Ανέβηκα σήμερα στο βήμα της Κεντρικής Επιτροπής, μετά από, περίπου, πέντε χρόνια.
Τότε, το Σεπτέμβρη του 2019, μεταξύ άλλων, ένα από τα θέματα που είχα θίξει ήταν η ανάγκη διεξαγωγής ενός «κανονικού» συνεδρίου ΠΑΣΟΚ και η προσφυγή στις κάλπες για την εκλογή αρχηγού. Ζητούσα το καταστατικά αυτονόητο, καθ’ ότι είχε παρέλθει η τετραετία από το προηγούμενο συνέδριο και είχε ολοκληρωθεί η θητεία της Προέδρου.
Θυμάμαι να δέχομαι τεράστια επίθεση. Κατευθυνόμενα, ανήθικα και αντιδεοντολογικά δημοσιεύματα, συνταγμένα από το περιβάλλον της ηγεσίας. Γραμματείς και παράγοντες να επιβάλουν τον αποκλεισμό μου και να πρωτοστατούν, για δεύτερη φορά μετά το 2017, σε μια δολοφονία χαρακτήρα. Την πλειοψηφία της Κεντρικής Επιτροπής να αποδέχεται παθητικά και άκριτα κάθε απόφαση της ηγεσίας.
Θυμάμαι κι άλλα, με χαρακτηριστικότερη μια συνεδρίαση στην Αίθουσα της Γερουσίας στη Βουλή.
25 Απρίλη 2017, η τότε Πρόεδρος, «με το έτσι θέλω», καταργεί όλα τα αιρετά όργανα του κόμματος.
Ούτε ένας από τους παρισταμένους δεν είχε το θάρρος να ορθώσει ανάστημα και να πει πως το κόμμα δεν είναι τσιφλίκι κανενός για να αποφασίζει και να διατάζει. Το βίντεο υπάρχει στο You Tube, για να δείτε τη σύνθεση του σώματος.
Εύλογα λοιπόν, γεννάται το ερώτημα πώς μπορούν, οι τότε χειροκροτητές, να γίνουν σήμερα τιμητές της θεσμικής λειτουργίας του κόμματος;
Όλα αυτά δεν τα λέω, για να ξύσω παλιές πληγές, ούτε για να αναζητήσω δικαίωση. Έχω καθαρή τη συνείδησή μου απέναντι στο κόμμα, στα μέλη και στους ψηφοφόρους μας.
Τα αναφέρω, γιατί αν δεν αλλάξουμε λογική και πρακτικές, θα διαιωνίζεται συνεχώς μια κατάσταση τοξική και αντιπαραγωγική. Θα βρισκόμαστε μονίμως σε μια δίνη εσωστρέφειας η οποία, πρωτίστως, θα τροφοδοτείται από τα προεδρικά περιβάλλοντα, όχι για να βοηθήσουν τον εκάστοτε Πρόεδρο, αλλά για να δικαιολογήσουν και να διασφαλίσουν τη δική τους ύπαρξη.
Φίλες και φίλοι,
Όσα χρόνια ασχολούμαι με το κόμμα, διακρίνω μια μόνιμη δυσανεξία στην κριτική, είτε αυτή αφορά σε λειτουργίες, είτε σε πολιτικές επιλογές. Ειλικρινά, αυτό δεν το καταλαβαίνω.
Ανατρέχοντας πίσω στο χρόνο, διαπίστωσα πως το σημείο καμπής, όπου έγινε αναστροφή του υπέρ μας δημοσκοπικού προβαδίσματος, συμπίπτει με την εικόνα που παρουσίασε η κοινοβουλευτική μας ομάδα κατά τη διάρκεια της συζήτησης και ψήφισης των νομοσχεδίων για τα ομόφυλα ζευγάρια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Φανταστείτε να είχαμε επιλέξει, για μείζονα θέματα, μια διαφορετική διαδικασία καθορισμού της πολιτικής γραμμής, κατά την οποία, θα συνεδρίαζε το Πολιτικό Συμβούλιο, θα έθετε την εισήγησή του στην κρίση του σώματος της Κεντρικής Επιτροπής κι εκείνη θα επικύρωνε ή θα τροποποιούσε, κατόπιν ψηφοφορίας, την εισήγηση.
