Τομές στο κληρονομικό δίκαιο εισάγει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο επιχειρεί να αποτυπώσει τις κοινωνικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών, αναγνωρίζοντας ότι η οικογενειακή ζωή δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με τον γάμο, αλλά συγκροτείται και μέσα από άλλες σταθερές σχέσεις.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η πλήρης εξομοίωση των κληρονομικών δικαιωμάτων των συζύγων, είτε πρόκειται για θρησκευτικό είτε για πολιτικό γάμο, με εκείνα των συντρόφων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Ο νομοθέτης καταργεί κάθε διαφοροποίηση μεταξύ των δύο μορφών ένωσης, αντιμετωπίζοντάς τες πλέον με τον ίδιο τρόπο στο πεδίο της κληρονομικής διαδοχής.
Παράλληλα, τροποποιείται για πρώτη φορά μετά από περίπου 80 χρόνια το καθεστώς της νόμιμης μοίρας. Η νόμιμη μοίρα του επιζώντος συζύγου αυξάνεται από το 25% στο 33,3% όταν υπάρχει ένα παιδί, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα της κληρονομίας αποδίδονται στο τέκνο. Σε περιπτώσεις περισσότερων παιδιών, τα συνολικά ποσοστά παραμένουν αμετάβλητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η πρόβλεψη για τους συντρόφους σε ελεύθερη ένωση, χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Για πρώτη φορά, ο επιζών σύντροφος εντάσσεται στην πέμπτη τάξη της κληρονομικής διαδοχής και αποκτά δικαίωμα κληρονομίας, εφόσον δεν υπάρχουν συγγενείς που καλούνται εκ του νόμου, όπως παιδιά, σύζυγος ή γονείς. Προϋπόθεση αποτελεί η συμπλήρωση τουλάχιστον τριών ετών συμβίωσης πριν από τον θάνατο, καθώς και η υποβολή αίτησης στο δικαστήριο εντός τεσσάρων μηνών.
Το νομοσχέδιο ενισχύει επίσης την προστασία του επιζώντος συντρόφου όταν υπάρχουν παιδιά του εκλιπόντος. Ο σύντροφος διατηρεί την οικοσκευή, μπορεί να παραμείνει στην κοινή κατοικία για ένα έτος και, εφόσον είχε προσφέρει ουσιώδη και χωρίς αντάλλαγμα βοήθεια, δικαιούται χρηματική αποζημίωση.
Αλλαγές προβλέπονται και υπέρ των συζύγων όταν δεν υπάρχουν στενοί συγγενείς, καθώς καθίστανται πλέον μοναδικοί κληρονόμοι. Τέλος, σε περιπτώσεις υπερδιετούς διάστασης, ακόμη και χωρίς διαζύγιο, ο επιζών σύζυγος αποκλείεται από την κληρονομική διαδοχή, με τα παιδιά να κληρονομούν αποκλειστικά.
