Η συζήτηση για τις διεργασίες στην Κεντροαριστερά ξεκινάει με ένα βασικό πρόβλημα που εγώ θα το ονομάτιζα πρόβλημα προσδιορισμού.
Aκούγεται ίσως φορμαλιστικό μα είναι πιο βαθύ. Δεν είναι η φόρμα, είναι το περιεχόμενο, σκέπτομαι.
Πόσοι και ποιοι δηλώνουν σήμερα κεντροαριστεροί από όσους έχουν διάθεση να προσέλθουν σε μια είδους συζήτηση μετά προφανώς την ευρωκάλπη της 9ης Ιούνη και τα τότε παραγόμενα;
Αν εξαιρέσεις το ΠΑΣΟΚ που και ιστορικά και καταγωγικά δέχεται τον όρο - αν και τον εναλλάσσει ενίοτε με αυτόν της Σοσιαλδημοκρατίας- οι υπόλοιποι μιλάνε μέσω της σημερινής τους ταυτότητας για κάτι άλλο, ή για περίπου κάτι άλλο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για παράδειγμα, παρά τις κασσελάκειες μετατοπίσεις του, από όσο γνωρίζω και στον τίτλο του διατηρεί τον όρο «Αριστερά» και στο Ευρωκοινοβούλιο ακόμη εγγράφεται στην αριστερή οικογένεια. Ακόμη και επί Αλέξη Τσίπρα που λόγω προσωπικότητας μα και πάνω από όλα λόγω ιδιότητας, ο ΣΥΡΙΖΑ έτσι παρέμενε και δεν κλονιζόταν η ιδεολογική του ταυτότητα από το γεγονός πως ο πρώην Πρωθυπουργός πήγαινε ως παρατηρητής στο PES. Τα χαρακτηριστικά του δεν έχουν μεταβληθεί ούτε μετά το τελευταίο συνέδριο και παρά τις νέες εκφωνήσεις.
Η Νέα Αριστερά πάλι, που πολλοί προτρέχουν να την εντάσσουν σε έναν δυνητικό διάλογο, το λέει με μεγαλύτερη ακόμη σαφήνεια. Είναι ναι μεν Νέα, μα Αριστερά. Και με τις σημερινές της τοποθετήσεις πάνω στα γεωπολιτικά ή κοινωνικά θέματα, έτσι την περιγράφουν και έτσι την θέλουν τα στελέχη της.
Για το ΜεΡΑ25 νομίζω δεν απαιτούνται ιδιαίτερες επεξηγήσεις, έχει διακριτό πρόσημο ενώ το ΚΚΕ ούτε ως τρολάρισμα στο Luben δεν θα προσερχόταν σε κοινό τραπέζι με τους παραπάνω. Εμμένει δε καταστατικά, προγραμματικά και επί της αρχής στα χαρακτηριστικά ενός κόμματος νέου τύπου.
Άρα η συζήτηση καταρχάς γίνεται πάνω σε έναν όρο που καταστατικά δεν συμφωνεί κανείς. Ένα το κρατούμενο.
Πάμε στο δεύτερο θέμα, ουσιώδες και επίσης δύσκολο. Ποιος θα έχει το πάνω χέρι και ποιος θα πάρει την πρωτοβουλία αν υπάρξει τέτοιο έδαφος. Τα δύο αυτά δεν είναι απόλυτα το ίδιο πράγμα.
Το πιθανότερο- αν έχει σημασία η άποψη του φιλοξενούμενου στο Dnews γράφοντα- είναι οι διεργασίες κάπως να γονιμοποιηθούν μόνον αν ο ένας εκ των δύο βασικών πόλων (ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ) καταρρεύσει εκλογικά την 9η του Ιούνη. Αν οι δύο χώροι κινηθούν στα περίπου ίδια επίπεδα και καταγραφούν ως μικρομεσαίες δυνάμεις με μικρές διαφορές, το πιθανότερο είναι να περιμένουν κι άλλο, μέχρι την επόμενη εθνική κάλπη και σε έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης μεταξύ τους που προφανώς θα είναι οξύτερος.
Σήμερα απουσιάζει επίσης κάτι σημαντικό στα παραπάνω. Η βάση δεν πιέζει για πόλο, τον προεξοφλεί ως έναν βαθμό μα η όλη εσωτερίκευση των πολλαπλών κρίσεων στο εκλογικό σώμα, δεν διαμορφώνει όρους κοινωνίας πολιτών – ακόμη- που θα επιτάσσει συγκλίσεις.
Οι κλαίουσες γραφίδες που μοιρολογούν για την «ανυπαρξία αντιπολίτευσης» φρόντισαν καλά όλα τα προηγούμενα χρόνια γι’ αυτό. Μαζί και οι κυβερνώντες που με το πρώτο ρεπορτάζ κριτικό στα πεπραγμένα τους, αρχίζουν τις συνωμοσιολογίες.
Τι άλλο λείπει σήμερα; Μα η ενεργοποίηση εκείνων των προσώπων που και κύρος θα έχουν μεταξύ των χώρων και ένα στοιχειώδες πολιτικό σχέδιο.
Το Βασικό: Απαιτείται υποστολή εγωισμών. Αν κάποτε οι 58 απέτυχαν στο Ακροπόλ για μια ελληνική Ελιά, τουλάχιστον εκείνοι προσπάθησαν ή και έφτασαν κοντά σε μια πρώτη συζήτηση- πριν διαχυθούν σε διαφορετικές εκφράσεις του ακραίου Κέντρου. Οι σημερινοί, αν εξαιρέσεις κάποιες επιτυχίες στην ΤΑ, αλλά όχι ακριβώς ως πρόπλασμα κεντρικότερων συγκλίσεων, ούτε το κοινό τραπέζι δεν έχουν βρει. Σήμερα όλοι παλεύουν για την δική τους υπόσταση. Και; Τι θα γίνει; Θα συνεχίσει το σύστημα του ενάμιση κόμματος με τις άσχημες επενέργειες του ή θα επέλθει προσεχώς μια είδους πολιτική εξισορρόπηση έστω εντός ορίων;
Μια συζήτηση με ανταγωνιστικούς όρους θα πρέπει- φαντάζομαι- να ξεκινάει από το πρόγραμμα για την χώρα και να καταλήγει στα πρόσωπα και την διάταξη.
Σήμερα το πρόβλημα και για τα «συστήματα» δεν είναι πως δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Και αντιπολίτευση υπάρχει και κοινωνικά ρεύματα καταγράφονται έστω ασθενή. Το πρόβλημα είναι μην προκύψει μια αντιπολίτευση που θα θέτει σε συζήτηση τις στρατηγικές επιλογές της χώρας.
Μια συζήτηση για την επόμενη ημέρα της Κεντροαριστεράς, άρα, θα πρέπει να καταδείξει τα όρια για ένα άλλο μοντέλο. Και ούτε τον Μητσοτάκη να αντιγράψει. Ούτε τον Τσίπρα να μιμηθεί.
(Ο Δημήτρης Ν. Μανιάτης είναι δημοσιογράφος)