Ποιος βουλευτής θα τολμούσε να βγει στην τηλεόραση και να εκφράσει διαφορετική άποψη ή, ακόμα χειρότερα, να καταψηφίσει ή να απέχει από την ψηφοφορία, πηγαίνοντας κόντρα στη βούληση του ανώτατου κομματικού οργάνου;
Η επίκληση της θεσμικής λειτουργίας και της εμβάθυνσης της συλλογικής δράσης δεν γίνεται από τυπολατρία. Διαφυλάττει την εικόνα του κόμματος, από φαινόμενα που πλήττουν την αξιοπιστία του και δρουν ανασταλτικά στην ανάπτυξη της εκλογικής του δυναμικής.
Το 2021, παλέψαμε για να ξεφύγουμε από το βουλευτοκεντρισμό, που κράταγε δέσμιο το ΠΑΣΟΚ.
Οι βουλευτές εκφράζουν το κόμμα στη βουλή, δεν διαμορφώνουν μόνοι τους γραμμή.
Συνεπώς, η καλόπιστη κριτική είναι γόνιμη, άρα ευπρόσδεκτη.
Επειδή όμως και οι κρίνοντες κρίνονται, ο δικός μου προβληματισμός ως προς την κριτική που ασκήθηκε δημόσια από βουλευτές και στελέχη είναι ως προς το χρόνο που επιλέχθηκε να δημοσιοποιηθεί και να κλιμακωθεί.
Γιατί τώρα; Ποια δεδομένα ήταν αυτά που γέννησαν την ανάγκη να γίνουμε πρώτη αρνητική είδηση στα δελτία εμείς, επιτρέποντας στον κ. Μητσοτάκη να περάσει ανώδυνα τη μεγαλύτερη δοκιμασία στα πέντε χρόνια της διακυβέρνησής του;
Πέρυσι, το βράδυ της 21ης Μάϊου του 2023, έβλεπα από τις τηλεοπτικές εμφανίσεις που συμμετείχα εικόνες του πανηγυρικού κλίματος που επικρατούσε στη Χαριλάου Τρικούπη και τα πλατιά χαμόγελα όλων των στελεχών μας ανεξαιρέτως και μετά κοιτούσα το αποτέλεσμα που είχε φέρει τη Νέα Δημοκρατία πρώτη με 41% και αύξηση 156.000 ψήφους, σε σχέση με το 2019, και είχα πάθει σοκ.
Σκεφτόμουν, πώς είναι δυνατόν να πανηγυρίζουμε, όταν η δεξιά αποκτά ηγεμονία στο πολιτικό στερέωμα;
Ποια λοιπόν είναι τα δεδομένα που πυροδότησαν σήμερα, μια εσωκομματική κρίση τόσο μεγάλης έντασης;
Αναρωτιέμαι, αν τα ποσοστά των ευρωεκλογών, σε σχέση με το ΣΥΡΙΖΑ, ήταν αντεστραμμένα, τώρα θα ήταν όλα καλά; Μέχρι εκεί φτάνουν οι φιλοδοξίες μας;
Ο κ. Μητσοτάκης πριν ένα χρόνο είχε πάρει 41%. Δυο μήνες πριν τις ευρωεκλογές, τα επικοινωνιακά του φερέφωνα έθεταν τον πήχη στο 33%. Λίγες ημέρες πριν τη διεξαγωγή τους, τον κατέβασαν στο 30%.
Και ο Λαός με την ψήφο του ή την αποχή του, τον έστειλε στο 28%. Κι αντί το αποτέλεσμα αυτό να κάνει πρώτο ειδησεογραφικό θέμα τα προβλήματα της Νέας Δημοκρατίας, ως απόρροια του εκλογικού της βατερλό, γίνεται πρωτοσέλιδο το αλληλοφάγωμά μας.
Ποιος πολίτης θα μας πάρει στα σοβαρά με τέτοια συμπεριφορά;
Φίλες και φίλοι,
Δε θα κουράζομαι να επαναλαμβάνω πως, στην παρούσα συγκυρία, μόνος μας στόχος πρέπει να είναι η απαλλαγή του τόπου από τη διακυβέρνηση Μητσοτάκη, γιατί είναι επιζήμια για τη δημοκρατία, τα εθνικά συμφέροντα και την κοινωνία.
