις ακροδεξιών στη Βρετανία; Τι γίνεται στη Ρωσία του Πούτιν; Τι γίνεται στην Ελλάδα με την οικονομική ολιγαρχία και τα ΜΜΕ, τις υποκλοπές, την κυβερνητική αυθαιρεσία; Μήπως όλα αυτά τα φαινόμενα έχουν κοινή ρίζα;
Μήπως τα κυβερνητικά σχήματα τύπου Νετανιάχου είναι φαινόμενα που έχουν σχέση με τους πολέμους, τον φόβο, την ανασφάλεια, την απογοήτευση που έσπειραν τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, μαζί με τον ελκυστικό λαϊκισμό των δεξιών κομμάτων και με μια μεσσιανική συντηρητική αντίληψη που ‘’καταπραΰνει’’ φαινομενικά τον πόνο των απελπισμένων, τους χαμηλούς μισθούς των εργαζόμενων και την έλλειψη κοινωνικής προστασίας των ανήμπορων;
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι ο Νετανιάχου επιδιώκει τις εντάσεις αν όχι τον πόλεμο με την Χεζμπολάχ μαζί με την ‘’εκκαθάριση’’ της Γάζας από την Χαμάς. Η Χαμάς όμως έχει αυξήσει την επιρροή της σε όλη την Παλαιστίνη ενώ η Χεζμπολάχ κυριαρχεί σε όλο τον νότιο Λίβανο και έχει την υποστήριξη του Ιράν. Οι οργανώσεις αυτές έχουν κοινωνικό υπόβαθρο και λαϊκή υποστήριξη. Η διαχρονική πολιτική του Ισραήλ κατόρθωσε να μετατρέψει τις εθνικές αντιθέσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων σε εθνικο-θρησκευτικές και να εμπλέξει εκτός από τους Άραβες, το Ιράν και την Τουρκία.
Η αμερικανική πολιτική της μονομερούς υποστήριξης του Ισραήλ με κάθε μέσο, εντείνει τον αντιαμερικανισμό στον αραβικό κόσμο, αποθρασύνει τον Νετανιάχου και τους ακραίους και δίνει τη δυνατότητα στη ρωσική πολιτική να επεκτείνει την επιρροή της στη Συρία, την Τουρκία, στο Ιράν και στις χώρες του Κόλπου. Ήδη η Ρωσία σε αντιπαράθεση της δυτικής υποστήριξης στην Ουκρανία και το Ισραήλ ενισχύει με σύγχρονα όπλα το Ιράν.
Οι αμερικανικές ‘’συμφωνίες του Αβραάμ’’ για εξομάλυνση των σχέσεων των αραβικών κρατών με το Ισραήλ έχουν παγώσει.
Σε περίπτωση μάλιστα σύγκρουσης του Ιράν με το Ισραήλ έστω και από απόσταση με πυραυλικά κτυπήματα, η περιοχή θα αποσταθεροποιηθεί και αυτό αφορά και την Κύπρο αλλά θα έχει επιπτώσεις και για την Ελλάδα λόγω της υποστήριξης των αμερικανικών συμφερόντων.
Η αμερικανική πολιτική έχει εμπλακεί για άλλη μια φορά στο Μεσανατολικό και εμποδίζεται να πάει προς την Κίνα. Η χώρα μας αποτέλεσε την βάση υποστήριξης αυτής της πολιτικής.
Η εγκατάλειψη από την ελληνική εξωτερική πολιτική της πρακτικής των ίσων αποστάσεων σε όλα τα επίπεδα, από την Ουκρανία μέχρι την Μέση Ανατολή, οδηγεί την χώρα μας σε απομόνωση (πολιτική και οικονομική) στην ισχυρή αλλά μικρή πλέον αγκαλιά της Δύσης και μας απομακρύνει από τον παραδοσιακό ρόλο της ήπιας ισχύος και του έμπιστου διαπραγματευτή.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου και οι ακροδεξιοί σύμμαχοί της βλέπουν στον καθρέφτη τους την εικόνα που αντικατοπτρίζει τις πιο αντιδημοκρατικές αραβικές δικτατορίες και τώρα παίζουν με την φωτιά. Ζουν και διατηρούνται μέσω του πολέμου.
Οι μεγαλοιδεατικές αντιλήψεις (Greater Israel) μαζί με τον θρησκευτικό μεσσιανισμό και την προσωπική πολιτική του Νετανιάχου βάζουν πολύ κοντά το μπαρούτι με τη φωτιά στη περιοχή.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.)