Αλλά αυτό δε θα γίνει δαιμονοποιώντας το πρόσωπο, αλλά αποδομώντας αυτό με την κατάθεση της δικής μας αξιόπιστης, ανθρωποκεντρικής, κυβερνητικής πρότασης, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα και την ηγετική ομάδα που θα την υλοποιήσει.
Το σημερινό ΠΑΣΟΚ, μόνο του, μπορεί;
Θα το ήθελα, το προσπαθήσαμε, δεν ήρθε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.
Η δική μου εξήγηση για τη «βύθιση» των ποσοστών στα αστικά κέντρα, δεν έγκειται σε λόγους οργανωτικούς ή προγραμματικούς.
Επειδή σε αυτά η σχέση πολιτικού με ψηφοφόρο είναι πιο απρόσωπη και τα προβλήματα πιο οξυμένα, ο κόσμος ψηφίζει με γνώμονα το θυμικό του.
Και οι πολίτες δεν ξεχνάνε και χρεώνουν στο ΠΑΣΟΚ ότι αυτό εισήγαγε στον κυβερνητικό βίο τις λογικές “T.I.N.A.” (There Is No Alternative).
Κι όταν ένα προοδευτικό κόμμα πρεσβεύει πως δεν υπάρχει εναλλακτική, η πλειοψηφία του κόσμου, φοβάται, συντηρητικοποιείται και ψηφίζει το “original”, μετατοπιζόμενη προς τα δεξιά.
Κι ένας άλλος, πιο σκεπτόμενος κόσμος, πάει στην αποχή. Σίγουρα πάντως δεν έρχεται σε ένα κόμμα που διατηρεί στη «βιτρίνα» του, τους αρνητικούς, στη συνείδηση του Λαού, πρωταγωνιστές του παρελθόντος.
Το σημερινό ΠΑΣΟΚ δεν έχει καμία σχέση με το Κίνημα που συγκινούσε και εξέφραζε, επί τρεις δεκαετίες, τις πλατιές κοινωνικές μάζες.
· Το κύρος των ανώτατων κομματικών του οργάνων υπονόμευσε η απολίτικη, δήθεν αδιαμεσολάβητη σχέση του Προέδρου με τα μέλη και τους φίλους.
Η διαδικασία εκλογής Προέδρου, όπου όποιος περνάει έξω από ένα εκλογικό τμήμα, μπορεί να πάει να ψηφίσει, έδειξε τη «γύμνια» της, με την εκλογή στο ΣΥΡΙΖΑ ενός εκπροσώπου της αντιπολιτικής.
Και στα καθ’ ημάς, την έδειξε, με την συμμετοχή πολιτών που μπορεί να μην είχαν ψηφίσει, ούτε μια φορά στη ζωή τους ΠΑΣΟΚ και δεν πρόκειται να το κάνουν ποτέ. Ελάτε στη Νότια Αθήνα, να σας τους δείξω έναν προς έναν.
· Η κομματική λειτουργία αποδιοργανώθηκε μετά το 2005.
· Η γείωσή του με τον κόσμο της εργασίας και της παραγωγής, ναρκοθετήθηκε από εκμαυλισμένους συνδικαλιστικούς εκφραστές.
Είναι εικόνα αυτή σήμερα στη ΓΣΕΕ; Γιατί την ανεχόμαστε; Γιατί να τη χρεωνόμαστε;
· Η κοινωνική μας βάση πήρε διαζύγιο με το κόμμα το 2010.
· Η κομματική μας βάση συρρικνώθηκε, μετά τη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία.
Πρόκειται, δυστυχώς, για ένα κόμμα που συγκροτείται στη βάση της συγκόλλησης ατομικών συμφερόντων και προσωπικών φιλοδοξιών.
Είμαστε το μόνο κόμμα που διατηρεί χαμηλά τα εκλογικά ποσοστά του και αυξάνει εκθετικά τους μνηστήρες της ηγεσίας του. Μεγάλη επιτυχία!
Με την επικρατούσα κατάσταση, ακόμα και τον Ανδρέα να ανασταίναμε, πάλι κάτω από 20% θα παίρναμε.
Μακάρι να κάνω λάθος, αλλά φοβάμαι πως δεν κάνω.
Ακούω κάποιους να επενδύουν σε συμφωνίες κορυφής, συγκολλήσεις κοινοβουλευτικών ομάδων, εκλογικούς συνασπισμούς, λες και ο κόσμος τρώει κουτόχορτο.
Στην πολιτική, οι ψηφοθηρικές αθροίσεις, οδηγούν σε κομματικές διαιρέσεις.
Κι όταν μάλιστα εξυφαίνονται σενάρια, που στο ρόλο του «σωτήρα» θέτουν αυτούς που, με τις πολιτικές τους επιλογές, πρωταγωνίστησαν στην αποσυσπείρωση του χώρου, τότε μιλάμε για τραγωδία…
Πολλώ δε μάλλον, όταν ενεργό ρόλο σε αυτά επιδιώκουν να έχουν και παράγοντες που, λόγω της πολιτικής τους διαδρομής, έχουν καταγραφεί στη συνείδηση του κόσμου ως τυχοδιώκτες.
Τώρα θα μου πείτε, τί μας λες εσύ;
Λέω
1. Να καταλήξουμε στο ποιες κοινωνικές τάξεις και παραγωγικές ομάδες θέλουμε να εκπροσωπήσουμε. Αυτό σήμερα δεν είναι ευδιάκριτο. Σίγουρα, τους πάντες, είναι αδύνατον!
2. Να διαμορφώσουμε ξεκάθαρη πολιτική ταυτότητα και φυσιογνωμία.
Π.χ. Διατηρούμε τα πατριωτικά μας χαρακτηριστικά; Παλεύουμε, στην πράξη, για τις γερμανικές αποζημιώσεις;
‘Η τα θυσιάζουμε όλα, στο βωμό ενός, δήθεν, πολιτικού ορθολογισμού;
3. Να σχεδιάσουμε τις πολιτικές θέσεις και να θέσουμε τα προγραμματικά προτάγματα της επόμενης διακυβέρνησης.
Άλλα να το κάνουμε, κατόπιν διεξοδικής έρευνας των σημερινών κοινωνικών τάσεων και αναγκών. Σε μια εποχή που ο κόσμος στέλνει στην Ευρωβουλή influencer΄s, εμείς δεν μπορεί να βασιζόμαστε σε εμπειρίες και δεδομένα άλλων δεκαετιών.
4. Να αποφασίσουμε για το οργανωτικό μοντέλο του νέου, ενιαίου πολιτικού υποκειμένου, με κορμό το ΠΑΣΟΚ των αγώνων.
Με ενώνουν περισσότερα, απ’ όσα με χωρίζουν με υγιή στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, της Νέας Αριστεράς, του Κόσμου και άλλων, όμορων προς το ΠΑΣΟΚ, κομμάτων.
Και με τους ψηφοφόρους των κομμάτων αυτών ή με πλειάδα πολιτών που επιλέγουν την αποχή, με ενώνουν τα πάντα, γιατί, σήμερα, οι ζωές όλων μας, υποβαθμίζονται εξίσου.
Αισθάνομαι πως μπορώ να βρεθώ στην ίδια πλευρά της ιστορίας και με τους συμπολίτες μας, πρώην ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, που, παρότι δεν είναι δεξιοί, για λόγους ανασφάλειας, ψήφισαν σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις τη Νέα Δημοκρατία.
Μαζί με τις υγιείς δυνάμεις του πολιτικού κέντρου, της αριστεράς και της οικολογίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν φορέα που θα παλέψει για το δίκιο των πολλών και όχι για τις καρέκλες των στελεχών;
Οδηγός μας μπορεί να είναι η κοινή στάση των κομμάτων μας, κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία της πρότασης δυσπιστίας. Τα πάντα όμως, στη βάση μιας πολιτικής συμφωνίας.
Φίλες και φίλοι,
Στις 3 του Σεπτέμβρη το ΠΑΣΟΚ συμπληρώνει 50 χρόνια ζωής. Σε 38 χρόνια άλλαξε τρεις αρχηγούς. Στα υπόλοιπα δώδεκα, άλλους τρεις.
Ειλικρινά, πιστεύει κανείς σήμερα πώς η λύση στα καθημερινά μας προβλήματα είναι μία ακόμα, βεβιασμένη εσωκομματική εκλογή στο ΠΑΣΟΚ;
Μιλάτε με τους ψηφοφόρους μας να δείτε τί θέλουν ή ακούτε μόνο την ηχώ σας;
Ακόμα δεν έχετε συνειδητοποιήσει πως με «καλλιστεία» προσώπων δεν κερδίζεται η εμπιστοσύνη του Λαού;
Δεν καταλαβαίνετε πως μια εκλογή στο ΠΑΣΟΚ σήμερα, παραπέμπει στις καλένδες τη συζήτηση οργάνωσης του δημοκρατικού χώρου;
Αν τώρα δε συζητάγαμε για εκλογές, η κοινή γνώμη θα ασχολούνταν με τα εσωκομματικά της Νέας Δημοκρατίας και με την περαιτέρω απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, με την εξαήμερη εργασία. Κι εμείς, θα συζητάγαμε για προγραμματικές συγκλίσεις.
Είστε έτοιμοι να διαχειριστείτε το ρίσκο της χαμηλής συμμετοχής;
Αντιλαμβάνεστε, στο σενάριο αυτό, πόσο αποδυναμώνεται η παρεμβατική μας ισχύς, την επόμενη ημέρα, στο εγχείρημα ανασύνθεσης του χώρου;
Αυτή είναι η άποψή μου. Δε διεκδικώ το αλάθητο. Περιμένω με ενδιαφέρον να ακούσω και τις δικές σας.
Όλα τα ανωτέρω όμως δεν είναι υπόθεση μιας συνεδρίασης Κεντρικής Επιτροπής, αλλά ενός συνεδρίου, με επαρκή χρόνο για, ουσιαστικό, προσυνεδριακό διάλογο.
Θα μπορούσε η 3η του Σεπτέμβρη να αποτελέσει την εκκίνηση του προσυνεδριακού διαλόγου και το Δεκέμβρη να διεξαχθεί το συνέδριο που θα αποφασίσει για τα πάντα.
Πρώτα θα αποφασίσουμε που θέλουμε να πάμε και μετά το πως και με ποιους θα πάμε.
Αγαπητά μέλη της Κεντρικής Επιτροπής,
Στο όργανο που έχουμε εκλεγεί, δεν βρισκόμαστε ως χειροκροτητές, ούτε ως κομπάρσοι, για να νομιμοποιούμε επίπλαστες ομοφωνίες. Είμαστε πολιτικά στελέχη. Είναι θέμα αξιοπρέπειας.
Αν δε γίνει ο κάθε ένας και η κάθε μία από εμάς καταλύτης διαμόρφωσης συνθηκών προοπτικής, θα είμαστε συστατικά της σήψης.
Τουλάχιστον σε ό,τι με αφορά, έχω πολύ καλύτερα πράγματα να κάνω, απ’ το να είμαι συνένοχος στον πλήρη εκφυλισμό του ΠΑΣΟΚ.
Στις 22 Απρίλη του 2017, στην 7η σύνοδο της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, είχαμε καταθέσει την πρόταση για τη διεξαγωγή ενός ανοιχτού πολιτικού συνεδρίου που θα ενοποιήσει το ιστορικό αφήγημα της παράταξης και θα καθορίσει τις κοινωνικές συμμαχίες, τις προγραμματικές θέσεις, τον μεταβατικό τρόπο λειτουργίας, την πολιτική φυσιογνωμία και δομή του μελλοντικού φορέα και την κατάρτιση του οδικού χάρτη, σχετικά με τις διαδικασίες που θα μας οδηγήσουν σε αυτόν.
Τότε, παρότι το ψηφίσαμε, δεν το τολμήσαμε…
Ας το κάνουμε τώρα!
(Ο Στέφανος Κασσελάκης είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ - Το παραπάνω κείμενο αποτελεί την ομιλία του στην Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ την Κυριακή)
